Opinie

Tijgerouders, probeer het 'moeten' te beperken

Ouders willen vaak het hoogste voor hun kind, ondanks schooladviezen en eerdere prestaties. Probeer het 'moeten' te beperken, schrijft docent Pascal Cuijpers.

'Wordt mijn kind gelukkiger wanneer het op de tenen moet lopen, jaar in, jaar uit?'Beeld Ted Struwer

Het zou een memorabel sportmoment worden. Tijdens de Olympische Spelen van 1992 bereikte Derek Redmond de halve finale op de 400 meter. Een plek in de ­finale was zijn doel, een medaille halen zijn sportieve droom. Maar tijdens de halve finale scheurde hij zijn hamstring en moest hij onmiddellijk de race staken.

Zijn vechtlust en de gloed van olympische eer waren echter groter dan de pijn. Strompelend en huilend vocht Redmond zich richting eindstreep, terwijl zijn vader uit het publiek de baan op stormde om zijn zoon te ondersteunen. In al zijn drama een leerzaam prachtmoment, waarin onvoorwaardelijke steun en het gezamenlijk nastreven van sportieve doelen wereldwijd werd bekrachtigd met olympisch applaus en respect.

Beschamende taferelen
Journalist Patrick Delait schreef onlangs in dagblad De Limburger dat wanneer topsport om de hoek komt kijken, 'de ouder-kindrelatie doorgaans gecompliceerder wordt'.

Ga op een willekeurig wedstrijd- of trainingsmoment bij een willekeurige sport maar eens observeren wat zich aan de zijlijn afspeelt. Gezond ­fanatisme loopt daar geregeld uit op ontactvol en apedagogisch ­gedrag. Al die druk van ouders zorgt ervoor dat de loyaliteit van de jonge (top)sporters onbewust en evenredig met de prestatiedruk zal toenemen.

Dit leidt tot beschamende taferelen maar daarnaast tot onbalans die kan zorgen voor frustraties en ­motivatieproblemen, waardoor de gedroomde carrière vroegtijdig kan stranden en het kind een schuldgevoel richting begeleidende ouders kan ontwikkelen.

Beschamend gedrag
Een kwalijk voorbeeld hiervan was onlangs in het nieuws. Een 7-jarig ­j­ochie werd geroyeerd bij zijn voetbalclub ­omdat de ouders zich herhaaldelijk onacceptabel hadden gedragen langs de kant. Hoe kun je dit beschamende gedrag, met terugwerkende kracht, later verantwoorden aan je eigen kind?

Wat geldt voor de sport, gaat ook op voor de begeleiding van kinderen in het onderwijs. Zo is het bijvoorbeeld van belang dat lange- en kortetermijndoelen realistisch en haalbaar zijn. Regelmatig willen ouders hun kind op een zo hoog mogelijk niveau laten acteren, ondanks adviezen van de leerkracht en eerdere schoolprestaties.

Streven naar 'het beste voor je kind' is gezond en uiteraard prima. Kijk echter niet te veel naar de (verre) toekomst en te verwachten opbrengsten. Stel jezelf daarnaast kritische vragen als: wordt mijn kind gelukkiger wanneer het op de tenen moet lopen, jaar in, jaar uit, om bijvoorbeeld een vwo-diploma te halen?

Pascal Cuijpers, docent in het voortgezet onderwijs, publicistBeeld -

En is het niet prettig om een haalbaar niveau te kiezen, zodat er voldoende tijd overblijft voor sociale contacten en persoonlijke ontwikkeling op een breder vlak? Zaken die minstens zo belangrijk zijn tijdens het opgroeien.

Zelfvertrouwen ontwikkelen
Probeer daarnaast als ouders 'moeten' te beperken en 'mogen' veelvuldig te hanteren. Een té autoritaire benadering werkt niet wezenlijk motiverend en kan opstandigheid creëren. Laat een kind voornamelijk zelf bepalen welke activiteiten het bijvoorbeeld wil ondernemen en welk niveau het aankan of wil volgen op school.

Het bieden van meer autonomie en ruimte om te experimenteren geeft meer ontspanning en kansen voor het ontwikkelen van zelfvertrouwen. En probeer het kind voor te houden dat een mensenleven niet louter uit hoogtepunten, successen en rijkdom bestaat. Leer ze opvoedkundig te vallen en te ­falen. Stimuleer inzet en bijbehorende successen, ondersteun missers en uitglijders.

Het streven naar overall geluk en succes is namelijk een utopie, al wil je het nog zo graag. De fatale olympische blessure van Derek Redmond en de heroïsche actie met zijn vader kan dienen als voorbeeld, in combinatie met de ontnuchterende uitspraak van de Schotse auteur James Matthew Barrie: 'We zijn allemaal een mislukking. Althans, de besten onder ons...'

Want met de juiste begeleiding, voorbeeldfunctie, balans en dosis doorzettingsvermogen is iedereen tot gro(o)t(s)e daden in staat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden