Opinie

'Toerismebelasting is veel te laag'

In de strijd tegen drukte en overlast in het centrum zou het college geen taboes moeten hebben. Jasper van Dijk en Martijn Badir pleiten voor een forse verhoging van de toeristenbelasting.

Toeristen vermaken zich op de Korte Leidsedwarsstraat Beeld Shutterstock

Afgelopen week presenteerde de Amsterdamse Ombudsman zijn eindverslag over de binnenstad in Amsterdam. Het rapport bevestigt wat alle Amsterdammers al wisten: het centrum is, zeker 's nachts, verworden tot een vervuilde, wetteloze jungle waarin de massaal toegestroomde toeristen de stad behandelen als hun eigen attractiepark.

Het rapport staat dan ook niet op zichzelf: verhalen over de monocultuur in de binnenstad, vervuiling en toenemende drukte komen bijna wekelijks in het nieuws. Het lijkt er dan ook op dat Amsterdam een kantelpunt heeft bereikt.

Verdubbeling toeristen
Het aantal toeristen is sinds 2000 bijna verdubbeld. Inmiddels is de hoteldichtheid in Amsterdam al hoger dan in Brugge en niet ver verwijderd van Venetië. De huidige verwachting is dat het aantal bezoekers in Amsterdam in 2030 met 50 procent zal zijn toegenomen, tot bijna 32 miljoen. Bij dergelijke ontwikkelingen hou je je hart vast voor wat de Amsterdamse ombudsman in 2030 zal opschrijven over de binnenstad.

Je zou dan ook verwachten dat het nieuwe college fundamentele maatregelen onderzoekt om deze problemen het hoofd te bieden. Helaas blijkt de realiteit anders. Weggehaalde letters op het Museumplein, posters die toeristen erop wijzen dat het niet te bedoeling is om schreeuwend tegen een grachtenpand te plassen en dweilpauzes zijn het soort maatregelen dat het college heeft genomen.

Behalve dit soort kleine maatregelen verwacht het college veel van spreiding. Maar hoe realistisch is het om te verwachten dat toeristen, die gemiddeld nog geen twee dagen in de stad verblijven, verleid kunnen worden om alle highlights in Amsterdam over te slaan en op "Amsterdam Beach" in Zandvoort te gaan liggen?

Geen visie
Het is duidelijk dat het college een visie mist om de problemen omtrent de explosieve toename van toerisme op te lossen. Het college kan, ook op korte termijn, veel meer doen. Zo is er een beleidsknop waar momenteel amper aan wordt gedraaid die het toerisme kan kanaliseren en tegelijkertijd veel geld kan opleveren: de toeristenbelasting.

Als de overheid iets wil ontmoedigen, zoals roken of autogebruik, kan ervoor gekozen worden het te beprijzen. Bij toerisme is deze keuze niet anders.

Jasper van Dijk

Econoom, schrijft op persoonlijke titel

Beeld -

Een simpel lesje economie illustreert daarnaast waarom het logisch zou zijn om de toeristenbelasting fors te verhogen. Een van de weinig zinnige maatregelen die het vorige college heeft genomen om de groei van toerisme in Amsterdam te beperken is de hotelstop ­geweest.

Hierdoor is het aanbod van hotelbedden in Amsterdam begrensd. Omdat tegelijkertijd de vraag naar hotelbedden explosief is toegenomen heeft dit tot een flinke prijsstijging van hotelbedden geleid.

Opbrengst half miljard
De monopoliewinst die dit oplevert verdwijnt momenteel vrijwel geheel in de zakken van de geluksvogels die al een hotel in Amsterdam bezitten. Economen zullen erop wijzen dat het niet verstorend is als de gemeente deze winsten afroomt.

Een forse verhoging van de toeristenbelasting - niet van 6 procent naar 7 procent zoals het huidige college nu heeft ingevoerd, maar naar 30, 40 of zelfs 50 procent - leidt ertoe dat een deel van deze monopoliewinst naar de gemeente vloeit. Zelfs als de hoteleigenaren de hogere belasting gedeeltelijk doorberekenen in de prijzen is de uitkomst niet onwenselijk: dit zou namelijk de overlast gevende toerist extra belasten.

Een grove berekening leert dat gegeven de huidige hotelprijzen en het aantal gasten de opbrengst al gauw kan oplopen tot rond meer dan een half miljard euro per jaar.

Ten onder aan eigen succes
Met dit geld zouden de negatieve effecten van toerisme kunnen worden tegengegaan. Er is dan alleen al geld voor duizenden extra handhavers en schoonmakers die de stad leefbaarder kunnen maken en tegelijkertijd zaken als illegale hotels en Airbnbs kunnen aanpakken.

Martijn Badir

Econoom, schrijft op persoonlijke titel

Beeld -

Uiteraard wil je bij een dergelijke ingreep goed onderzoeken wat eventuele bezwaren en praktische problemen kunnen zijn, zoals wat het effect is voor het zakelijk toerisme. Het is ons echter een raadsel waarom een dergelijke verhoging van de toeristenbelasting niet eens in overweging wordt genomen door zelfs de meest linkse partijen van de gemeenteraad.

Van der Laan zei al: als we niet uitkijken gaat Amsterdam ten onder aan het eigen succes. Het lijkt erop dat deze waarschuwing nu werkelijkheid aan het worden is. Harde keuzes en radicale maatregelen zijn noodzakelijk om de problemen aan te pakken. Het is te hopen dat onze bestuurders dit ook gaan inzien.

Lees ook: Wie betaalt voor de overlast van toeristen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden