Column

Succes lijkt een synoniem voor ondergang te zijn

James Worthy Beeld Agata Nowicka

Het is zondagavond. Mijn vrouw ligt naast me op de bank te slapen en ik kijk naar een documentaire op BBC 2. Een documentaire over George Best, de man naar wie de Noord-Ieren een vliegveld in Belfast ­hebben vernoemd.

Ik zie een jonge Best. Het kraagje van een polo steekt boven zijn te grote trui uit. Hij kijkt naar de bal die in de lucht hangt. Zijn vuisten zijn gebald, maar zijn voeten staan wagenwijd open.

George en een vriend zijn uitgenodigd voor een proefperiode bij Manchester United, maar na een paar dagen gaan ze weer naar huis.

De ­andere spelers zijn te groot, bijna net zo reusachtig als hun heimwee naar Belfast. Maar Best krijgt een tweede kans van de club, een tweede kans die hij in zijn latere leven van nagenoeg niemand meer zou krijgen. Ik zie een verlegen jongen. Een jongen die geboren is om te voetballen. Hij praat met zijn voeten en de rest van zijn lichaam is volmaakt onhoorbaar.

Op het zilveren tafeltje naast de bank liggen zakdoekjes. Ik heb ze daar een uur geleden neergelegd. Ik weet namelijk wat er met me gebeurt als ik dit soort documentaires kijk. De verhalen die als een jongensboek ­beginnen, maar nooit als een jongensboek eindigen. De verhalen over hoogvliegers die na verloop van tijd hun eigen vleugels beginnen te vervloeken. De uitblinkers die schittermoe worden.

Alle dromen die George Best ooit droomde, waren voor zijn 22ste al uitgekomen. En dan kun je als mens twee dingen doen. Of je neemt genoegen met de dromen die zijn uitgekomen. Of je gooit al je kleren in een koffer en je verlaat je oude dromen.

Dan doe je alsof je die dromen nooit hebt gedroomd en gaat als het ware vreemd met de nieuwe dromen die je nog moet verzinnen. ­George Best kon geen nieuwe dromen verzinnen. Hij bleef zijn dromen die al uit waren gekomen trouw.

Best wilde gewoon voetballen. Hij wilde voor altijd dat jongetje blijven met die polo onder die te grote trui, die na de training lekker in snookerhallen rondhing.

Maar opeens kwamen de mensen voor hem naar het stadion. Iedereen kwam voor hem naar het stadion en hierdoor leek hij langzaamaan te vergeten waarvoor hij zelf naar het stadion kwam.

De mensen gingen dingen van hem verwachten die hij niet eens van zichzelf verwachtte. En toen ging het snel. Het gaat vaak snel als je geen ­plezier meer hebt in dat wat je altijd hebt willen doen. Dan wordt het succes waar je als klein kind van droomde opeens een te zwaar bepakte luchtballon. Voor ­George Best leek het gras altijd groener in de afgrond.

Men heeft het dikwijls over de dunne lijn die tussen gekte en genialiteit loopt, maar ik heb nooit in het ­bestaan van die lijn geloofd. Genialiteit is vaak gewoon gekte die getolereerd wordt.

George bleef voetballen, maar liep over het veld als een beroerde coverband van zichzelf. Thuis in Belfast kon zijn moeder niet meer aanzien hoe haar zoon met zijn eigen succes omging, en dronk zichzelf de hemel in. En dertig jaar later, nog geen drie jaar na een succesvolle levertransplantatie, deed haar zoon precies hetzelfde.

Succes. Iedereen is ernaar op zoek, maar voor de ­mensen die het vinden, lijkt het een synoniem voor ­ondergang te zijn.

George Best was de zoveelste hoogvlieger die over de wolken struikelde.

De in Amsterdam geboren en getogen schrijver James Worthy (1980) probeert in zijn columns iets van het leven te begrijpen. Lees al zijn columns hier terug. Reageren? james@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden