Opinie

‘Stel de pil van Drion voor iedereen beschikbaar’

Het wetsvoorstel Voltooid leven van Pia Dijkstra is betuttelend, schrijft John Jansen van Galen. ‘Waar is de autonomie van de mens waar D66 ooit voor stond?’

In het wetsvoorstel Voltooid leven van Pia Dijkstra moeten mensen die euthanasie willen eerst 75 jaar zijnBeeld Hollandse Hoogte / Berlinda van Dam

Eindelijk heeft het D66-Kamerlid Pia Dijkstra haar langverwachte wetsontwerp over het ‘vrijwillig levenseinde’ ingediend. Ze verklaart dat ze dit uit piëteit niet heeft willen doen op het hoogtepunt van het coronacrisis. Dat begrijp ik niet. Was het toen juist niet des te urgenter om uit te mogen maken wanneer en hoe je dood zou gaan?

Het moment van indienen is ook merkwaardig. Kabinet-Rutte III gaat volgens afspraken, gemaakt tijdens de formatie, dit voorstel sowieso niet voor zijn rekening nemen. Coalitie­partners CDA en ChristenUnie (CU) zien er namelijk een middel in om zelfdoding te bevorderen en daar zijn ze principieel tegen. Als Dijkstra dan toch, acht maanden voor de verkiezingen, met haar ontwerp op de proppen komt, laadt ze de verdenking op zich D66 in de verkiezingstijd te willen profileren als voorloper in de medisch-ethische emancipatie.

Stervensbegeleider

Maar die vlieger gaat niet op. Opkomen voor de zelfbeschikking van het individu en de autonomie van de mens was zo ongeveer het eerst­geboorterecht van D66. Door Dijkstra’s wetsontwerp wordt de weg naar een vrijwillig levenseinde, ook als er geen sprake is van ondraaglijk lijden, niet opengesteld. Gegadigden moeten eerst boven de 75 jaar zijn en dan langs een politieagent in de persoon van een ‘stervensbegeleider’, die de ernst van hun wens om te sterven gaat ‘toetsen’. Dat kan niet anders betekenen dan dat deze functionaris ook kan bepalen dat hun doodswens nog niet ernstig genoeg is. En dan? Gaat u maar weer en komt u over een half jaartje nog eens terug?

Bij de figuur van ‘stervensbegeleider’ kan ik mij weinig voorstellen. Komt er een speciale opleiding voor? “Wat doe jij voor de kost, papa?” Als ik door diens test ben gekomen, voert de stervensbegeleider vast niet zelf de euthanasie uit. Daarmee blijven we de medici opzadelen die dit vaak tegenstaat, omdat hun roeping is mensen in leven te houden, niet om ze dood te maken.

Dijkstra zegt nu op te komen voor een groep ouderen van 75 jaar en ouder die iedere avond gaat slapen in de hoop niet meer wakker te worden. Die zijn er ongetwijfeld, maar gedegen onderzoek van de commissie-Van Wijngaarden heeft uitgewezen dat het er boven de 75 jaar maar weinig zijn. Het gaat om ongeveer een groep van 1700.

Huib Drion

Voor deze groep is echter al bijna dertig jaar geleden een middel aanbevolen: de vermaarde ‘pil van Drion’. De bedachtzame rechtsgeleerde Huib Drion beval (eveneens voor 75-plussers) een methode aan om op een zelfgekozen moment op humane wijze een eind aan hun leven te maken. Let wel: die pil bestaat in feite uit twee pillen. Na de eerste ingenomen te hebben heb je nog enige dagen respijt. Van overhaaste zelfdoding in een bevlieging van acute levensmoeheid, die CDA en CU vrezen, kan geen sprake zijn.

De commissie-Van Wijngaarden heeft vast­gesteld dat aan zo’n pil ‘grote behoefte’ bestaat. Waarom kiest Dijkstra dan toch voor de omweg langs een stervensbegeleider?

Het komt er, denk ik, op neer dat ze ons, oudere burgers, niet toevertrouwt over ons leven te beschikken. Het is de onbedwingbare neiging van politiek Den Haag ons te betuttelen als een Pleegzuster Bloedwijn. Maar je zou hopen dat juist D66, kampioen van de autonomie van het individu, zich anders opstelt. Waar blijft mijn zelfbeschikkingsrecht?

Ondertussen hebben veel van mijn leeftijd­genoten bij mijn weten zo’n pil van Drion allang in huis, via internet besteld in Zwitserland of China. Maar die mogelijkheid staat alleen open voor wie vaardig is op de digitale snelweg. Zo wordt het vrijwillig levenseinde een domein van haves tegen havenots. Van mondige versus onbeholpen ouderen.

D66 zou het zich tot zijn eer moeten rekenen om die kloof te dichten door een krachtig pleidooi te houden voor het algemeen beschikbaar stellen van de pil van Drion. Daar zullen CDA en CU tegen zijn, maar dat maakt niet uit, want die zijn toch ook al tegen Dijkstra’s wet op het vrijwillig levenseinde.

Denkt u aan zelfmoord of maakt u zich zorgen om ­iemand? Iedereen kan 24 uur per dag anoniem bellen met 0800-0113 of chatten via 113.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden