Lezersbrief

‘Reza Kartosen-Wong, ‘definitief’ onderzoek bestaat niet’

Fridus Steijen reageert in deze lezersbrief op de column van Reza Kartosen-Wong. ‘Definitief’ onderzoek naar dekolonisatie bestaat niet.’ 

Door Nederlandse militairen (KNIL troepen) gevangen genomen Indonesische extremisten, met de handen omhoog, in 1947. Beeld Spaarnestad

Reza Kartosen-Wong besteedde afgelopen maandag ‘nog maar een column’ aan het onderzoek naar de periode 1945-1949 in Indonesië ­omdat veel ­‘belangrijke verhalen’ ­alleen in beperkte kring bekend zijn. Uit zijn tekst begrijp ik dat hij met ‘belangrijke­ ­verhalen’ kritiek op het onderzoek bedoelt.

Meer mensen moeten die volgens hem horen omdat er media en politici zijn die zouden spreken van het ‘definitieve’ onderzoek naar de dekolonisatie. Ik weet niet welke media en politici dat zijn, de onderzoekers die aan het onderzoek meedoen zullen dat zeker niet zeggen. ‘Definitieve’ onderzoeken bestaan niet.

Een van de ‘verhalen’ waarvan Kartosen-Wong vindt dat iedereen die moet horen, gaat over de plek van de Bersiap in onderzoek. Volgens het verhaal wordt die periode bestudeerd omdat de VVD dat zou willen. Het klopt weliswaar dat de VVD alleen geld wilde vrijmaken als ook de Bersiap zou worden bestudeerd. 

Maar dat is niet de reden waarom die periode in de onderzoeksopzet is gekomen. In het initiële plan van 2012, toen de overheid nog geen middelen ter beschikking wilde stellen, stond dat onderzoek ook al.

Dat is nog niet alles. Uit de woorden van Frank van Vree, directeur van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD), dat het onderzoek over de Bersiap vooral gaat over de wisselwerking tussen geweld aan beide zijden, trekt Kartosen-Wong de conclusie dat hiermee de indruk wordt gewekt dat Indonesiërs ‘dus’ met geweld begonnen.

Ervaringen met kolonialisme

Een grote misser is volgens Kartosen- Wong dat het geweld van het koloniale systeem buiten beschouwing wordt gelaten. Bij meerdere gelegenheden is ­vanuit het onderzoeksprogramma aangegeven dat het kolonialisme het natuurlijke vertrekpunt van het hele programma is, al wordt in de ­onderzoeksopzet geen standpunt ingenomen over het kolonialisme.

Misschien stelt het Kartosen-Wong gerust dat juist de aandacht voor de Bersiap het koloniale geweld het onderzoek binnenhaalt. Juist de ervaringen met het kolonialisme ­vormen een belangrijke reden voor Indonesiërs in 1945 om zich met hand en tand te verzetten tegen de ­terugkeer van Nederland als koloniale macht en hun net uitgeroepen soevereiniteit te verdedigen.

Of zoals een Indonesische verzetsstrijder mij tijdens een interview ­vertelde: “Nederland was door de ­Japanners verslagen, toen Japan ­verloor waren we onafhankelijk. En toen hoorden we dat de Nederlanders terugkwamen en mensen die in de Japanse kampen zaten wilden bewapenen. Dan konden we natuurlijk niet toestaan.”

Fridus Steijen, hoogleraar Molukse migratie en cultuur aan de Vrije Universiteit Amsterdam, onderzoeker bij het deelproject ‘Getuigen en tijdgenoten’ van het programma ‘Onafhankelijkheid, dekolonisatie, geweld en oorlog in Indonesië, 1945-1950’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden