Opinie

‘Russische kritiek op Nederlandse media is lachwekkend’

Volgens Isa Yusibov slaat de Russische diplomatie de plank mis door Nederlandse media de maat te nemen op het gebied van ‘liegen en bedriegen’.

De Moskouse politie greep zaterdag stevig in bij protesten tegen de gebrekkige democratie. Beeld Alexander Zemlianichenko/AP

Protesten in autoritaire landen waar de elites niet in democratie geloven, en derhalve ver verwijderd zijn van de dagelijkse realiteit, zijn altijd een interessant feno­meen geweest in de politieke wetenschap. De recente protesten in Rusland zijn dan ook interessant om twee belangrijke redenen: de achterliggende motieven voor deze protesten en de te verwachten reactie vanuit het Kremlin.

Beide aspecten zijn voor mij redelijk voorspelbaar. Denk bijvoorbeeld aan de steeds zichtbaarder wordende manifestatie van sociale onrust in Rusland, vanwege de verslechterende levenskwaliteit voor miljoenen Russen. De achterliggende oorzaak daarvan, namelijk de grote economische achteruitgang, is deels veroorzaakt door de sancties die Rusland werden opgelegd na Poetins annexatie van de Krim.

De protesten en het nieuws over de arrestatie van meer dan duizend activisten deden me denken aan een citaat van de befaamde Sovjetdissident Aleksandr Solzjenitsyn: “Je hebt macht over mensen zolang je niet alles afpakt, maar zodra je hun alles hebt ontnomen, zijn ze vrij.” Precies die vrijheid is wat het systeem van Poetin niet graag ziet. Bovendien heeft het regime van Poetin de afgelopen twintig jaar niet alleen de politieke vrijheden van Russen afgepakt, maar ook getornd aan sociale onderwerpen als het verhogen van de pensioenleeftijd, en vooral aan de waardigheid van de Russen.

Sociale onrust

De wijze waarop Poetin in twee decennia met opposanten, met kritische journalisten is omgegaan – van gerichte liquidaties tot vergiftigingen – is uiteraard inherent aan het karakter van autoritaire regimes. Om die reden was het al duidelijk dat de regering niet alleen de bestaande problemen zou ontkennen, maar ook hard zou optreden tegen de Russen die de leugens van het Kremlin zat zijn, en die tegelijkertijd hun levensstandaard zien achteruitgaan.

Toch kleefde er iets onverwachts aan de protesten, dat ik zelfs tragikomisch vond: de Russische ambassade in Den Haag liet zich kritisch uit over een artikel van een Volkskrant-correspondent over de gebeurtenissen in Rusland. ‘Jullie moeten naar de grootschalige Gele Hesjes in Nederland kijken,’ luidde de tweet, die Nederlandse media betichtte van ‘liegen en bedriegen’. Als de diplomaat die vanuit Den Haag de Nederlandse media scant iets beter had opgelet, kon hij al weten dat de Gele Hesjesbeweging in Rotterdam genoodzaakt was protesten te staken, omdat er welgeteld tien mensen op afkwamen. Weinig grootschaligs aan, lijkt me.

Het is wel begrijpelijk dat het regime van Poetin graag de touwtjes van de media in handen houdt, maar dat er pogingen worden gedaan ook de Nederlandse journalisten te instrueren waarover en hoe ze moeten schrijven, spreekt boekdelen. Het geeft niet alleen aan hoe hysterisch het regime reageert op de sociale onrust in het land, het is ook komisch om te zien dat de diplomaten de aandacht willen afwenden met slechte en ook nog taalkundig foutieve tweets in het Nederlands.

Lesje over objectiviteit

Voor de Russische diplomaten in Den Haag heb ik een paar goedbedoelde aanbevelingen. Het is tijd om te beseffen dat de kritiek op Nederlandse media van een land dat qua persvrijheid nog slechter scoort dan landen als Zimbabwe en Qatar op zijn minst lachwekkend is. Het zou de Russische diplomaten sieren als zij af zouden zien van persoonlijke aanvallen op vrije journalisten die onder moeilijke omstandig­heden hun werk doen.

Toch is er iets waarmee het ambassade­personeel juist moet doorgaan: het volgen van de Nederlandse media. Ze verbeteren daarmee niet alleen hun taalvaardigheid en hun begrip van de Nederlandse politiek, maar ­komen er ook op objectieve wijze achter wat zich in Rusland, hun eigen moederland, afspeelt.

Isa Yusibov. Politiek analist, gespecialiseerd in Eurazië, werkzaam in Londen.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden