Opinie

‘Toelatingseisen pabo werken juist averechts’

Het schrappen van toelatingseisen voor de pabo is volgens Pascal Cuijpers een goed idee. ‘Uiteindelijk blijkt dan vanzelf of het niveau voldoet.’ 

Door de toelatings­toetsen te schrappen zullen meer intrinsiek gemotiveerde studenten kiezen voor een opleiding aan de pabo. Beeld Jean-Pierre Jans

Er is een groot tekort aan leerkrachten, met name in het ­primair onderwijs. Ook voor dit schooljaar bleek het aantal aanmeldingen voor de pabo’s tegen te vallen. Een en ander heeft te maken met de toelatingstoetsen die in 2014 werden ingevoerd voor deze opleiding. Studenten die op de middelbare school vakken als aardrijkskunde, geschiedenis en natuur en techniek niet in hun vakkenpakket hadden, zijn sindsdien verplicht een toelatingstoets te maken. Daarnaast moeten de aankomende studenten een taal- en rekentoets afleggen. Dit alles om de kwaliteit van de opleiding te kunnen waarborgen.

Dat een leraar dient te voldoen aan gekwalificeerde basisvaardigheden en kennis staat uiteraard voorop. Niemand is immers gebaat bij een leerkracht die weinig kennis van zaken heeft en die het diploma alleen heeft gekregen omdat de nood zo hoog is. Het is echter een verkeerde insteek als een opleiding zulke hoge toelatingseisen hanteert dat aankomende studenten vaak tijdens hun examenjaar op de middelbare school al moeten worden bijgespijkerd om eraan te kunnen voldoen.

De coalitiepartijen kwamen begin oktober met een voorstel om de toelatingseisen te schrappen om de toeloop van studenten te stimuleren en in te spelen op het lerarentekort. Oud-leraar en oud-directeur Gerhard Hartdorff is het hier niet mee eens (Het Hoogste Woord van 10 oktober). Hij ziet het voorstel als een schijnoplossing en is met name bang dat door de afschaffing van de toelatingseisen het niveau van de opleiding zal dalen.

Wat mij betreft is deze denkwijze een gemiste kans. Hartdorff ziet al beren op de weg voordat de inkt van de voorstellen goed en wel is opgedroogd.

Tanende interesse

Werken in het onderwijs geniet tegenwoordig nog maar weinig aanzien. Het vak dreigt soms te verdrinken in een stroom van negativiteit. Denk bijvoorbeeld aan de algemene werkdruk, het invoeren van het passend onderwijs, de te grote klassen en de onnodige spanningen rond het toetsen van leerlingen. De salariëring en de toegenomen mondigheid van ouders zijn hierbij nog buiten beschouwing gelaten. Een en ander zorgt voor een afnemende interesse van jonge studenten voor een beroep dat in veel landen om ons heen een veel hogere status heeft.

Het voorstel van de coalitiepartijen zal hopelijk (onder andere) de aanzuigende werking voor de pabo’s vergroten en intrinsiek gemotiveerde studenten voor een studie aan een van de opleidingen te kiezen. Mits in het bezit van minimaal een havo- of mbo-diploma, uiteraard.

“Als je al zou willen selecteren aan de deur van de pabo, dan moet je dat doen op motivatie”, sprak Paul van Meenen (D66) geheel terecht tijdens het debat over het lerarentekort.

Geef de studenten kansen en kweek vertrouwen. Laat motivatie uiteindelijk omgezet worden in de zo gewenste kwaliteit. “Nu houden we mensen tegen om hun droom na te jagen om leraar te worden. Dat moeten we gewoon niet doen,” aldus Van Meenen.

Positiever beeld

Het afwijzen van studenten die de toelatingstoetsen niet halen en daardoor niet aan de opleiding tot leerkracht kunnen beginnen, mag dan hopelijk ook tot het verleden gaan behoren. Stop dus met het krampachtig en dwangmatig selecteren op alleen kwaliteit, maar blijf wel toezien op het niveau van de opleiding.

Uiteindelijk zal dan vanzelf blijken of de studie bij de studenten past en of het getoonde niveau toereikend is. Dit zal bijdragen aan een positiever beeld van het lerarenvak en meer mensen aanzetten te kiezen voor een toekomst in het onderwijs. Waarschijnlijk zullen de personeelstekorten er op termijn ook door afnemen.

Pascal Cuijpers, docent kunstonderwijs. Beeld Loraine Bodewes
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden