Marcel Levi. Beeld Artur Krynicki
Marcel Levi.Beeld Artur Krynicki

Smoezelig vaatdoekje, malle sliert: het einde van de stropdas is nabij

PlusMarcel Levi

In zijn nieuwste pulp-spionageroman The Fox beschrijft Frederick Forsyth hoe een slimme Britse geheim agent een Russische spion ontmaskert, omdat de stropdas die hij draagt niet past bij de universiteit waar de slechterik claimt gestudeerd te hebben. Voor ons misschien een tikje vergezocht maar in Groot-­Brittannië een buitengewoon logische manier van denken.

In Engeland vertelt een das inderdaad veel over de drager. De kleuren van de stropdas verraden stilzwijgend maar subtiel waar de man staat in de Britse klassenmaatschappij. Met één blik op de das kun je zien of je gesprekspartner wel naar de juiste privéschool of topuniversiteit is geweest, dan wel in het correcte cricketteam of de onberispelijkste roeiploeg heeft meegedaan. En waag het vooral niet om een das te dragen van een universiteit waar je niet hebt gestudeerd, want dat is nog erger dan verzinnen van niet-bestaande kwalificaties in je curriculum vitae.

Vaak wordt gezegd dat de Franse koning Lodewijk XIV in de 18de eeuw een belangrijke invloed had bij de promotie van de stropdas tot statussymbool. Echter, het smoezelige vaatdoekje dat de koning om zijn hals bond, lijkt nauwelijks op de malle sliert die tot voor kort als onmisbaar werd beschouwd bij de formele westerse mannelijke klederdracht.

Want de stropdas verliest razendsnel terrein. Waar in de vorige eeuw het dragen van een das bij zakenmensen, officials en kantoormedewerkers min of meer verplicht was en werd gezien als symbool van de juiste moraal en werkattitude en bovendien professionaliteit en gezag uitstraalde, was het begin van de 21ste eeuw een kantelpunt. Velen herinneren zich de legendarische toespraak van prins Claus in 1998 waarin hij zijn stropdas losknoopte en zijn gehoor opriep zichzelf te bevrijden en zich te wagen naar het paradijs van de open kraag.

Inmiddels is zelfs in het Britse Lagerhuis het dragen van een stropdas niet meer verplicht. Richard Branson, de baas van Virgin, claimt dat hij altijd een schaartje in zijn zak heeft om de das af te knippen als een van zijn werknemers zich ermee durft te vertonen.

De teloorgang van de mannelijke halsband is natuurlijk heel begrijpelijk. Het is een nutteloze accessoire en daarnaast onpraktisch en oncomfortabel. Er zijn zelfs serieuze medische artikelen die bewijzen dat het dragen van een das de aanvoer van bloed naar de hersenen met meer dan 7 procent vermindert, stuwing in het hoofd veroorzaakt en daarnaast de oogboldruk significant verhoogt. Voor dokters in veel landen is het (gelukkig) verboden een das te dragen omdat de wapperende sliert, die vrijwel nooit wordt gewassen of een stomerij bezoekt, vol met potentieel ziekmakende bacteriën zit, die gemakkelijk van patiënt naar patiënt kunnen worden overgebracht.

Het einde van de stropdas is nabij, voor sommigen wellicht een verlies maar voor velen een bevrijding.

Marcel Levi is voorzitter van de raad van bestuur van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Daarvoor was hij ceo van University College London Hospitals en bestuursvoorzitter van het AMC. Lees al zijn columns hier terug.

Reageren? m.levi@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden