Republiek Amsterdam

Schiphol is te groot voor een lintenknipper

Ruben Koops Beeld Wesley van Zutphen

In nogal wat gemeentehuizen rond Schiphol gingen deze week de wenkbrauwen omhoog toen bleek dat het vliegveld eigenhandig de toegangswegen naar de luchthaven had afgesloten.

Volgens Schiphol was dit nodig omdat na een grote stroom­storing de terminals overvol raakten. Maar bij het nemen van die beslissing werd het bevoegd gezag, de burgemeester van de gemeente Haarlemmermeer, gepasseerd.

Ook Rijkswaterstaat was niet van tevoren ingelicht, zodat de borden boven de snelweg niet werden aangezet om de automobilisten te waarschuwen voor de afgesloten toeritten. ­Levensgevaarlijk. Zoiets kan en mag echt niet gebeuren.

Wat er precies gebeurd is in de nacht van zaterdag op zondag wordt nog uitgezocht, maar blijkbaar voelden de verantwoordelijken op de luchthaven de ruimte om de gemeente Haarlemmermeer niet direct te betrekken bij hun beslissing. Schiphol begint een staat binnen een staat te worden.

Toch zou het ook kunnen zijn dat de leiding van Schiphol die beslissing nam ­omdat de gemeente Haarlemmermeer de afgelopen jaren ­bestuurlijk gezien niet al te veel indruk heeft gemaakt, zoals blijkt als je een duik in de recente geschiedenis maakt.

Denk even terug aan de onrust rond de taxistrook op Schiphol en de agressieve chauffeurs die passagiers wegkaapten voor de neus van de vergunde taxi's.

Noord-­Afrikaanse toestanden, veroorzaakt door de gemeente Haarlemmermeer vanwege een ondeugdelijke algemene plaatselijke verordening (APV).

Een oplossing liet jaren op zich wachten, de Amsterdamse wethouder Pieter Litjens en toenmalig staatssecretaris Sharon Dijksma konden hun frustratie over de trage gang van zaken nauwelijks voor zich houden.

En dan was er burgemeester Fons Hertog die in 2005 opstapte vanwege de Schipholbrand. Uit onderzoek bleek dat de vergunningsverlening voor het gevangeniscomplex, bij uitstek een gemeentetaak, ondeugdelijk was geweest.

Het geeft aan hoe omvangrijk de portefeuille Openbare Orde en Veiligheid is die wettelijk bij de burgemeester ligt. Het gaat niet alleen om de crises, maar veel meer nog om de opbouw van een professionele organisatie binnen een gemeente of veiligheidsregio.

Als het misgaat moet de burgemeester er staan, maar liever heeft hij daarvoor al een organisatie neergezet waar bedrijven als Schiphol niet omheen kunnen.

De burgemeester is geen wandelende lintenknipper, maar een bestuurder met een belangrijke taak. Het is in dat licht bezien des te zorgelijker dat niet alleen in Amsterdam, maar ook in acht omringende gemeenten een waarnemend burgemeester is neergezet die tijdelijk op de winkel moet passen.

Tel maar mee: Amsterdam, Landsmeer, Weesp, Haarlemmermeer, Amstelveen, Aalsmeer, Wijdemeren, Uithoorn, en Huizen. Bij die laatste gemeente moest Fons Hertog vorig jaar trouwens opnieuw opstappen, dit keer wegens ongewenst gedrag. Dat zo'n klungel ooit verantwoordelijk was voor mainport Schiphol, is iets waar een mens de koude rillingen van krijgt.

Wijlen Eberhard van der Laan gooide in 2011 voorzichtig een balletje op met de vraag of Schiphol niet binnen de Amsterdamse veiligheidsregio zou moeten vallen, net zoals zijn voorganger Job Cohen dat (iets minder voorzichtig) in 2005 had gedaan.

Het incident van zondag toont aan dat die vraag door de komende Amsterdamse burgemeester opnieuw op tafel moet worden gelegd. De risico's zijn te groot om ze over te laten aan een gemeente die het soms wel, maar soms ook niet waarmaakt.

En voor een deel van al die burgemeestersvacatures in de regio zijn binnenkort twee ervaren Amsterdamse wethouders beschikbaar, Pieter Litjens en Eric van der Burg. Al gaat over die laatste het hardnekkige gerucht dat er een plekje in de VVD-fractie van de nieuwe senaat op hem wacht. Gelukkig zitten er wel meer burgemeesters in de Eerste Kamer.

Politiek verslaggevers Michiel Couzy en Ruben Koops belichten beurtelings op zaterdag in 'Republiek Amsterdam' een politiek onderwerp uit de stad.

Reageren? r.koops@parool.nl

Beeld Steen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden