Plus Opinie

'Te weinig aandacht voor zorgen Aziatische Nederlanders'

Lesmateriaal met racistische stereotypen is jaren gebruikt zonder dat alarmbellen zijn gaan rinkelen, schrijven Chee-Han en Reza Kartosen-Wong.

De gewraakte instructie en bijbehorende illustratie over de 'ng'-klank in de leesmethode van Onderwijsgek Beeld -

Onder Aziatische Nederlanders ontstond onlangs ophef om lesmateriaal dat racistische stereotypen van mensen van Chinese afkomst bevat. Het betreft een leesmethode voor het basisonderwijs die oorspronkelijk is ontwikkeld door pedagoog José Schraven en onder andere wordt aanbevolen door onderwijs­adviseur Onderwijsgek.

In het lesmateriaal wordt de klank '-ng' als volgt omschreven: 'Chinese letter. Shing, shang, shong speelt pingpong in Hongkong. Vergeet het staartje niet.'

Dit gaat vergezeld van een instructie voor het gebaar waarmee ­deze klank wordt aangeduid: 'Spleetogen ­maken met beide wijsvingers.'

Boos en geschokt
Deze leesmethode wordt al jaren door verschillende basisscholen gebruikt, maar nu pas wordt het gebruik van racistische stereotypen daarin gehekeld. Dat is te danken aan een oplettende Amsterdammer van Chinese afkomst, die op een ouderinformatieavond van ­Laterna Magica op IJburg werd geconfronteerd met de tekst.

Boos en geschokt sprak deze vader de school hierop aan. Zijn Facebookbericht over dit onderwerp verspreidde zich snel onder vele Aziatische Nederlanders. Zij reageerden al net zo verontwaardigd én ze deelden hun eigen ervaringen met racistische stereotypen in het ­basisonderwijs en de kinderopvang.

Verschillende ouders van Aziatische afkomst klommen vervolgens in de pen en spraken Onderwijsgek - een van de verspreiders van het lesmateriaal - er via e-mail en sociale media op aan.

Positieve ontwikkeling
Laterna Magica en Onderwijsgek reageerden vrij snel en correct op de ophef. De school­leiding stuurde een bericht naar alle ouders waarin werd gemeld dat het lesmateriaal per ­direct werd aangepast. Onderwijsgek nam ­contact op met verschillende ouders om te laten weten dat de gewraakte instructie van de website werd gehaald.

Dat de beklaagden meteen erkenden dat er sprake was van stereotypen die niet door de beugel kunnen, is een positieve ontwikkeling. Verfrissend dat het gebruik van racistische stereotypen nu eens niet werd verdedigd met holle frasen als 'het is niet racistisch of beledigend bedoeld.'

Tegelijkertijd hebben de betrokken docenten, pedagogen en onderwijskundigen jarenlang met deze leesmethode gewerkt zonder dat zij beseften dat er sprake was van racistische stereotypen. Hoe je dit ook verklaart - tunnelvisie, blinde vlekken, onbewuste vooroordelen, onverschilligheid of witte blik/onschuld - dit valt de betrokkenen aan te rekenen.

Veilige omgeving
Zij hebben (onbewust en onbedoeld) racistische stereotypen gereproduceerd en verspreid. Daarmee hebben zij ook bijgedragen aan een schoolomgeving waarin kinderen van Chinese/Aziatische afkomst kunnen worden gepest op basis van de door de leesmethode aangereikte stereotypen. Dat staat haaks op de verantwoordelijkheid die zij hebben om een veilige omgeving te creëren voor álle kinderen.

Reza Kartosen-Wong, publicist en media­wetenschapper Beeld Bram Kloos

Opvallend is ook dat de ophef onder Aziatische Nederlanders zich (nog) niet heeft vertaald in nieuwsberichten en breder gedragen publieke verontwaardiging. Als de leesmethode bijvoorbeeld racistische stereotypen van Joden zou bevatten of wanneer het om een islamitische school en stigmatiserende teksten over homoseksuelen zou gaan, zou dat wellicht hebben geleid tot media-aandacht en breed gedragen publieke verontwaardiging - en terecht.

Maar voor de zorgen van Aziatische Nederlanders is doorgaans weinig aandacht. Het gevolg is dat andere scholen en onderwijsprofessionals die deze leesmethode gebruiken, waarschijnlijk niet op de hoogte zijn van deze kwestie en het lesmateriaal onaangepast blijven gebruiken.

Hoopvolle observatie
Ondanks deze zorgen willen we afsluiten met een hoopvolle observatie. Van Aziatische Nederlanders bestaat het beeld dat zij racisme en ander onrecht stilzwijgend en kritiekloos ondergaan, zij zouden 'geen problemen maken'. Maar dat is iets van de vorige generatie.

De openlijk kritische houding van Aziatisch-Nederlandse ouders en hun bereidheid om scholen en onderwijsprofessionals te wijzen op hun fouten, kan gezien worden als verzet, maar is bovenal een uiting van ouderparticipatie en Nederlands burgerschap.

Aziatisch-Nederlandse ouders laten zien dat zij actief willen bijdragen aan een beter Nederland - hun Nederland.

Lees ook: Leesmethode voor basisschool maakt Chinezen belachelijk

Chee-Han Kartosen-Wong, filmeditor Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden