Jaap de GrootBeeld Artur Krynicki

Solidariteit zit niet in het dna van topvoetbal

PlusJaap de Groot

Het topvoetbal in Nederland is nogal in zichzelf gekeerd en conservatief. Dat geldt voor het gros van de bestuurders, trainers en journalisten. Daarom is bijvoorbeeld de transformatie van de klassieke elftalleider naar een professionele teammanager in gang gezet door ex-tophockeyer Hans Jorritsma, die jarenlang de complete organisatie rond Oranje voor zijn rekening zou nemen.

Hetzelfde gebeurt nu met ex-tophonkballer Robert Eenhoorn, die de handschoen opraapt om meer solidariteit in de bedrijfstak te creëren. Tussen de KNVB en de clubs is dit niet gelukt en ook niet tussen de clubs onderling. Daarom heeft de directeur van AZ het initiatief genomen om twee jaar lang inkomsten uit de Champions League (25 procent) en Europa League (15 procent) voor het noodlijdende betaald voetbal beschikbaar te stellen.

De actie staat niet op zichzelf. Eenhoorn is als ex-speler van onder meer New York Yankees gepokt en gemazeld in de principes van de Major League Baseball. Een model waarin alle participanten baat hebben bij een sterke competitie. Vandaar de regel dat de club die als laagste in de competitie eindigt tijdens de transferperiode eerste keus heeft bij het vastleggen van nieuwe talenten. Zo zijn er nog talloze regels op het gebied van sponsors, salarissen, spelersvakbond en makelaars die tot doel hebben om de competitie zo competitief mogelijk te houden.

In het topvoetbal werkt het totaal anders. Neem het inkomstenplafond van de Major League. Wie daarboven komt − vooral door het verschil in lokale en regionale tv-opbrengsten − is verplicht een percentage in een pot te storten om clubs te compenseren die onder dat plafond blijven. Het systeem voorziet in rijken die armen naar een hoger niveau tillen, om zo een sterke competitie en een hoge marktwaarde van de Major League te waarborgen.

Solidariteit die niet in het dna van het topvoetbal zit. Zelfs bij de wereldvoetbalfederatie (Fifa) en Europese voetbalunie (Uefa) wordt standaard in het voordeel/belang van de rijke clubs beslist. Daardoor zit Ajax in een spagaat, omdat de club internationaal te klein is voor het laken en nationaal te groot voor het servet.

Wat vanuit de eredivisie verwijten oplevert over een gebrek aan solidariteit, terwijl Ajax buiten Nederland weer buitenspel wordt gezet. Zoals bij het akkoord tussen de Uefa en Andrea Agnelli, voorzitter van de European Club Association (ECA). 

Terwijl Ajax-directeur Edwin van der Sar, vicevoorzitter van de ECA, zich in Nederland met AZ en PSV achter het standpunt schaart om met de competitie te stoppen, is Ajax op Europees niveau formeel met het tegenovergestelde akkoord gegaan. Een door Engeland, Spanje, Frankrijk, Italië en Duitsland afgedwongen besluit, waarbij Ajax slechts dient te volgen.

In plaats van solidariteit vanwege een gezamenlijk belang, is in het topvoetbal sprake van ieder voor zich. Op alle niveaus. Ook dat maakt de coronacrisis nu pijnlijk duidelijk.

Jaap de Groot schrijft wekelijks een column over sport in Het Parool.

Reageren? j.degroot@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden