Opinie

'Straatnamencommissie ziet goede vrouwennamen over het hoofd'

Els Kloek, Agnes Cremers, Floor Boots en Santi van den Toorn helpen de 'namencommissie' graag met het vinden van vrouwen voor nieuwe straatnamen.

2) Olga de Haas circa 1967 Beeld Maker onbekend

Afgelopen vrijdag bleek dat de Commissie naamgeving openbare ruimte (Cnor) geen geschikte straatnamen kon vinden voor een nieuwe wijk op IJburg. Het advies om die wijk te vernoemen naar hoofdrolspelers uit de Slag om de Zuiderzee in 1573 werd door burgemeester Halsema afgewezen. Dit omdat het stadsbestuur al eerder had besloten dat straatnamen minder het domein moeten zijn van witte mannen.

Voormalig Cnor-lid Marco Jongbloed gaf zaterdag in deze krant aan dat het 'in de praktijk niet eenvoudig is om voldoende namen bij elkaar te krijgen'. Dat het lastig was voor de commissie, bleek wel: om te voldoen aan het diversiteitscriterium, kwam de commissie met internationale dansstijlen als oplossing. Wij vinden deze keuze een gemiste kans en helpen de commissie en de burgemeester graag uit de brand en ­komen met een thema met de daarbij passende vrouwen.

Beperkte creativiteit
De her- en benoeming van straatnamen speelt al langer. In de zomer van 2018 wist platform De Bovengrondse nationale en internationale media op te schudden met de bedroevende constatering dat slechts 12 procent van de naar een mens vernoemde straten vernoemd is naar een vrouw. Straatnamen laten zien wie een maatschappij eert. Nu lijkt het of onze ge­schiedenis bijna geen vrouwen kent die iets presteerden wat men van waarde acht.

Straatnamen dienen iedereen in de maatschappij te representeren. Net als commissies overigens. Vijf van de zes vaste leden van de Cnor zijn namelijk man. Burgemeester Halsema zinspeelde al op het herzien van de naam van de commissie. Dat de commissie bij het afwijzen van het 'zeehelden'-plan met internationale dansstijlen op de proppen komt, schetst de beperkte creativiteit van de commissie.

Als feministische organisaties staan we ervan te kijken dat een voormalig lid van de commissie stelt dat het vinden van geschikte thema's en namen lastig is. In de twee publicaties van Els Kloek staan meer dan tweeduizend bijzondere vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis. Deze zijn voor de commissie makkelijk vindbaar via het Digitaal Vrouwenlexicon Nederland en in de 1001 Vrouwen-boeken.

Ook in het geschiedenisonderwijs zijn vrouwen nog zwaar onder­vertegenwoordigd. Het educatieplatform F-site biedt verhalen over historische vrouwen ter aanvulling op de huidige geschiedenismethodes. Ook op deze website zijn vele inspirerende vrouwen te vinden.

Traditionele machtsstructuren
Een nieuw perspectief op de geschiedenis is blijkbaar nog steeds moeilijk in te denken voor velen, maar hard nodig. Door traditionele machtsstructuren en het overheersende mannelijke perspectief in de geschiedschrijving ­waren vrouwen tot voor kort onzichtbaar. Dat we daar anno 2019 geen genoegen meer mee nemen, zou terug te zien moeten zijn in onze straatnamen.

Het was, met behulp van het project 1001 Vrouwen, een fluitje van een cent om een ­thema en bijpassende lijst op te stellen met ­namen. We leggen nu eerst twaalf namen voor, als verwijzing naar het percentage vrouwenstraatnamen in Nederland. Om in de muzikale sfeer te blijven van het laatste advies van de Cnor, presenteren wij een lijst met vrouwen uit de twintigste eeuw uit de Nederlandse geschiedenis die naam hebben gemaakt in de podiumkunsten. Indien gewenst hebben we nog veel meer kandidaten: u vraagt, wij draaien!

Els Kloek, historica en auteur van 1001 Vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis en 1001 Vrouwen in de 20ste eeuw

Agnes Cremers, initiatiefnemer F-site, educatieplatform voor meer historische vrouwen in het geschiedenisonderwijs

Santi van den Toorn en Floor Boots, De Bovengrondse, platform voor 'instapfeminisme'

Hetty Blok Beeld ANP

Geef een straat aan hen:

Olga de Haas (1944-1978) (foto bovenaan)
Balletdanseres, wordt nog altijd ­beschouwd als een van Nederlands grootste ballerina's.

Pia Beck (1925-2008)

Beroemde Nederlandse jazzpianiste en flamboyante diva.

Frieda Belinfante (1904-1995)
Celliste en eerste vrouw ter wereld die dirigente was van een professioneel ­orkest, in Tweede Wereldoorlog als Joodse vrouw actief in het verzet.

Hetty Blok (1920-2012)
Actrice, cabaretière, zangeres en o.a. ­bekend geworden als zuster Klivia in Ja zuster, nee zuster.

Elfriede Baarn-Dijksteel (1947-2010)
Toneelspeelster en promotor van de Afro-Surinaamse cultuur in Paramaribo. Erenaam: Kulturu Mama.

Annie Bos (1886-1975)
De eerste filmdiva van Nederland, werd bekend als de koningin van de Nederlandse zwijgende film.

Nydia Ecury (1926-2012)
Arubaanse schrijfster, vertaalster en ­actrice. Door haar werk was ze van grote betekenis voor het Papiaments.

Heintje Davids (1888-1975)
Revue- en variétéartieste, stond bekend als bijdehante grappenmaakster.

Mary Dresselhuys (1907-2004)
Actrice die ruim 150 rollen heeft ­gespeeld op toneel, in films en voor de televisie in een lange carrière.

Hans Snoek (1910-2001)
Danseres, danspedagoge en oprichtster van het Scapino Ballet. Zij geldt als een van de grondleggers van de Nederlandse dans en kreeg voor haar werk de nodige erkenning.

Ilse-Marie Hajary (1944-1994)
Danseres, danspedagoge en choreografe. Verbond de klassieke muziek van haar conservatoriumopleiding met ­creoolse volksmuziek.

Louise Wondel (1971-2014)
Danseres en dichteres. Wondel vertegenwoordigde Suriname vaak op internationale podia. In Nederland kreeg ze bekendheid door vele optredens op ­culturele evenementen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden