Opinie

'Stop met het oude denken, in héél Noord'

De special over Noord van afgelopen zaterdag bevestigt de ambivalente gevoelens van Ed van Leeuwen, manager bedrijfsvoering Spoedeisende Psychiatrie Amsterdam. Ook andere lezers reageren.

De Van der Pekmarkt, waar een mengelmoes van culturen en nationaliteiten boodschappen doet Beeld Rink Hof

Mooie bijlage over Noord, die bij mij als Noorderling vooral mijn ambivalente gevoelens over mijn eigen stadsdeel bevestigt en aanwakkert.

Het mooie, authentieke van de mensen die er wonen, het 'dorpse' Amsterdam, de verschillende buurten met hun eigen karakter en sores, mijn niet in de bijlage benoemde buurt Jeugdland (naast het nieuwe Elzenhagen), een mengelmoes van culturen en nationaliteiten die naast en met elkaar leven zonder wanklank, maar toch bovenal het overheersende gevoel oproepend van 'net niet'.

Ook nu Noord aantrekkelijker en op plekken hipper wordt en zelfs Het Parool het stadsdeel inmiddels (h)erkent als Amsterdam is het overheersende gevoel: 'net niet'.

Net niet behorend tot 'de stad', omdat die brug er nog steeds niet is, waardoor ook de vrienden van mijn kinderen onze kant maar moeilijk op komen met dat IJ en bijpassende pont-barrière.

Maar ook de verstokte Noorderling die zich verzet tegen alles wat uit diezelfde stad komt en dat als gedwongen aanpassing ziet. Net niet, omdat ons stadsdeel in de plannenmakerij en uitvoering nog steeds gezien lijkt te worden als een verzameling onaangepaste idioten die vooral moeten wonen maar meer ook niet.

Oké, rond de IJ-oever ontstaat het nodige aan creatief gedoe met bijpassende horeca, maar wie vanaf de Molenwijk de binnenkant van de Ring volgt tot aan het Waterlandplein in Nieuw­endam ziet een treurigstemmende Vinexstrook gekenmerkt door buurten met eengezinswoningen die aan het zicht onttrokken worden door aan de rand van de wijk geplaatste flats.

En die wijken kenmerken zich door de mogelijkheid van wonen, wonen, wonen en, oké, winkelen in een winkelcentrum op fietsafstand. Het is tekenend dat de in het midden van de strook gelegen Noorderbegraafplaats nog het meest levendige stukje is.

Het is met de ontwikkeling van grote stukken Noord zoals schrijver en rapper Massih Huta het omschrijft in de PS van de Week: een universeel plan van iets met een winkelcentrum en bordeauxrode nieuwbouw. Maar niets van een beetje leuke horeca of een behoorlijke buurtkroeg die het niveau ontstijgt van de gesloten sfeer die Ronald Hooft beschrijft.

De vernieuwde Banne waar journalist Janno Lanjouw op maandag geen kroeg in kan (maar dinsdag t/m zondag ook niet) legt precies bloot waarom het met de ontwikkeling van die wijk niets wordt. Saaie oudbouw-woongetto's worden vervangen door saaie nieuwbouw-woongetto's.

Het is vaak of de gebiedsontwikkelingen in Noord gerealiseerd worden op een moment dat de plannen al zwaar verouderd zijn. Neem de omgeving van het desolate Buikslotermeerplein. Dat hele CAN-idee (Centrum Amsterdam Noord) dateert van meer dan vijftien jaar terug.

Inmiddels is het centrum van de wijk ontstaan aan het IJ, tegen het oorspronkelijke stadscentrum aan en moet de CAN-omgeving wellicht iets anders ingericht worden. Maar nee, krampachtig wordt vastgehouden aan de ontwikkeling van het Buikslotermeerplein dat op sterven na dood is als HET centrum van Amsterdam Noord.

Eromheen worden vooral nieuwe slaapwijken gerealiseerd, omdat het gedateerde bestemmingsplan nu eenmaal woonvoorzieningen voorschrijft en horeca en ander vertier allemaal in dat mislukte CAN-winkelcentrum geplaatst zijn. Terwijl de ontwikkelingen in heel Amsterdam laten zien dat een combinatie van wonen, werken, horeca en winkels veel meer aansluit bij de ­behoefte van de hedendaagse bewoner.

Ed van Leeuwen, manager bedrijfsvoering Spoedeisende Psychiatrie Amsterdam Beeld -

Het doet me ontzettend denken aan de oplevering van de nieuwbouw van het IJplein en omgeving in de jaren '80 van de vorige eeuw: het was al gedateerd voordat het er stond met de HAT-woningen. Simpelweg omdat er te veel tijd zit tussen plan en realisatie, iets waar Noord ­patent op lijkt te hebben.

Het lijkt ook of het in ons mooie Noord onmogelijk is om tijdig op nieuwe bewoners in te spelen. Er komen, zeker ook in de huidige en nieuwe wijken rond de komende metrohalte, in toenemende mate jonge gezinnen te wonen van hogeropgeleide tweeverdieners. Vaak ook vanuit de stad.

En ook die mensen hebben graag voorzieningen in hun buurt. Zoals ze dat in De Pijp of de Staatsliedenbuurt ook hadden. Alleen lijkt geen plan hierin te voorzien en worden buurtbewoners die wel iets willen beginnen op horecagebied door gebiedsmanagers eerder ontmoedigd dan aangemoedigd. Noordser kan bijna niet.

Dus stop met het oude denken in heel Noord en niet alleen rond de IJ-oevers, creëer ook rond de eindhalte van de metro een bruisende wijk (Elzenhagen-Zuid) en pak de Vinex-strook aan door ook daar andere voorzieningen te bieden dan wonen, wonen, wonen en een saai winkelcentrum met weer een bijna failliete Blokker of acht brillenwinkels.

En voordat de te verwachten 'als het je niet bevalt dan rot je toch op'-reacties binnenkomen: ja, dat had ik al veel eerder moeten doen - maar ja die ambivalentie hè. Want de mensen in Noord, die zijn wel heel leuk.

Kom op, maak wat van het hele stadsdeel!

Lees alle artikelen uit de special terug: Een ode aan 'sexy motherfucker' Amsterdam-Noord

Overkant van 't IJ

Een leuke, dikke PS van de Weekspecial over Noord. Vroeger hadden we het nooit over Noord. Je woonde in Oost, West, Zuid of aan de Overkant van 't IJ. Zou Drukwerk met hun hit Ik Verveel Me Zo in Amsterdam-Noord dat taalgebruik veranderd hebben?

Henk Penseel, Naarden

Op mijn balkon

In 1964 is men begonnen met de bouw van Banne Zuid. De wijk is dus al héél wat ouder dan veertig jaar! Een saaie, troosteloze wijk, destijds. Er waren wat noodwinkeltjes. Maar al snel kwam de mobiele bibliotheek een keer per week langs. Kinderboerderij De Buiktuin werd door vrijwilligers opgericht.

Bekende bezienswaardigheden in de wijk zijn Krijtmolen d'Admiraal en de Buiksloterkerk. De kerk was erg in verval, maar ook hier hebben vrijwilligers zeer goed werk verricht. Hij is geregeld in gebruik voor culturele evenementen. Ook kan de kerk gehuurd worden voor allerlei andere zaken en hij is geheel onder beheer van vrijwilligers.

In 1975 ging ik bij de OBA werken. Dat heb ik, met plezier, dertig jaar volgehouden. Een van onze klantjes was Bas Kok, schrijver over Noord. Bas en zijn broers waren gek op ­Voetbal International. Maar, hoe lees je die gratis? Bas wist wel een manier. Dus ons OBA-exemplaar was door­lopend zoek. Waar zou dat toch elke keer blijven?
Sorry Bas, ik vond het verhaal te mooi om niet te vertellen!

Niet alleen Bas Kok mochten we tot onze klanten rekenen. Graag geziene gasten waren ook schrijvers als Sal Santen en Nathalie Emanuels. En nog steeds herbergt De Banne een aantal andere bekende schrijvers, onder wie Isa Maron, Vic van de Reijt en John Jansen van Galen.

De meeste sociale huurwoningen zijn inmiddels afgebroken en vaak vervangen door laagbouw. Het zijn nu gezellige kleine wijkjes. Als ik uit mijn raam kijk, dan zie ik Banne Oost, een eilandje met veel groen. Kortom, de wijk zoals de PS beschrijft, bestaat al lang niet meer.

Geniet ik 's avonds van mijn mooie omgeving? Ja, heerlijk op mijn ­balkon met uitzicht op het mooi ­verlichte Buiksloterkerkje.

Janny Meijer, Amsterdam

Molenwijk

Ook ik ben zeer aan Noord gehecht en bang voor de gentrificatie, zo'n leuke PS van de Week doet onze zaak natuurlijk ook geen goed. Maar ik was blij te merken dat de Molenwijk nog geheel onder uw radar bleef.

Mark Spiering, Amsterdam

Lange geschiedenis

Toevallig kreeg ik de PS van de Week in handen. Met interesse ­bekeek ik jullie artikelen over Noord. De opsomming van de verschillende buurten stopt helaas bij De Banne en Tuindorp Oostzaan. Daarboven zijn nog twee wijken, te weten Oostzanerwerf en Kadoelen. Oostzanerwerf hoorde vroeger bij de gemeente Oostzaan en Kadoelen bij de gemeente Landsmeer.

Beide wijken hebben ook hun lange geschiedenis, zaterdag 17 juni gaan we met onze Buurtkamer Kadoelen een historische wandeling doen in Kadoelen en we hopen binnenkort onze buurtkamer te openen in Oostzanerwerf.

Francis Braam, Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden