Opinie

‘Tegenprestatie in de bijstand kan wel heilzaam werken’

Een tegenprestatie op maat leveren kan een positieve invloed hebben op mensen in de bijstand, betoogt Claire Martens (VVD) in reactie op wethouder Groot Wassink.

Vrijwilligers, werkelozen en verstandelijk gehandicapten aan het werk bij de voedselbank in Rotterdam. Beeld Hollandse Hoogte / Hans van Rhoon

Vorige week liet staatssecretaris Tamara van Ark (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) weten dat de tegenprestatie voor bijstandsgerechtigden niet langer vrijblijvend, maar een verplichting zou moeten zijn voor gemeenten. In reactie hierop ging links Amsterdam, inclusief GroenLinkswethouder Werk en Inkomen Rutger Groot Wassink, direct in de aanval. De tegenprestatie zou een onzinnige, symbolische en zelfs schadelijke maatregel zijn, geboren uit wantrouwen en disciplineringsdrift.

Wie naar de feiten kijkt, ziet dat bij de tegenprestatie bijstandsgerechtigden wordt gevraagd iets terug te doen voor de financiële ondersteuning. Bijvoorbeeld een helpende hand bieden, een paar uur in de week. Het kan gaan om vrijwilligerswerk of mantelzorg, maar ook om het volgen van een taal­traject of werken aan persoonlijke problematiek.

Werkloosheid is aantoonbaar slecht voor de fysieke en mentale gezondheid. Een traject als de tegenprestatie kan mensen de ruimte bieden zichzelf te ontwikkelen en een weg vormen richting zelfredzaamheid. Het is een valse aanname dat mensen in de bijstand onbetaald werk moeten verrichten of een taakstraf krijgen van de gemeente.

Rotterdamse tegenprestatie

Recent onderzoek van de gemeente Rotterdam laat zien dat werkzoekenden dankzij de tegenprestatie zelfverzekerder worden. Dit verkleint de vervolgstap naar betaald werk aanzienlijk. Van de 21.000 Rotterdamse werklozen leveren nu 15.000 een tegenprestatie. Daar kan Amsterdam, waar 40.000 inwoners in de bijstand zitten, wat de VVD betreft een voorbeeld aan nemen.

In het Rotterdamse onderzoek omschrijft deelneemster Fatima uit Rotterdam-Zuid het treffend: “Mijn sociale netwerk is veel breder geworden. De ervaring die ik opdoe kan ik in mijn cv verwerken. Zo maak ik meer kans op werk.” Juist dit kleine geluk zou toch ook voor de linkse partijen in onze stad doorslaggevend moeten zijn? GroenLinks verzet zich altijd tegen het sturen op opbrengst of winst, maar als het om de tegenprestatie gaat, krijgen wij altijd te horen dat deze onvoldoende oplevert. Hoezo hypocriet?

Claire Martens. Gemeenteraadslid voor de VVD in Amsterdam.

In Amsterdam smeken tal van sectoren om extra personeel. Neem de horeca, waar restaurants als gevolg van personeelstekort een dag extra in de week of soms zelfs permanent gesloten blijven. Als het ons lukt om ook maar tien procent van de werklozen aansluiting te laten vinden in deze branche, hebben wij een megaprestatie geleverd. Nu gaat het goed met de Amsterdamse economie, maar als het economisch minder gaat, is het van belang dat zoveel mogelijk mensen werkervaring op zak hebben.

Wethouder Groot Wassink vindt de tegenprestatie een uiting van wantrouwen. Voor de VVD gaat de tegenprestatie juist over vertrouwen. Omdat wij geloven dat bijstandsgerechtigden door het leveren van een maatschappelijke bijdrage zichzelf kunnen ontplooien en hierdoor het vertrouwen krijgen dat wie dat kan, uiteindelijk zijn eigen brood kan verdienen.

Participatiewet

Het verweer vanuit Amsterdam dat de participatiewet is mislukt en de tegenprestatie niet werkt, is bovendien onterecht, want gemeenten hebben de afgelopen jaren de tegenprestatie onvoldoende uitgevoerd. Nogal wiedes dat er weinig resultaten zijn behaald. Steden als Rotterdam laten ons gelukkig zien dat het kan. De Amsterdamse VVD is dan ook blij dat staats­secretaris Van Ark met haar nieuwe beleid de teugels aantrekt.

Als werkzoekenden gelukkiger worden en zelfvertrouwen krijgen van het leveren van een maatschappelijke bijdrage, moeten we die beslist invoeren. Natuurlijk hebben wij niet de illusie dat wij álle 40.000 werklozen in Amsterdam zo aan een betaalde baan kunnen helpen, daarvoor kan maatwerk binnen de tegenprestatie de oplossing zijn. Echt sociaal beleid zich richt op het vooruit helpen van deze groep, enkel financiële ondersteuning is bij lange na niet voldoende. Laten we de ideologische tegenstellingen laten voor wat ze zijn. Laten we kijken naar wat werkt, dan zullen we zien dat er straks meer Amsterdammers werken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden