Maarten Moll.Beeld Sjoukje Bierma

Robby Müller ís de tovenaar van het licht

PlusMaarten Moll

Wat valt er over licht te zeggen?

Daarom is het misschien beter ernaar te kijken.

Bijvoorbeeld in de Annet Gelink Gallery in de Laurierstraat. Daar hangen prints van de polaroids die cameraman Robby Müller (1940-2018) maakte.

Like Sunlight Coming Through the Clouds is de titel van de tentoonstelling.

Robby Müller was de tovenaar van het licht.

Of een tovenaar met licht.

Beter: hij ís een tovenaar met en van het licht, want zolang zijn foto’s te zien zijn is hij er nog.

Prachtig was zijn serie van de Amsterdamse foto’s die in deze krant stond. En schitterend zijn de foto’s die nu in de Annet Gelink Gallery hangen.

Ga het vooral zien.

Er is natuurlijk wel heel veel over licht te zeggen. Er is ook over geschreven. Ik ken geen schrijver die zoveel over licht heeft geschreven als de Amerikaan James Salter (1925-2015).

Ik sla zomaar de roman Spel en tijdverdrijf open en meteen is daar het licht. ‘Zijn voornaamste verlangen is haar erbovenop te tillen, haar er triomfantelijk aan te rijgen in het zonlicht, in het sterrenlicht, waar ze de wereld kan zien.’ (Spel en tijdverdrijf wordt wel, maar dat slaat nergens op, Salters ‘seksroman’ genoemd.)

In Lichtjaren: ‘Ochtend. Het vroege licht. De lucht boven de bomen is bleek, puur, mysterieuzer dan ooit’. In Alles wat is: ‘Vroeger waren er allemaal schilders heen gekomen omdat het goedkoop was en vanwege het licht; helder, bovenaards licht dat in de lange middagen van mijlenver leek te komen.’

Als je erop gaat letten, staat op bijna elke bladzijde Salter iets over licht. Het licht is bijna een personage in zijn werk. Veel van die zinnen smeken erom om verbeeld te worden.

‘Vijf uur in de middag, het verdwijnende licht.’

Ik denk dat iedereen zich daarbij iets kan voorstellen.

Het is een titel van een foto: ‘Vijf uur in de middag, het verdwijnende licht.’

Met die zin had Robby Müller wel raad geweten.

Of met: ‘Er was nog licht in de hemel, de kou van de herfst hing in de lucht.’

Die zinnen staan in de verhalenbundel Schemering (!). Het is Salters beste werk en de beste verhalenbundel die ooit is verschenen. In die bundel staat het mooiste verhaal aller tijden, Twintig minuten. En de zin: ‘Het was het uur na het werk, wanneer irrigatiewater hoog in de lucht glinstert, de heuvels donker worden en de weilanden eruitzien als vijvers.’

Van alle zinnen die James Salter over licht schreef, had ik van deze graag een door Robby Müller gemaakte foto gezien.

Maarten Moll schrijft over dagelijkse beslommeringen in de stad. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? m.moll@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden