Tinkebell.Beeld Het Parool

Subsidies verklaard voor de roeptoeters

PlusTinkebell

Inmiddels een zichzelf herhalend fenomeen. Er is sprake van (omcirkel wat van toepassing is, combinaties zijn mogelijk) bezuiniging/vernietigende restricties want coronapandemie/kaalslag. Hierdoor staat het water de sector nóg meer aan de lippen en vanuit allerlei krochten klinkt de roep om afschaffing staatssteun (subsidies) voor kunst, want wie niet de eigen broek op kan houden, die heeft geen bestaansrecht.

Misschien wordt het tijd dat iemand het fenomeen ‘subsidie’ even uitlegt aan genoemde roeptoeters. (Ik noem geen namen maar Annabel Nanninga is in het echt heel aardig.)

In jip-en-janneketaal: wij betalen in dit land allemaal belasting. Dat geld gaat in een grote pot en hiervan worden zaken bekostigd die van algemeen belang zijn. Wat die gedeelde belangen zijn, wordt democratisch besloten.

Democratie is overigens (ik realiseer me terwijl ik dit schrijf dat ook dit niet voor iedereen altijd even helder is) niet een kwestie van ‘de meeste stemmen gelden’ maar een systeem waarin alle stemmen gelden. Uit die belastingpot wordt bijvoorbeeld de aanleg van een metrolijn bekostigd. De politiebeveiliging bij voetbalwed­strijden. De aankoop van een corona­vaccin. Het onderwijs. Het ‘redden’ van de KLM of ­Booking.com.

Zaken waar niet iedereen evenveel aan heeft, maar er is wel voor iedereen iets.

Wanneer er een snelweg wordt aangelegd voor zoveel miljoen (of miljard) wordt er niet gesproken van subsidie voor de rijbaan­industrie. Dat heet dan een rijksopdracht en we vinden het normaal dat een bouw­bedrijf via een aanbesteding die klus, goedbetaald, kan klaren.

Voor de kunstsector ligt dat anders. Het eerste probleem is dat veel mensen, in tegenstelling tot de aanleg van een weg, bij kunst moeilijk kunnen invoelen waarom ze er baat bij zouden hebben. Ik zou hier een boek over kunnen schrijven, maar mijn samenvatting is dat je van kunst slimmer en inventiever wordt en dat in aanraking komen met kunst er dus voor zorgt dat mensen beter in staat zijn om oplossingen voor elk denkbaar probleem te bedenken. Behoorlijk relevant ja. En dus logisch dat we daar in investeren.

Tweede probleem: rijks­opdrachten in de culturele sector heten subsidie. En die term suggereert dat het een cadeautje is. Maar niets is minder waar. Subsidie krijgen is feitelijk een zeer slechtbetaalde (dit is een understatement) aanbestedingsopdracht binnenhalen. Het rijk bepaalt op details wat van ‘algemeen belang’ wordt geacht in het ontstaan, bestaan en onderhoud van kunst en cultuur. Dit wordt geformuleerd in ‘selectiecriteria’.

Hier kan de sector via allerlei wegen een voorstel (subsidieaanvraag) voor indienen en met veel mazzel mag je bij honorering weer een tijdje onder­betaald werk verrichten.

Wat overigens meer uitzondering dan regel is. De meeste kunstenaars helpen de wereld zonder rijksopdrachten naar een hoger plan te tillen. Waardering lijkt me dan ook gepast.

Patrick Meershoek is met vakantie. Tinkebell vervangt hem. Dit was haar laatste bijdrage.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden