Roos Schlikker. Beeld Lin Woldendorp
Roos Schlikker.Beeld Lin Woldendorp

Rutte had zichzelf helemaal niet zo diep de drek in hoeven draaien

PlusRoos Schlikker

‘Het spijt me dat ik de hond sloeg die mij aanviel.’

‘Ik heb met mijn auto een broeikas geraakt en vernielde 25.000 dollar aan rozen. Ik wil het terugbetalen maar heb geen geld.’

‘Ik wil mijn excuus aanbieden aan mijn geliefde omdat ik zijn leven zo moeilijk maak.’

In New York hingen in de jaren tachtig posters van The Apology Line, een nummer dat je kon bellen om anoniem sorry te zeggen. De biechtbehoefte bleek enorm. Jarenlang deden tallozen hun mea culpa tegen een antwoordapparaat.

Ik dacht eraan toen afgelopen week Rutte tekeerging tegen Ploumen. Pislink beet hij haar toe dat door háár wantrouwen in hem het vertrouwen in de politiek niet kan worden hersteld. Bezopen, want de rotzooi in Haagse straten moet niet door Ploumen worden aangeveegd, maar door Rutte zelf.

En dat terwijl Rutte zichzelf helemaal niet zo diep de drek in had hoeven draaien. “Ja, ik wil foezelevozen met het CDA, Omtzigt is daar prominent, dus natuurlijk kwam ie ter sprake.” Hij had het prima kunnen zeggen. In plaats daarvan fabriceerde hij een leugen om vervolgens te lijden aan fantoomamnesie. En vingerwijsdrang blijkbaar. De schuldige beschuldigt.

Dat laatste zie je vaak, vermoedelijk omdat we oprechte excuses wantrouwen. “Spijt is wat de koe schijt,” zeiden we vroeger thuis. En: “niks te pardonneren, uitkijken moet je leren.” Toch, zelfs als de fout groot is, helpt een sorry iedereen vooruit. Spijt of in elk geval de erkenning van andermans leed.

Victim blaming is echter makkelijker. Heeft iemand longkanker? Meteen klinkt de vraag: “Rookt ie?” Want het voelt veiliger de paffer te beschuldigen dan het lot. En wat te denken van het eeuwige korte rokjes-argument na verkrachtingen? Laatst schreef ik over vrouwenintimidatie. Piet twitterde: ‘Roos, ik mag mij als man niet paternalistisch gedragen, vrouwen niet ‘opnemen’ en in de ogen kijken want dan ben ik seksistisch aan het flirten. Door het krampachtig feminisme is de beschermende rol van de man ondermijnd en not done. Nu dan weer wel?’

Waarom niet simpelweg zeggen: wat akelig dat vrouwen zich onveilig voelen. Kan ik iets doen? “Tja,” reageerde een collegaschrijfster. “Er is altijd een Piet.”

Er is altijd een Piet. Want het is zo ingesleten de schuld af te schuiven. En al helemaal als je zelf de fout in ging. We zien sorry zeggen als knieval die verzwakt, je transformeert in een hond met bloedende buikwond die door de roedel wordt achtergelaten. En zo lang we sorry’s vervangen door ‘ja, maar jij…’-zeggen, verandert dit beeld nooit.

Met The Apology Line liep het trouwens slecht af. De oprichter raakte totaal geobsedeerd door alle confessies, tot moorden aan toe. Het was te veel om alleen te dragen. Dat zouden we dan ook met z’n allen moeten doen. Ons excuus­taboe noopt tot vingerwijzen. Maar wie met één vinger naar een ander wijst, richt er drie op zichzelf. Die drie zijn veilig verborgen in de handpalm. Wat gebeurt er als die hand ontspant? Als we van cancel- naar excuuscultuur gaan? Het wordt tijd de lijnen open te zetten.

Roos Schlikker (1975) is journalist en schrijfster van boeken en toneelstukken. Elke zaterdag schrijft ze een column voor Het Parool.

Reageren? r.schlikker@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden