Opinie

Rob Oudkerk: 'Ik schaam me, toch wil ik burgemeester worden'

Rob Oudkerk solliciteert naar het burgemeesterschap van Amsterdam en omdat de procedure transparantie vereist maakt hij hier zijn sollicitatiebrief openbaar.

Oudkerk in 2002 Beeld anp

Ondanks de uitdagende profielschets had ik me voorgenomen niet te solliciteren naar het burgemeesterschap van Amsterdam. De reden was simpel: angst. Angst voor afwijzing en voor hoon.

"Het zal ook nooit gebeuren, dat jij burgemeester van Amsterdam wordt, met die ene zwarte bladzijde in jou," zei Matthijs van Nieuwkerk in 2010 tegen mij in DWDD. Ik voelde me klein.

Wie dacht ik wel dat ik was, dat ik na mijn misstap ooit nog burgemeester zou kunnen worden? En er was schaamte. Schaamte omdat ik de mooiste baan die ik ooit heb ­gehad, wethouder in mijn eigen stad, in 2004 teloor heb laten gaan door mijn prostitutie­bezoek.

Maar ondanks de angst en ondanks de schaamte is er een innerlijke stem die nooit is verstomd. Noem het een roeping om mijn geboortestad te dienen. Wat ik bijna 25 jaar als huisarts deed of nu doe als voorzitter van de Vereniging van Amsterdamse middelbare scholen. Tenslotte kon ik niet meer om die roeping heen. Ondanks de angst en ondanks de schaamte.

Ik hecht zeer aan openheid. Omdat transparantie ook een belangrijke waarde is van de toekomstige burgemeester, vind ik het - zeker in mijn geval - nodig om naast mijn officiële cv nóg een cv te sturen. Die van mijn grootste mislukkingen. Want van mijn mislukkingen heb ik het meest geleerd.

Het is mij niet gelukt mijn gezin bij elkaar te houden. Ik was niet trouw. Nu wil ik trouw zijn aan mijn nieuwe geliefde. Niet alleen omdat ik nu weet wat de kosten zijn van ontrouw, maar vooral wat de baten zijn van trouw.

Zo wil ik ook Amsterdam en haar inwoners trouw zijn. Trouw en vertrouwen zijn basisvoorwaarden voor dit ambt.

Geschonden en gebutst
Het is mij niet gelukt mijn wethouderschap tot een goed einde te brengen. Na twee jaar moest ik in 2004 de baan van mijn leven opgeven. Een tijdlang beheerste het nieuws over mijn aftreden vele krantenpagina's.

Mijn politieke carrière, die tot dan toe in een scherpe lijn omhoogliep, brak in één klap af. Wat ik daarvan heb geleerd is nederigheid. Macht had mij verblind en ik waande mij onschendbaar.

Dat was ik niet. Verre van dat. Ik ben geschonden en gebutst. Nu weet ik: een politieke functie gaat niet over macht, maar over dienstbaarheid. Werkelijk dienstbaar kunnen zijn vereist nuchterheid, nederigheid en zorgvuldigheid. Te allen tijde.

In 1998 mocht ik vicevoorzitter zijn van de Parlementaire Enquêtecommissie Bijlmerramp. De onrust die onder bewoners en nabestaanden na de ramp in 1992 ontstond, kreeg pas zes jaar later erkenning, vertraagd door institutionele en politieke belangen.

Daardoor is de schade nadien onnodig groot geworden. Veel menselijk leed had door eerdere interventies kunnen worden voorkomen. Ik heb dat als huisarts noch als Kamerlid voldoende onderkend.

Deze ervaring is een grote leerschool voor mij geweest. Nu weet ik: hoe sneller er verantwoordelijkheid wordt genomen voor waarheidsvinding, zelfs al is die nog zo ongemakkelijk voor instituties of politiek, hoe beter de uitkomst is voor betrokkenen.

Perfectionisme is fnuikend
Het is mij niet gelukt, in de acht jaar dat ik Kamerlid was, de toenemende sociaaleconomische gezondheidsverschillen te helpen verkleinen. Als huisarts zag ik het steeds opnieuw: als je arm bent, ga je zes jaar eerder dood en ben je vijftien jaar langer ziek. Tijdens de twee paarse kabinetten liet ik me te veel leiden door Haags cijferfetisjisme.

Als lector leefstijlverandering bij jongeren in Den Haag zag ik nadien hele volksstammen in slechte wijken met overeenkomstige problemen. Toen heb ik geleerd dat de aanpak moet worden gezocht in de wijken zelf.

Dat burgers en de mensen die werken in de dagelijkse praktijk doorgaans een dieper begrip van problemen en mogelijke oplossingen hebben dan beleidsmakers en politiek.

Ik heb geleerd personenallianties te verkiezen boven (de belangen van) instituties en dat de formele weg vaak een omweg is. En geleerd dat perfectionisme fnuikend is, en dat je moet beginnen waar de energie is, en een coalition of the willing moet creëren.

Verbeteringen worden ook het snelst gerealiseerd door betrokkenen zelf: trajecten vol bureaucratische formaliteiten zorgen voor onnodig en vaak tragisch oponthoud.

Veel sociaaleconomische problemen in onze stad - verslaving, criminaliteit, obesitas, vroegtijdig schoolverlaten, noem maar op - zorgen vaak voor een waaier aan problemen die nu nog te vaak afzonderlijk van elkaar worden aangepakt.

Dat laatste kan alleen doorbroken worden wanneer bestuurders redeneren en acteren vanuit de verantwoordelijkheid voor een oplossing, in plaats van de verantwoordelijkheid voor een organisatie.

Kwetsbaarder
Heldhaftig, vastberaden en barmhartig zijn de woorden van het wapen van onze stad, waar ik geboren en getogen ben. Die waarden wil ik nastreven in mijn leven. Mijn moeder was hierin mijn inspiratiebron. Met gevaar voor eigen leven redde zij als leidster van de joodse crèche vijfhonderd kinderen van het transport naar de concentratiekampen.

Met zoveel verschillende bevolkingsgroepen in onze stad - van Turkse advocaat tot joodse restauranthouder, van Oud-Zuidyup tot inwoner van Zuidoost, van Denkstemmer tot FvD-aanhanger - kan ik enthousiasmeren en hen verbinden en zorgen dat wij ons allemaal thuis voelen in onze stad.

'Laten we een beetje lief zijn voor elkaar', was de laatste wens van Eberhard. Lief zijn voor elkaar en voor onze stad. Ik wil de Amsterdammers helpen die wens te vervullen. Ik zeg daarnaast: laten we zorgzamer worden, opener, kwetsbaarder, vrijer.

Volg de zoektocht naar een nieuwe burgemeester in ons dossier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden