Opinie

'Val rechters niet lastig met flutzaken als belediging van politie'

De politie toont zich wel erg lichtgeraakt door een zaak te maken van iedere beweerde belediging. Daar is het strafrecht niet voor bedoeld, schrijft Willem Jebbink.

Lil' Kleine legde het deze week bij met burgemeester Pieter Broertjes van Hilversum Beeld Sander Koning

Vorige week zaterdag werd muzikant Lil' Kleine gearresteerd wegens belediging en opruiing. Hij zou tijdens een concert in Hilversum een middelvinger hebben opgestoken naar de politie en het publiek hebben gevraagd hetzelfde te doen.

Explosie
Dat is schokkend. Niet wat Lil' Kleine zou hebben gedaan, maar zijn arrestatie en het kennelijke voornemen hem strafrechtelijk te vervolgen.
De burger, die - bijvoorbeeld in het verkeer - regelmatig met een opgestoken middelvinger te maken krijgt, haalt het niet in zijn hoofd daar een strafzaak van te maken. Maar het aantal beledigingszaken tegen de politie neemt een hoge vlucht. Een Amsterdamse rechter sprak zelfs van een explosie van dit soort zaken.

Goed, het is soms even slikken, maar net als gewone burgers zal de gemiddelde politieambtenaar niet wakker liggen van een middelvinger of een verwensing. Wie 'voelt' nu dat met iets dergelijks een misdrijf is gepleegd? Aantasting van de eer en goede naam is niet de reden dat het Openbaar Ministerie hiervoor vervolging instelt. Met deze gekunstelde inzet van het strafrecht poogt het OM het gezag van de politie te beschermen. Politieambtenaren schijnen zelfs verplicht te zijn aangifte te doen van dit soort onbeduidendheden.

Disproportioneel
Moeten strafrechters worden belast met dit soort flutfeiten? Wie wordt gedagvaard, kan na een veroordeling in hoger beroep en daarna naar de Hoge Raad. Dat is een volstrekt disproportionele inzet van tijd en middelen. De advocaat-generaal bij de Hoge Raad verzuchtte in een zaak waarin de vraag was of 'mafkees' beledigend is, dat hij onevenredig veel tijd aan de zaak moest besteden. Hij sprak van futilisering van het strafrecht.

Lil' Kleine schijnt bij eerdere optredens hetzelfde te hebben gedaan als in Hilversum. De overheid reageert dus niet consequent op hem. Dat is bezwaarlijk vanuit het beginsel dat het recht voor iedere burger duidelijk is. Dit gesol doet zich ook in andere vormen voor in beledigingszaken. Zo wordt de een wel en de ander niet aangepakt voor precies dezelfde of soortgelijke uitingen.

Makke schapen
Rechters stellen zich bovendien op als makke schapen in dienst van het Openbaar Ministerie. Academische pleidooien om de rechter te laten beslissen dit soort zaken wegens hun flutkarakter niet te vervolgen, zijn tot nu toe door de rechtbanken genegeerd.

Ook het argument dat Lil' Kleine aan opruiing schuldig zou zijn, getuigt van een gezochte en willekeurige inzet van het strafrecht. Kunstenaars zijn niet immuun voor de strafwet, maar verdienen vanwege hun maatschappelijke functie wel grote bescherming.

Gebrekkig bewustzijn
Het ligt voor de hand dat Lil' Kleine er niet op uit was de openbare orde te verstoren, maar het publiek wilde prikkelen. Zelfs de woorden 'ik heb drank en drugs' en 'alle tieners zeggen ja tegen MDMA' in zijn zomerhit zijn volgens de huidige rechtspraak strafbaar. Het 'uiting geven aan morele waardering voor een handeling' is namelijk volgens verstofte en chagrijnige juristen opruiing. Maar daar wordt hij niet voor vervolgd, ook dat is consequent van het OM.

Nederlandse burgers laten zich verrassend gemakkelijk aanleunen wat een rechter beledigend vindt. Dat getuigt van een gebrekkig bewustzijn van burgerlijke vrijheden, in het bijzonder de vrijheid van meningsuiting. De rechter is niet altijd nodig om dit soort zaken te behandelen. Er kan bij een echt gevoelde belediging ook worden gedacht aan een gesprek op het politiebureau, tussen de agent en degene die beledigde, om de lucht te klaren.

Spetterende creativiteit
De politie lijkt wel eens te vergeten dat de wijze waarop zij optreedt het uiten van beledigingen gemakkelijk katalyseert. Zo hoorde ik onlangs dat iemand op een duinpad door de politie werd aangesproken op het plukken van een eikenblad om zijn jonge neefje de geronde vorm te tonen: 'U molesteert die boom, meneer.'

Lil' Kleine verdient ons respect wegens zijn spetterende creativiteit. Wie deze man voor de rechter daagt, snapt weinig van de rapcultuur en werkt een verstoorde verhouding tussen de politie en de burgers in de hand.

Wilt u reageren op dit artikel? Dat kan. Scroll (een beetje) naar beneden om een reactie te plaatsen.

Willem Jebbink Beeld Floris Lok
Willem Jebbink

Is advocaat bij Jebbink Soeteman advocaten, Amsterdam
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.