Johan Fretz Beeld Artur Krynicki

Trump moet blijven voeden. Vernietiging als brandstof

Plus Johan Fretz

Trumps stafchef geeft toe dat Amerika Oekraïne onthield om onderzoek naar de Democraten te forceren. Ik lees het, maar vergeet het meteen weer. Trump verraadt de Koerden, die heldhaftig tegen IS streden en laat ze nu creperen, jaagt ze onverschillig in de armen van Erdogan. Walgelijk, ja: schandalig. Toch blijkt het nog knap ingewikkeld om verontwaardigd, geschokt en boos te blijven, wanneer de grove en schaamteloze aanvallen op elke vorm van integriteit en menselijkheid zich in zo’n rap tempo blijven opvolgen. Het verbaast me, hoe mijn hoofd steeds vaker kiest zich van Trump en zijn destructiedrift af te sluiten.

Zo lees ik een brief van Trump aan Erdogan. Wel vier keer controleer ik of dit een echte, serieuze brief betreft en geen parodie. Een typisch kenmerk van deze tijd: ernst en satire ontlopen elkaar nog maar zelden, ze zijn met elkaar versmolten geraakt. Je kunt het niet zo krankzinnig verzinnen, of het heeft zojuist plaatsgevonden. Ik lees de brief nog eens en word overvallen door meligheid.

Die meligheid is geen oprechte geamuseerdheid. Het is niet dat ik werkelijk onbezorgd lach. De meligheid is domweg het mechanisme dat in werking treedt om met de werkelijkheid om te gaan. In die zin is elk mens hetzelfde: we zoeken naar houvast en perspectief en wanneer beide niet voorhanden zijn, zoeken we uitvluchten. De een meligheid, de ander blinde destructiedrift…

Zo is het ook met de boer, die als een driftige kleuter op zijn trekker dwars door hekken rijdt en alles kapotmaakt. Een mechanisme, geboren uit pure onmacht. Het doet me denken aan hoe ik vroeger op mijn Nintendo Super Mario speelde en het niet wilde lukken: dan maar zelf gefrustreerd honderd keer in de poel met lava springen, tot ik geen levens meer over had. Game Over. Het hielp niets, maar het luchtte wel op.

Dat is wat ik veel om me heen zie. Het lijkt alsof de problemen en veranderingen waarmee we ons geconfronteerd zien te complex en veelomvattend zijn geworden om te kunnen verwerken. Waarom nog een poging doen ze te begrijpen? Waarom niet gewoon melig lachen of wild om je heen slaan en voor leiders kiezen die al even roekeloos op hun denkbeeldige tractors zitten en alles aan gort rijden? Het lost misschien niets op, maar het geeft mensen tenminste een gevoel van genoegdoening. Een vals gevoel natuurlijk en nooit voor lang, het is als eten bij McDonald’s: na een uur heb je weer honger. Maar toch blijf je terugkomen. En Trump weet dat, Trump weet dat destructie de honger nooit stilt, dus blijft hij doorgaan. Hij moet blijven voeden. Vernietiging als brandstof.

Straks, aan het einde van deze dollemansrit met president Trump, overigens eerder over vijf jaar dan over één jaar, zullen we uitgeput in de hoek liggen, en veel van de aangerichte schade zal onomkeerbaar zijn. De planeet zal onmiskenbaar verzwakt zijn en de ontmenselijking zal niet alleen talloze levens hebben gekost, nee, erger nog: we zullen er op een bepaalde manier aan gewend zijn geraakt. Murw geslagen, moegespeeld, en misschien wel met onthechte meligheid.

Dat gebeurt helaas vanzelf, als je je afsluit voor de realiteit. Alleen al om dat schrikbeeld te voorkomen, dwing ik mezelf om wakker te blijven en me niet in meligheid of onthechting te verliezen. Misschien helpen die afleidingsmechanismen het gemoed, maar ze vloeien al gauw over in onverschilligheid, die ik me in deze tijd niet kan permitteren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden