null Beeld Artur Krynicki
Beeld Artur Krynicki

Steeds meer vrienden radicaliseren sneller dan Freek Jansen

PlusJohan Fretz

Op kerstavond moet oma Waaldijk, terwijl ze toch echt extreem veilig op drie meter afstand van de eettafel was neergezet (achter een doorzichtig kamerscherm, met haar eigen gourmetset), vlug naar de berging worden geloodst. Want er wordt aan de deur geklopt, hard geklopt, zacht geklopt. Het is Hugo de Jonge. In een gouden bontjas. Twee rode laarsjes met rinkelende kerstbelletjes aan de punten, een blauwe das met witte stippen.

“Wij hebben een melding binnengekregen dat op dit adres het maximaal aantal toegestane gasten zou zijn overschreden…”

Dat de Nederlander zijn medemens graag verlinkt, weten we al sinds 1940. Godzijdank zit oma Waaldijk inmiddels achter de voorraadkast verstopt.

Moet het nu echt zo streng deze kerst? Het antwoord is: ja en dat hebben we aan onszelf te danken. Het begon al in maart, met die term ‘intelligente lockdown’. Een veer uit eigen reet die Mark Rutte trots in de onze propte. Hij zei: wij zijn een nuchter, verantwoordelijk volk, wij gaan in een intelligente lockdown. Maar wat hij bedoelde was: dus niet zoals al die onverantwoordelijke stommelingen in de rest van de wereld, met hun domme lockdowns. Nee, wij Nederlanders, wij waren de Galliërs uit Asterix en Obelix. Rutte kende onze soft spot: zelfs wanneer wij onszelf relativerend nuchter noemen, is dat vooral bedoeld om te benadrukken hoe uniek en uitverkoren we zijn. Maar zijn we ook bereid iets voor een ander op te offeren? Ik vrees van niet.

In mijn tijdlijn verschijnen steeds meer weldenkende, intelligente kennissen en vrienden, die sneller radicaliseren dan Freek Jansen op maandagmorgen. ‘Blijf zelf nadenken’, schrijven ze, een variant op ‘de intelligente lockdown’. Wat ze bedoelen is dat iedereen die zich wel aan de regels houdt en die zich niet opstelt als een derderangs thuisviroloog, een dociel schaap is. Dat iedereen die zich wel solidair toont met de mensen die telkens achteloos ‘de kwetsbaren’ worden genoemd, is gehersenspoeld.

Alsof wij te stom zijn om te begrijpen dat er ook heel andere, heel wezenlijke waarden in het leven zijn, die het verdienen om gewogen te worden. Alsof wij niet ook hunkeren naar aan­raking, vreugde en nabijheid. Alsof we alle geraakte ondernemers geen ruimhartige steun gunnen.

Flauwekul natuurlijk. We begrijpen het dondersgoed. Maar toch houden we ons in. Het is een rotjaar, maar we moeten door de zure appel heen bijten. Iets dat veel andere landen (met hun domme lockdowns) reeds zonder al te veel morren deden.

En wat betreft de kerst: je hebt kerstavond, eerste kerstdag, tweede kerstdag en zelfs derde kerstdag. Ik zou zeggen: verdeel de gasten een beetje over de dagen. De intelligente kerst. Of smokkel voor mijn part ook die vierde gast naar binnen. Maar doe niet alsof gisteravond de nieuwe hongerwinter is aangekondigd en je straks een week tulpenbollen moet frituren. Wat onze volksaard goed zou doen, is iets minder zelf­medelijden en iets meer opofferingsgezindheid.

Ik wens iedereen alvast een zalig kerstfeest.

Johan Fretz is schrijver en theatermaker. Hij schrijft op woensdag en zaterdag een column voor Het Parool.

Reageren? j.fretz@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden