Opinie

‘Toelatingstoetsen pabo schrappen lost niets op’

Het is een slecht idee om toelatingstoetsen voor de pabo te schrappen, aldus Gerhard Hartdorff. Volgens hem is dit alleen een schijnoplossing voor het lerarentekort. 

In het basis-onderwijs zijn de salarissen laag en de werkdruk hoog. Beeld FatCamera/Getty Images

Het voorstel van de coalitie­partijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie in de Tweede Kamer om toelatingstoetsen voor de pabo te schrappen is een slecht idee. Daarmee bereik je zeker de hoofddoelstelling niet: imagoverbetering voor het basisonderwijs. In die zin heeft de groep PO in Actie helaas ook onbedoelde negatieve effecten gehad: iedereen weet nu dat het onderwijs slecht betaald wordt en dat de werkdruk hoog is.

Dat kleeft aan het onderwijs en dat imago moet verbeterd worden. Het instapniveau van de pabo is al aan de lage kant en als dit nog verder wordt verlaagd leidt dat tot een (nog) beperktere (parate) kennis van leerkrachten. En dat is niet in het belang van de kinderen om wie het uiteindelijk gaat.

De basiskennis die bij aanstaande leerkrachten verondersteld wordt aan het begin van de bacheloropleiding voor de vakken Nederlands (taal), rekenen&wiskunde, geschiedenis, aardrijkskunde en natuur&techniek kan niet zomaar tijdens de opleiding aangeboden worden omdat de beschikbare tijd nodig is om vakdidactische kennis voor deze vakken bij te brengen. En die leerstof overbrengen aan kinderen kan alleen als je kennis hebt van het vak en daarover gepassioneerd kunt vertellen.

Hoge eisen

Overigens is de toets die in het eerste jaar van de pabo voor Nederlands verplicht was ondertussen ook al (stilzwijgend) geschrapt met de nodige gevolgen van dien: een te beperkte kennis bij studenten van formuleren, spelling en grammatica. Deze vakonderdelen komen tijdens de opleiding slechts incidenteel aan de orde en studenten zijn verantwoordelijk dit zelf bij te spijkeren. Vaak kom je daardoor in het vierde jaar van de opleiding nog studenten tegen die deze onderdelen onvoldoende beheersen. De verplichte rekentoets schrappen is eveneens uit den boze, omdat dit een van de grote struikelblokken is binnen de opleiding.

Wat moet er dan wel gebeuren om het nijpende tekort aan leerkrachten op te lossen? In de eerste plaats dus imagoverbetering van het vak van leerkracht. Dat breng je tot stand door hoge eisen te stellen: entreetoetsen dus zonder meer (minimaal) handhaven en de salarissen op een gepast niveau brengen.

Gerhard Hartdorff. Oud-opleider en -docent vak­didactiek Nederlands aan Hogeschool Ipabo, oud-leraar Nederlands en oud-directeur basisonderwijs.

Ook moet worden ingezet op meer vwo-­studenten voor de opleiding. Helaas kiezen veel universitaire pabostudenten na hun opleiding uiteindelijk niet voor het onderwijs, maar gaan ze iets anders doen. Er moet onderzoek gedaan worden naar de oorzaken hiervan.

Dan: verlaag de administratieve druk en haal meer zijinstromers en studenten uit het bedrijfsleven binnen die de tweejarige verkorte opleiding willen volgen. Dit zijn meestal zeer gemotiveerde studenten met een afgeronde hbo- of universitaire opleiding. Bovendien vormen deze mensen een belangrijke aanvulling in een schoolteam, omdat ze veel andersoortige ervaringen met zich meebrengen.

Meer jongens

Overwogen moet worden een splitsing aan te brengen in onder- en midden/bovenbouw, waardoor studenten die bewust voor de kleuteropleiding willen kiezen hiervoor ook de kans krijgen. Hierdoor krijg je mogelijk meer jongens voor de klas, omdat tevens blijkt dat zij over het algemeen eerder voor midden- en bovenbouw kiezen. Ze hoeven dan ook geen stage te lopen in de onderbouw. Bijkomend voordeel is dat de pabo-opleiding een jaar korter zou kunnen.

Maak gebruik van de expertise en kennis van scholen waar geen leerkrachttekort is en waar het onderwijsmodel afwijkt van het reguliere klassikale systeem. Een succesvolle school als Laterna Magica op IJburg is een mooi voorbeeld. Hier werken veel hoogopgeleide leerkrachten met een multidisciplinair onderwijssysteem in verschillende units en workshops waar vakken als drama, muziek en kunst&cultuur ook ruime aandacht krijgen. Experimenteer met de onderwijsvorm en onderzoek of er ook andere mogelijkheden zijn. Ook om met minder leerkrachten meer tot stand te brengen.

Tot slot: zet het stimuleringsproces door om parttimeleerkrachten in het onderwijs een dag(deel) extra te laten werken, dat scheelt op korte termijn (!) veel uitval op scholen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden