Marcel Levi. Beeld Artur Krynicki

Stuurloos dobbert slagschip Zorg door woelige golven

Plus Marcel Levi

Net als bij ­boeren, ­bouwers en leraren neemt de maatschappelijke onrust ook bij mensen in de gezondheidszorg steeds meer toe. Na de ziekenhuisstaking organiseert komende week actiecomité Het Roer Moet Om in Den Haag een debat, waarin zorgprofessionals hun ongenoegen over de gang van zaken zullen presenteren.

Er bestaat grote ontevredenheid over het politieke mantra van marktwerking en concurrentie, dat als een ware religie door politici de gezondheidszorg is ingeperst. Gezondheidszorgwerkers hebben zelf het idee dat ze met samenwerking en onderlinge solidariteit veel meer kunnen bereiken.

Daarnaast leidt het gebrek aan personeel tot een ontoelaatbare werkdruk, die nog scherper wordt gevoeld door massa’s ­nutteloze administratieve en tijdrovende bureaucratische handelingen, die wantrouwige verzekeraars en een naar ­controle zoekende overheid opleggen. In het afgelopen week aan de Tweede Kamer aangeboden boekje Patiënt tussen wal en schip beschrijven huisartsen hoe zij door capaciteitstekort en ingewikkelde procedures eindeloos moeten ploeteren om gepaste zorg voor hun patiënten voor elkaar te krijgen.

Wellicht weegt het gebrek aan waardering wel zwaarder dan de werkdruk. Een veelgehoord ­verwijt is dat politici en beleids­makers weigeren verantwoordelijkheid te nemen voor het stellen van grenzen aan wat de gezondheidszorg kan bieden en die beslissing overlaten aan individuele artsen en verpleegkundigen, terwijl tegelijk de financiële mogelijkheden ­telkens beperkter worden.

Er is een rode draad in deze licht ontvlambare toestand van ontevredenheid en onbehagen. Ons stelsel van gezondheidszorg mist elke vorm van leiderschap en regie. In het bestaande ­systeem is een belangrijke rol weggelegd voor de zorgverzekeraars, maar vijftien jaar zorg­verzekeringswet hebben ons nu wel geleerd dat zij die rol niet of minimaal oppakken. Noodzakelijke, maar minder populaire, beslissingen worden al te vaak niet genomen uit angst dat ­verzekerden dan weglopen naar de concurrent.

Ziekenhuizen en andere ­zorgaanbieders willen wel de leiding nemen, maar worden bruusk teruggefloten door de mededingingsautoriteit, want zij mogen ‘de markt’ niet verdelen. En de minister antwoordt op de meerderheid van de vragen dat hij er niet over gaat en ‘het veld’ dit maar moet oplossen. En stuurloos dobbert het slagschip Zorg door de woelige golven.

Begrijp me goed, leiderschap betekent niet de baas spelen. Het betekent als een dirigent alle muzikanten optimaal tot hun recht laten komen en de muziek van de samenspelende musici mooier te laten klinken dan het geluid uit de instrumenten alleen. Het is fantastisch dat veel gezondheidszorgprofessionals dit zo langzamerhand wel doorhebben en zelf de leiding proberen te nemen, maar een beetje hulp van bovenaf zou mooi meegenomen zijn.

Reageren? m.levi@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden