Max Pam en Paul Brill.Beeld Artur Krynicki

Progressief paradijs wekt meer scepsis dan geestdrift

PlusMax Pam en Paul Brill

Eén kwestie, twee visies: de Amsterdamse blik en een mondiale kijk op de actualiteit. Deze week: het oude en het nieuwe jaar.

Bijzonder sloom

Voor mij was 2019 het jaar van het onderwijs, of liever het jaar van het gebrek aan onderwijs. In Nederland klotst het geld tegen de plinten, zelden is de staatsschuld zo laag geweest – meevallers lopen in de miljarden – maar desondanks ligt het onderwijsveld er allerbelabberdst bij.

Er is een enorm tekort aan onderwijzers en leraren. Scholen moeten soms dagen sluiten, omdat er geen leerkrachten zijn. Vind je het dan gek dat de vaardigheden in taal en rekenen ernstig zijn teruggelopen? Het is vaak vertoond: vraag Nederlanders waar Nederland ligt en hele volksstammen wijzen op de kaart Finland aan. Wij lachen altijd om Amerikanen die denken dat Amsterdam de hoofdstad is van Denemarken, maar in topologie zijn wij meestal niet veel beter.

Ik ben inmiddels op leeftijd, maar soms speel ik met de gedachte mij als ‘zijinstromer’ bij een school aan te melden. Puur uit het gevoel dat het zo niet langer kan.

Lang voordat ik mijn weg vond in het leven en ik niet wist wat te studeren, stuurde mijn moeder mij in Amsterdam naar de Gemeentelijke Kweekschool voor Onderwijzers en Onderwijzeressen. Die was sinds 1876 gevestigd aan de Nieuwe Prinsengracht en stond op het terrein van het voormalige Armenhuis. Hoewel ik mijn hoofdakte haalde, bleek een andere roeping sterker. Maar het was zeker een serieuze opleiding, waar je behalve algebra en meetkunde ook leerde hoofdrekenen. Van juffrouw Van Rooijen – onze eigen Anna Blaman – heb ik de liefde voor de literatuur meegekregen, en ik was niet de enige in de klas die dat overkwam. Als ze nog leeft, moet ze in de negentig zijn. Dank, juffrouw Van Rooijen!

Aan mijn kinderen heb ik gezien dat het onderwijs er niet op vooruitging. De ene vernieuwing golfde over de andere, de staartdeling verdween, en mijn zoon kreeg te maken met vele uitvallers en invallers. Het onderwijs was bovendien geheel in handen gevallen van deeltijdvrouwen. Nergens was nog een mannelijke onderwijzer te zien, wat ik voor de jongens beslist geen voordeel vond.

Het onderwijs holde achteruit en het kan geen toeval zijn dat steeds meer welgestelde ouders hun gestrande kinderen naar dure privéscholen sturen, waar hun kroost wel de diploma’s haalt. Kinderen met arme ouders hebben die mogelijkheid niet, maar in een onderwijsstelsel met voldoende mankracht en kwaliteit zou zo’n twee­deling nauwelijks plaatsvinden en was het snel gedaan met de meeste privéscholen.

Het jaar 2019 was het jaar van een bijzonder slome minister van Onderwijs. Steeds wanneer het te laat was, kwam Arie Slob met wat maatregelen. Ach, was die man maar docent maatschappijleer op het Greijdanus College in Zwolle gebleven!
Max Pam

Mijn geld op Trump

Er zijn komend jaar presidents­verkiezingen in Griekenland en Polen. Er zijn, voor de derde keer binnen een jaar, verkiezingen in Israël. De Fransen gaan naar de stembus om de samenstelling van de gemeenteraden te bepalen. In Glasgow wordt weer een cruciale klimaatconferentie gehouden: voor de zoveelste keer is het dan één voor twaalf.

Maar hoe belangwekkend al die evenementen ook mogen zijn, ze zullen het qua aandacht en intensiteit gegarandeerd afleggen tegen de peetoom van alle democratische verkiezingen: de slag om het Witte Huis. In feite is die slag al maanden gaande. Donald Trump staat permanent in de campagnestand. De gegadigden voor de Democratische nominatie hebben er al een lange reeks van schermutselingen op zitten. In 2020 volgt de apotheose in drie bedrijven: de voorverkiezingen, de partijconventies en de ­Grote Finale op 3 november.

Voor sommige waarnemers staat de uitkomst vast. Trump gaat dik winnen. Of zijn uitdager (m/v) maakt gehakt van hem. Laat u niet misleiden door zulke stellige voorspellingen. De enige zekerheid is dat niemand met overmacht gaat winnen. Amerika is diep verdeeld en qua electoraal gewicht ontlopen de twee kampen elkaar weinig. Enkele tienduizenden stemmen in een paar staten kunnen bepalend zijn voor de uitslag. In 2016 won Trump door Hillary Clinton te verslaan in drie staten die golden als Democratische brandmuur: Pennsylvania, Michigan en Wisconsin. Het totale verschil daar was minder dan 90.000 stemmen. Dat is een peulenschil.

Maar bij een weddenschap zou ik op dit moment mijn geld toch op Trump zetten, al is het met forse tegenzin. Hoewel zijn nationale populariteitscijfers ondermaats zijn, lijkt zijn aanhang in cruciale staten intact te blijven. Ook het im­peachmentonderzoek in het Huis van Afgevaardigden heeft daarin geen merkbare verandering gebracht; dat heeft de Democraten niet het voordeel opgeleverd waarop ze hadden gehoopt.

Wie wordt de Democratische uitdager? Het ziet ernaar uit dat de strijd uiteindelijk zal gaan tussen Joe Biden en Elizabeth Warren. Allebei hebben ze hun sterke kanten en hun handicaps. Maar belangrijker is dat zich bij hun partij een mate van linkse zinsbegoocheling voordoet die doet denken aan de Labourpartij van Jeremy Corbyn. Er worden steeds radicalere opvattingen gehuldigd, waaraan de kiezers die de Democraten moeten terugwinnen, geen boodschap hebben. Zoals afschaffing van de particuliere ziektekostenverzekering, een omvattend pardon voor illegale immigranten en een miljardenpakket aan herstelbetalingen vanwege de slavernij.

De Britse verkiezingen, zo dramatisch verlopen voor Labour, stonden vooral in het teken van de brexit. Maar ze hebben ook geleerd dat een rigoureuze blauwdruk voor een progressief paradijs meer scepsis dan geestdrift wekt.
Paul Brill

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden