Opinie

‘Stop met belabberde, onzekere contracten op Schiphol’

Werknemers op Schiphol hebben vaak belabberde contracten zonder werkzekerheid. Tijd om dit onzekere systeem te veranderen, stellen Joost van Doesburg en Dennis Boutkan.

In juni voerden medewerkers van Schiphol actie voor betere bescherming tegen corona. Beeld ANP

Met trots presenteerde minister Cora van Nieuwenhuizen half mei de Luchtvaartnota 2020-2050. Na jaren praten en polderen zou je een scherpe koers verwachten met duidelijke keuzes, maar is het vooral een opsomming van nog meer onderzoeken, nog meer overleg en weinig concrete doelen. Zowel op het gebied van duurzaamheid, overlast voor bewoners, als op het gebied van goede werkgelegenheid.

Bagagekelder

In de nota staat dat 68.000 mensen werken aan ‘het luchthavenproduct Schiphol’. Amir was een van hen. Hij woont in Rotterdam en werkte op Schiphol voor een uitzendbureau en net zoals veel van zijn collega’s in de bagagekelder op basis van een nulurencontract. De werktijden van Amir waren bijzonder. We spreken in de verleden tijd omdat hij sinds de uitbraak van de coronacrisis niet meer is opgeroepen. Voor die tijd kwam het regelmatig voor dat hij in de vroege ochtend drie uur moest werken en laat in de middag weer enkele uren werd ingeroosterd. Voordat hij weer thuis was, was hij al een aanzienlijk deel van zijn dagloon kwijt aan reiskosten.

Joost van Doesburg, campagneleider Schiphol bij de FNV.

De werksituatie waarin Amir zich bevindt, staat niet op zichzelf. De omstandigheden voor duizenden werknemers op Schiphol zijn bedroevend te noemen. Een groot deel van de beveiligers, grondpersoneel en schoonmakers werkt op onzekere contracten met hoge werkdruk voor te lage lonen. Daar waar een baan hoort te zorgen voor zekerheid en geluk, bezorgt Schiphol de mensen die voor haar werken vooral veel stress en onzekerheid.

De Luchtvaartnota biedt hen geen perspectief. Want ondanks dat het kabinet wel degelijk concludeert dat er problemen zijn met de arbeidsomstandigheden, blijven maatregelen uit. Volgens het kabinet zijn er genoeg ‘wettelijke waarborgen’ en moet de sector hierin ‘zelf verantwoordelijkheid nemen’. Dat is echt veel te liberaal gedacht.

Drugssmokkel

De overheid moet dwingender zijn. De werk­situatie op Schiphol heeft namelijk een grote negatieve invloed op de werknemers en hun gezinnen, maar brengt ook de veiligheid in gevaar. Zo toonde Bureau Beke onlangs aan dat het werk op Schiphol zo zwaar en laagbetaald is dat werknemers veel vatbaarder zijn om mee te werken aan drugssmokkel. Schiphol wordt hierdoor meer en meer een open poort naar ondermijnende criminaliteit.

Dennis Boutkan, gemeenteraadslid PvdA Amsterdam.

In de luchtvaart eist de obsessie voor lager-dan-lage kosten dus zijn tol. En dat is zeker geen natuurverschijnsel. Het is immers de keuze van de Schiphol Group – waarvan het rijk en de gemeente Amsterdam de grootaandeelhouders zijn – om de goedkoopste in plaats van de beste te willen zijn. Geen enkele andere grote Europese luchthaven laat zo veel schoonmaak-, afhandelings- en beveiligingsbedrijven met elkaar concurreren zonder eisen te stellen aan de sociale omstandigheden.

Aan grote knoppen draaien

Om die positie van werknemers te verbeteren, is de huidige Luchtvaartnota dus een gemiste kans. Maar het is nog niet te laat. Want nu de coronacrisis het aantal vliegbewegingen heeft teruggedrongen, is er momentum om aan grote knoppen te draaien waarmee we de luchtvaart toekomstbestendig maken.

Ons idee is eenvoudig: het rijk en de stad Amsterdam moeten hun aandeelhouderschap gebruiken om Schiphol sociale vestigingseisen op te laten stellen voor de bedrijven die vanaf Schiphol opereren. Daarin staat goed werkgeverschap centraal en staan harde afspraken over leefbaar loon, vaste banen en veilig werk. Voldoe je daar niet aan, dan krijg je geen plek op de luchthaven.

Daarmee wordt arbeid duurder en zal Schiphol mogelijk iets moeten inleveren van zijn concurrentiepositie. Tegenstanders roepen dat het banen kost, maar dat is een vals beeld. Wat is de waarde van een baan als het loon belabberd is, de arbeidsomstandigheden ziek­makend en je maar zekerheid hebt tot het einde van je shift?

Het Nederlandse kabinet en de stad Amsterdam hebben als aandeelhouder de macht om een ziek systeem te doorbreken en de race to the bottom te stoppen. De Amsterdamse gemeenteraad heeft zich hier onlangs al voor uitgesproken. Wat ons betreft kan het kabinet niet achterblijven. De Luchtvaartnota moet veel meer oog hebben voor de positie van Amir en al die andere duizenden werknemers. Want uiteindelijk heeft iedereen in Nederland recht op een veilige, zekere en goed betaalde baan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden