Republiek Amsterdam

Uren achter een dichte deur: on-Amsterdams

Michiel Couzy Beeld Wolff

Elke keer als ik journalisten in Den Haag of Brussel voor een dichte deur zie staan, wachtend op de uitkomst van crisisberaad of een Europese top, slaak ik een diepe zucht: gelukkig gebeurt dat niet in de Amsterdamse politiek.

Hier komen wethouders aanfietsen, lopen raadsleden rond en zijn journalisten welkom in de koffiekamer van de raad.

En dan, ineens, stonden we ­afgelopen week toch voor een dichte deur. Bijna vijf uur lang; heel Haags, heel Brussels, maar on-Amsterdams.

De gemeenteraad debatteerde en stemde achter gesloten deuren over onze nieuwe burgemeester. Alleen de bodes mochten naar binnen met soep en hamburgers.

Dat de Stopera niet is toegerust op geheimzinnigheid, bleek wel uit het feit dat journalisten via een raam toch iets meekregen van de beraadslagingen. Pas toen een bode de nieuwsgierige journalisten in de smiezen kreeg, sloot hij het kijkgat alsnog af. Met een flipover, die snel uit een vergaderzaal werd gehaald.

Dit is aandoenlijk, maar vooral achterhaald. Geheimzinnigheid over de sollicitatie en selectie van de nieuwe burgemeester is niet meer van deze tijd. Het was geforceerd, niet te handhaven en vooral ondemocratisch.

Al die maanden waren raads­leden gebonden aan hun ­geheimhoudingsplicht. Schending daarvan is strafbaar. Als een journalist alleen al hun kant opkeek, riepen raadsleden snel dat ze niets mochten zeggen. Ze waren altijd benaderbaar, nu vooral verkrampt.

Een van hen nam zelfs een ­adviseur mee naar een afspraak over iets heel anders, om ­versprekingen over de burgemeester te voorkomen.

De procedure verliep warrig. Halverwege werd de vacature heropend, omdat de vertrouwenscommissie meer kandi­daten wilde toetsen. Een toelichting op deze belangrijke wending bleef uit.

Aan de andere kant leidde ­futiele informatie in de krant wel tot een aangifte. Regels zijn regels, nietwaar? Inmiddels is de Rijksrecherche op zoek naar deze lekken, die net zo bij ­Amsterdamse burgemeestersbenoemingen horen als een ­trainerswissel bij Ajax. Daar kan geen geheimhouding tegenop.

Grootste bezwaar tegen deze geheimzinnige poppenkast is het ondemocratische gehalte daarvan. Amsterdammers ­hebben recht om te weten hoe Femke Halsema is verkozen.

Wat is haar drijfveer? Waarom heeft ze in haar politieke ­memoires geschreven nooit ­terug te keren als burgemeester, maar doet ze het nu toch? Van gedachte veranderen is geen doodzonde, ik heb er ook wel eens last van, maar enige uitleg is wel op zijn plaats.

Nu alles zich achter de schermen voltrekt, weten Amsterdammers niet welke keuze hun partij heeft gemaakt. Terwijl het toch van belang is om te weten of de PvdA heeft gestemd op een partijgenoot of meer belang hecht aan coalitiediscipline. Zou Forum voor Democratie hebben gekozen voor Carolien Gehrels van de 'PvdA-maffia' of voor
Femke Halsema van GroenLinks, die zo wordt verfoeid door de Forumachterban?

Voorstanders van deze ­geheimzinnigheid gebruiken ­altijd het argument dat openheid topkandidaten afschrikt. Een afwijzing zou schadelijk zijn voor hun carrière. Zou het?

Annemarie Jorritsma kreeg ­inderdaad lastige vragen toen acht jaar geleden bleek dat zij als burgemeester van Almere had ­gesolliciteerd in Amsterdam. Voor het overige is het ambt van burgemeester van zo'n buitencategorie dat mensen best ­begrijpen dat iemand het heeft geprobeerd en is afgewezen.

No big deal.

Democratische controle is van hoger belang dan eventuele ­reputatieschade. Dus laten we de volgende burgemeester in ­alle openbaarheid selecteren. Live te volgen in de raad, met soep en hamburgers. Dat zou pas goed zijn voor politieke ­betrokkenheid.

Politiek verslaggevers Michiel Couzy en Ruben Koops belichten beurtelings op zaterdag in 'Republiek Amsterdam' een politiek onderwerp uit de stad.

Reageren? m.couzy@parool.nl

Beeld Steen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden