Opinie

'Pro-Israël betekent ook pro-Palestijns'

Het Palestijns-Israëlisch conflict vraagt om een pragmatische oplossing, zonder utopie. Beide groepen moeten elkaars bestaansrecht erkennen, stelt Hanna Luden.

Palestijnse jongeren in de Gazastrook, begin deze maand tijdens een van de vrijdagse protesten in het kader van de Mars van de terugkeer. Beeld Getty Images

Israël is in zijn zeventigjarige bestaan onherkenbaar veranderd. De economie heeft zich stormachtig ontwikkeld, maar de vooruitzichten voor ­vrede zijn teleurstellend. Toch moeten we blijven dromen, want alle grote ­daden beginnen bij een droom.

Om die droom dichterbij te brengen is het nodig dat alle partijen elkaar begrijpen en accepteren dat de ­geschiedenis niet kan worden teruggedraaid.

Honderdvijftig jaar geleden was het huidige Israël een ­slaperig, afgelegen en achtergesteld gebied. De Osmanen deelden er de lakens uit, op afstand vanuit Damascus. In 1870 woonden in het gebied een kleine half miljoen mensen, onder wie zo'n tienduizend Joden.

­Reizigers schrijven over een leeg land met slechts enkele bedoeïnententen. In die tijd trok het gebied belangstelling van groepen christenen. Zo ontstonden de American Colony en de Duitse Tempeliersdorpen in Jeruzalem, Haifa, Jaffa en meer.

Ook Joden kwamen er - sommigen om te sterven en op de Olijfberg begraven te worden. ­Anderen gingen Kabalah studeren in de oude stad Safed.

Maar er kwam ook een nieuw soort Joodse immigranten, die de ­pogroms en armoede in Oost-Europa ontvluchtten. Met financiële hulp van Joodse mecenaten stichtten ze dorpen en landbouwbedrijven.

Nu, bijna 150 jaar later, staat het land in het middelpunt van de mondiale belangstelling. Er wonen zo'n 6,5 miljoen Joden en een vergelijkbaar aantal Palestijnen.

Israel heeft een bloeiende economie, het land is een groot exporteur van agrarische producten en technologie. In ict blinkt deze 'start-up nation' uit, evenals in de kunsten en de wetenschappen. Met 'het conflict' als constante factor.

Conflicten tussen de bevolkingsgroepen waren er ­altijd. Zo was er altijd een verschil tussen Arabische landeigenaren die vooral in Damascus of Beiroet resideerden en lokale boeren, veelal ­analfabete vazallen.

Altijd waren er religieuze tegenstellingen, niet alleen tussen Moslims, ­Joden en Christenen, maar ook onderling (zie de geregelde conflicten rond de Grafkerk in ­Jeruzalem). Ook bij Joden; orthodox, die in het heilige land op de Messias wachten, en seculier die aan een moderne staat willen bouwen.

Nationale identiteit
Sinds de opkomst van het nationalisme in ­Europa hebben veel Joden zich als een volk ­geïdentificeerd; de Palestijnen werden veel later een volk, in de loop van hun strijd voor zelfbeschikking.

Nationale identiteit is een gevoelig en controversieel begrip dat - het kan waarschijnlijk niet anders - voortdurend in beweging is. Ook in Nederland, overigens.

Israël heeft een boeiende geschiedenis, met helaas ook veel wrede hoofdstukken, onrecht, vergissingen en fouten, begaan door mensen, mogendheden en de internationale gemeenschap. En nog dagelijks gebeuren er verkeerde dingen - terroristische aanslagen, discriminatie, militaire acties - en vallen er slachtoffers.

Echter, voor de mensen die er wonen is de discussie over het verleden minder relevant dan die over de toekomst. Het is tijd om vooruit te kijken, met een constructieve blik om de inwoners uitzicht te bieden op een goed, vreedzaam bestaan. Dit kan alleen als men enkele zaken begrijpt en accepteert.

Hanna Luden is directeur van het Centrum Informatie en Documentatie Israel (Cidi) Beeld Claudia Kamergorodski

Voor alles, dat de geschiedenis niet teruggedraaid kan worden. Het is tijd dat iedereen - Palestijnen, Israëli's en de rest van de wereld - ­inziet dat de inwoners van het land Israël/Palestina geen ander land hebben, dat ze nergens anders heen kunnen gaan.

Bijna niemand kan 'terug' naar zijn huis van zeventig jaar geleden- noch in Israël, noch in Marokko, Irak, Polen of Nederland. Dit is ook het kernprobleem met de 'Mars van terugkeer' uit Gaza, die veel media-aandacht trekt.

Het is een ­voorbeeld van acties die vanuit PR-oogpunt succesvol lijken, maar de echte problemen juist verergeren in plaats van ze helpen oplossen.

De nationale identiteit van beide bevolkingsgroepen is jong en nog volop in ontwikkeling. Nu concentreert het zich in de strijd tegen de 'ander', maar beide volkeren kennen een ­complexere interne strijd, met als belangrijkste element de rol van religie. Het verschil tussen religieuzen en seculieren is ook relevant vanwege eventuele land-voor-vredeconcessies.

De objectieve condities voor vrede zijn helaas verre van gunstig. In de gebieden die volgens het grootste deel van de wereld, en volgens veel Israëli's en Palestijnen, bestemd zijn voor de toekomstige Palestijnse staat, wonen zo'n half miljoen Joden; omgekeerd is 20 procent van de inwoners van Israël Palestijns. De vrees voor een 'disfunctionele staat' in Palestina is reëel.

Utopische gedachte
Het onvermogen van de Palestijnen zich onderling met elkaar te verzoenen en het onvermogen van de wereld om situaties zoals in Syrië en Libië te voorkomen, dragen bepaald niet bij aan het vertrouwen bij de Israëli's; omgekeerd voedt de bezetting de Palestijnse vijandigheid. Kortom - de objectieve condities voor toenadering zijn ver te zoeken.

De vraag is, hoe verder?

Als het aan mij had gelegen zou in het Midden-Oosten een open land zijn gesticht - een land waar alle inwoners hun leven naar eigen inzicht inrichten. Helaas is dit - zelfs in Europa of Nederland - een utopische gedachte.

Vragen rond identiteit en 'normen en waarden' staan ons allen in de weg. Wie moet zich aan wie ­aanpassen? Wie mag wat bepalen?

Laat de utopie dus aan de dromers en help mee aan een ­pragmatische, werkbare oplossing. Wat de oplossing moet zijn, is niet aan ons hier in Europa om te bepalen, maar aan de partijen daar. De rest van de wereld moet de reëel levende angsten begrijpen.

Wees pro. Pro-Israël betekent ook pro-Palestijns, want vrede is alleen mogelijk als 'het Palestijnse probleem' wordt opgelost. En andersom - wie echt pro-Palestijns is, moet het bestaan(srecht) van Israël accepteren en de eis op terugkeer laten varen.

En de Palestijnen ­helpen een eigen staat op te bouwen. Corruptie, verdeeldheid, haat en terreur bevechten, instituties en rechtstaat creëren, economische ontwikkelingen stimuleren en werken aan een toekomst van vrede.

En stelt u het zich voor: een vreedzaam bestaan voor beide volkeren - een eerste stap voor het gehele Midden-Oosten, waar zo veel bevolkingsgroepen naast elkaar wonen en elkaar verbitterd bevechten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden