Opinie

‘Senioren, haal die hand van de knip’

Senioren vieren het leven, maar delen hun welvaart te weinig. Beeld Cover/Getty Images

Bejaarden mogen zich iets aantrekken van ‘OK Boomer’, vindt John Jansen van Galen. De generatie die de wereld wilde verbeteren, telt nu krampachtig de centen.

‘Hun strijd onze strijd: solidariteit!” riep de generatie die tegenwoordig wordt weggezet met ‘OK, boomer’. Toen waren ze rond de twintig. Nu ze rond de zeventig zijn kun je je in gemoede afvragen waar die solidariteit gebleven is.

Dat ‘OK, boomer’ heeft, uit de mond van jongeren, iets wegwerpends: “Lul maar door, ouwe, met die achterhaalde opvattingen van je waar je je niettemin krampachtig aan blijft vastklampen.” Het heeft, als ik het wel heb, ook iets van een aantijging: jullie hebben gemakkelijk praten, met je mooie huizen en je puike pensioenen. En daar zit heel wat in.

Al ben ik er enige jaren te oud voor (babyboomers zijn geboren tussen 1946 en ’54), ik voel mij toch aangesproken. Want ja, wij hebben de wind mee gehad. De welvaart hield niet op te stijgen, we hadden de banen voor het uitkiezen en voor een ton kon je in de jaren zeventig gemakkelijk een aardig huisje kopen dat dertig jaar later drie keer zoveel waard was geworden. We werden slapende rijk.

O, dat geldt zeker niet voor alle babyboomers, onder wie er heel wat de touwtjes moeilijk aan elkaar konden knopen. Maar het geldt wel voor de spraakmakers, de voortrekkers, voor de jeugdige linkse tot ultralinkse elite van toen, die voorop liepen met hun leuze van ‘solidariteit’.

Verworven rechten

Nu het er op aan komt daadwerkelijk solidair te zijn geven ze niet thuis. Het frappantste voorbeeld is Jan Nagel, ooit luidruchtig voorman van Nieuw Links, dat heel solidair wilde zijn met de armen in Nederland en, vooral, in de Derde Wereld. Toen hij ouder werd richtte hij een partij op, Leefbaar Nederland, die vreemdelingen buiten de deur wilde houden, en toen hij nog ouder werd een partij, 50Plus, die de verworven rechten van ouderen wil verdedigen tegen aanspraken van jongeren (en die deze rechten liefst nog verder wil uitbreiden).

Toen oud-PvdA-leider Wouter Bos onlangs als voorzitter van een studiecommissie ouderenzorg opperde dat, gezien het snel stijgend aantal bejaarden, ouderen wellicht (meer) moeten gaan betalen voor maaltijden en huishoudelijke hulp, was het huis meteen te klein. “Zijn ze nou helemaal betoeterd!” fulmineerde Jan Slagter, oprichter en leider van bejaarden­omroep Max. “Waar zijn ze in Den Haag in ’s hemelsnaam mee bezig?”

“Ouderen eerst uitknijpen en dan nog laten betalen,” vatte voormalig roddelkoningin Hummie van der Tonnekreek het in De Telegraaf samen. Ze is witheet over de framing van ouders als ‘potverteerders’ en wil in het voorjaar, ‘als iedereen de winter overleefd heeft’ met 20.000 bejaarden oprukken naar het Binnenhof.

‘Interen’

Elders waren de commentaren evenmin positief, maar wat is er nou logischer? Je hele leven zorg je zelf voor je eten en het schoonhouden van je huis, waarom zou dat op kosten van de gemeenschap moeten als je oud bent geworden? Natuurlijk zijn er ouderen die er niet voor kunnen betalen, voor hen moet dan een regeling getroffen worden, maar de meesten zitten er zoals dat heet warmpjes bij. Drie procent van de bejaarden leeft onder de armoedegrens en dat is minder dan in welke andere inkomensgroep ook.

Als je zelf moet opdraaien voor bijvoorbeeld huishoudelijke hulp, ga je ‘interen’ klinkt het dan verontwaardigd, ook uit de mond van welgestelden. Wat is er mis met interen? Wie zijn hele leven gespaard heeft deed dat altijd voor ‘de oude dag’ – en nu de oude dag is aangebroken houdt men liefst de hand op de knip.

Geen medelijden

“Anders blijft er niks over voor de kinderen,” hoor je ook vaak. Maar de kinderen van de babyboomers kunnen zich doorgaans heel goed zelf redden, met hen hoef je geen medelijden mee te hebben.

Nog een tegenwerping: ouderen betalen tegenwoordig toch al mee voor huishoudelijke hulp? Jawel: in Amsterdam bijvoorbeeld kunnen zij voor € 14,10 twee keer per maand, desnoods vaker, hulp krijgen. De kosten zijn een schijntje: het uurloon voor een schoonmaakster is al hoger. Alle reden om ouderen die het kunnen betalen zelf voor het schoonhouden van hun huis te laten opdraaien.

We staan voor enorme problemen. Het aantal 80-plussers gaat verdubbelen. Er zijn steeds minder werkenden om een humaan zorgstelsel in stand te houden. Dan mag daarvoor ook een beroep worden gedaan op ouderen. Je zou op grond van hun vroegere leuzen verwachten dat ze daaraan tegemoetkomen. Dat dit vooralsnog niet zo is, stelt teleur. 

John Jansen van Galen, journalist en publicist, geboren in 1940 te Velp. Beeld ANP Kippa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden