Theodor Holman Beeld Artur Krynicki

Schaamte is een stille dictator over alle andere gevoelens

Plus Theodor Holman

Mijn kleinzoon schaamde zich voor iets waarvoor ik me ook zou schamen. Iets met bloot, piemel en onbekende mensen.

Schaamte is een familiekwaal die we niet uit onze genen krijgen weggeteeld. Er moet een evolutionair voordeel aan schaamte kleven – iets met geen domme dingen doen – maar wij hebben er last van.

Ik sloeg een handdoek over hem heen.

“En ik vreesde, want ik ben naakt; daarom verborg ik mij,” zei ik zacht.

“Wat zeg je?”

“Niks, iets wat mijn vader zei als ik me op het strand moest omkleden.”

Ik liet het bijbelboek Genesis maar even ongenoemd en dacht na over onze schaamte.

Schaamte is een stille dictator over alle andere gevoelens, die zich dan ook onderdrukt voelen.

De zweterige blozing compleet met stotternij verbood mij vroeger veel, en misschien vond ik daarom weinig leuk. ‘De rode vloed die door mijn hoofd spoelde,’ zoals een dichter het eens noemde, dient om jezelf te beschermen, al weet je niet meer waarvoor je precies angstig bent, en dus vond ik vroeger expres nogal wat zaken stom.

Koning vindt ook van alles stom. (“Nou, doe ik niet, vind ik stom.”) En ik begrijp hem, al voel ik een vrolijke irritatie als hij mij opdraagt me om te draaien als hij zijn onderbroek gaat aantrekken.

Ik zou hem willen uitleggen dat je je door schaamte niet alleen minderwaardig voelt, maar dat je mettertijd ook minderwaardig wordt.

Maar ik zwijg en draai me om. Zijn ouders voeden hem maar op.

Het vreemde is dat ik wel­eens in e-mails en brieven opgeroepen word me te schamen, maar dat doe ik nooit.

‘Mijn taalgebruik schaamt zich nooit voor mij en ik schaam me nooit voor mijn taalgebruik,’ schreef ik laatst een boze lezer.

Bij die zin moest ik aan wijlen mijn lieve moeder denken, die het vaak had over de ‘boze woordjes’ die ik schreef en ook over de ‘vieze woordjes’ die soms in mijn columns verstopt zaten. Daar schaamde zij zich voor.

Als Koning is aangekleed, mag ik me weer omdraaien.

Verdomme, wat is hij gegroeid.

Nou moet ik me aankleden. Ik besluit het goede voorbeeld te geven en me nergens voor te generen. Komaan! Het lichaam is naakt op z’n mooist. Hoewel, ik ben 66…

Dus ik trek, zo normaal mogelijk mijn zwembroek uit. Maar Koning kijkt niet! Hij schaamt zich voor mij!

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden