Opinie

'Rijksbeleid dwarsboomt grote steden'

De rijksoverheid is geen hulp, maar een hindermacht bij het verbeteren van de luchtkwaliteit en verkeersveiligheid, schrijft Anne Knol in een opiniestuk in Het Parool.

Door tegenwerking van het rijk komen milieuzones slechts moeizaam van de grond Beeld Getty Images

Gemeenten die de luchtkwaliteit willen verbeteren in hun stad moeten vaak hobbels nemen. Veel van die hobbels komen uit Den Haag. Om te beginnen neemt het rijk allerlei maat­regelen waardoor de luchtkwaliteit in steden verslechtert.

Zo zijn door meer dan vijftien gemeenten in het hele land rechtszaken aangespannen tegen de verhoging van de maximumsnelheid op snelwegen die langs hun gemeente gaan. Ook wordt 1,2 miljard euro gestoken in de verbreding van de A27 bij landgoed Amelisweerd bij Utrecht. Het Centraal Planbureau adviseert negatief over dat project.

Ook de Utrechtse gemeenten en de provincie zijn fel tegen. Ze hebben echter nauwelijks iets te zeggen over dergelijke maatregelen, maar zitten wel met de vieze lucht.

Milieuzone
Maar daar blijft het niet bij. Het rijk werkt ­gemeenten die voor hun inwoners aan schone lucht willen werken zelfs actief tegen. Het meest frappante voorbeeld is wel de milieu­zone.

De maatregel om de meest vervuilende personenauto's uit de stadscentra te houden, is in zowel Utrecht als Rotterdam ingevoerd. Maar handhaving is lastig. Gemeenten zouden erg geholpen zijn met een landelijk verkeersbord dat overal op dezelfde manier aangeeft waar de milieuzone begint en eindigt.

Na jaren van vertragingstactieken door Den Haag, ging eind vorig jaar de kogel door de kerk: het bord komt er niet. Resultaat: gemeenten kunnen alleen nog met onderborden gaan ­fröbelen, de weggebruiker in verwarring achterlatend. En de handhaving wordt er ook niet beter op. In tenminste één geval heeft een rechter een boete verscheurd, omdat hij vond dat het milieuzonebord niet duidelijk was.

Snorscooters
Ook gemeenten die snorscooters van het fietspad naar de rijbaan willen krijgen, moeten het zonder hulp van Den Haag doen. In drukke ­binnensteden als die van Amsterdam zijn de scooters een grote vervuiler en een bron van overlast en frustratie op de volle fietspaden.

Amsterdam vroeg het rijk enkele jaren geleden het beleid aan te passen, zodat snorscooters op de rijbaan kunnen. Voor de veiligheid wil de stad dan meteen een helmplicht invoeren.

Na eindeloos soebatten met het rijk mocht Amsterdam aan de slag. De efficiëntste manier voor deze maatregel is een zone aanwijzen waarvoor de helmplicht en het fietspadverbod voor snorscooters geldt. Eind augustus werd echter bekend dat het rijk dat niet wil. Zelf zegt het ministerie dat het juridisch niet mogelijk is.

Hoe dan ook, ook hier moet de gemeente zelf weer een goede maatregel met houtje-touwtjemiddelen invoeren. Als niet een hele zone mag worden aangewezen, moet per fietspad een uitzondering worden gemaakt met een wirwar aan verkeersborden en onduidelijkheid tot ­gevolg.

Gemeenten zouden erg geholpen zijn met een landelijk verkeersbord dat overal op dezelfde manier aangeeft waar de milieuzone begint en eindigt

Vette pluim
Helmpje op/helmpje af, werd in de gemeenteraad al gezegd. Handhaving en naleving worden ook hier veel lastiger.

Ondanks de hobbels en tegenwerking vanuit Den Haag blijft een aantal gemeenten strijden voor gezonde lucht. Die gemeenten verdienen een vette pluim! Wie het rijk dient met dit frustratiebeleid is de grote vraag.

Ik ken in elk geval geen enkele automobilist of scooterrijder die blij wordt van een lappendeken aan verkeersborden en lokale uitzonderingen. Het is de hoogste tijd dat het rijk haar prioriteiten op een rijtje zet, verantwoordelijkheid neemt en gemeenten die de luchtkwaliteit willen verbeteren ondersteunt in plaats van tegenwerkt.

Anne Knol is campagneleider Mobiliteit bij Milieudefensie Beeld Katinka Schreuder
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden