Johan Fretz. Beeld Artur Krynicki
Johan Fretz.Beeld Artur Krynicki

Tegen een CDA’er hoef je niet te zeggen: ‘U begrijpt dat wij hier wel wat voor terug willen…’

PlusJohan Fretz

Na het onvermijdelijke vertrek van Pieter Omtzigt uit het CDA ging het vooral over de interne, grove, persoonlijke beledigingen aan zijn adres. Onderbelicht bleef dat veel opmerkingen zich richtten op Omtzigts mentale welzijn. Hij werd ‘gestoord’, ‘ziek’ en ‘labiel’ genoemd.

Tot zover de naastenliefde bij het CDA. Het is al gênant dat partijgenoten validistische sneren uitdelen aan hun collega en daarmee mentaal welzijn nog meer in de verdomhoek duwen. Maar wat het al helemaal pijnlijk maakt, is dat Omtzigts mentale welzijn juist wankel werd door de manier waarop hij door diezelfde partijgenoten stelselmatig is tegengewerkt, vernederd en beschimpt. En waarvoor? Voor het autonoom en vasthoudend doen van zijn werk.

Omtzigt had ook gezegd dat bijna één miljoen euro aan campagnedonaties van drie sponsoren leek te komen en dat daarmee mogelijk onwenselijke invloed was uitgeoefend op de inhoud van het programma. Het CDA ontkent hevig, maar blijkt wel degelijk flinke sommen geld te hebben binnengekregen via omwegen. Grote donaties gingen naar zogeheten neveninstellingen, waardoor ze nog niet hoefden te worden geopenbaard voor de verkiezingen. Die regel verandert binnenkort, in het kader van meer transparantie en daarom had het ministerie van Binnenlandse Zaken de partijen verzocht dit type donaties nu ook al voor de verkiezingen kenbaar te maken. Vrijwillig. VVD, CDA, CU en de SGP weigerden dit. Ironisch genoeg is de CDA-campagneleider Raymond Knops, tevens staatssecretaris van Binnenlandse Zaken, verantwoordelijk voor het betreffende verzoek. Het CDA-team van Knops weigerde dus te voldoen aan het verzoek van CDA-bewindsman Knops.

Nu gaat het in het nieuws natuurlijk weer over de vraag of er een strafbaar complot van quid pro quo heeft plaatsgevonden. Maar de werkelijkheid is vaak veel minder spannend. Veel banaler. De giften zijn allemaal keurig binnen de huidige regeltjes ontvangen. Er is niets illegaals of strafbaars gebeurd. Of zoals inmiddels ex-CDA-lid Sywert van Lienden zou zeggen: qua rechtmatigheid is er geen enkel probleem. Hameren op rechtmatigheid is in beide kwesties een manier om de focus bij de morele vraag weg te houden.

Het hele punt is nu juist dat de mensen die zulke donaties doen, zich volledig bewust zijn van de grenzen van de regels en precies binnen die lijntjes opereren. Maar wanneer je als ondernemer of als Stichting Ondernemersklimaat tonnen op de rekening van een politieke partij stort, hoef je verder ook helemaal niet, ergens in een smoezelig kamertje van een Van der Valk langs de A6, tegen een CDA’er te zeggen: ‘U begrijpt dat wij hier wel wat voor terug willen…’ Welnee. Het is niet The Godfather. De partij kan het zelf wel invullen.

Dat blijkt ook, want toen Wopke Hoekstra was aangesteld als lijsttrekker, was het eerste dat hij deed, het schrappen uit het partijprogramma van de verhoging van het minimumloon en de structureel hogere beloning voor de zorg. Quid pro quo? Officieel niet. Maar het moge duidelijk zijn dat Hoekstra’s CDA vooral bezig is de VVD rechts in te halen. De campagneslogan was ‘En nu doorpakken’. Doorpakken voor wie? Ik heb een vermoeden.

Johan Fretz is schrijver en theatermaker. Hij schrijft op woensdag en zaterdag een column voor Het Parool.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden