Derk Sauer. Beeld Artur Krynicki
Derk Sauer.Beeld Artur Krynicki

Poetin richt zijn pijlen op het internet

PlusDerk Sauer

Terwijl in Nederland de verkiezingskoorts is weggezakt, begint de temperatuur in Rusland juist te stijgen. De Doema en de regionale verkiezingen zijn pas in september, maar nu al worden alle directieven vanuit het Kremlin met de verkiezingen in het achterhoofd genomen.

Navalny zit alvast veilig achter slot en grendel, de staatsmedia staan onder strikte controle. En met een reeks nieuwe wetten is het functioneren van ngo’s en onafhankelijke media als ‘buitenlandse agenten’ en ‘onwenselijke organisaties’ flink aan banden gelegd.

Alleen dat weerbarstige internet wil maar niet onder controle komen. ‘Waarom kunnen wij niet wat de Chinezen wel lukt: een digitale muur,’ klonk de roep steeds luider uit het ­Kremlin.

Die bal ligt nu bij Andrej Lipov (51) – de Russische internettsaar. Deze omhooggevallen voormalige digitale ondernemer bedacht het concept van het ‘soevereine internet’. Alle internetproviders werden verplicht een ‘kill switch’ te installeren die vanuit Moskou centraal bediend kan worden en waarmee je met één druk op de knop sites uit de lucht kunt halen of hele regio’s kunt afsluiten van het internet. Muziek in de oren van Poetin en zijn bevriende hardliners.

Het was een dure en gecompliceerde operatie in het uitgestrekte Rusland. Met de verkiezingen in het zicht kon Andrej Lipov onlangs trots ‘missie geslaagd’ melden. De internettsaar besloot eerst Twitter als proefkonijn te gebruiken, een belangrijk westers socialemediaplatform – waar de Russische autoriteiten zo’n hekel aan hebben – maar in Rusland een marginale speler.

Op 10 maart was het zover: Rusland besloot de snelheid waarmee je Twitter volgt te vertragen, waardoor je geen foto’s of filmpjes kon delen. ‘En toen ging alles mis,’ omschreef analist Andrej Soldatov het in The Moscow Times. Niet alleen Twitter ervoer storing, maar tientallen sites – waaronder zelfs Kremlin.ru, de officiële site van Poetin – gingen ineens op zwart. Traffic op het Russische internet daalde met 24 procent en Rostelecom, het belangrijkste telecommunicatiebedrijf, meldde storingen.

Paniek in de tent. De telefoons stonden roodgloeiend op de burelen van internettsaar Lipov, die met deze affaire een flink blauw oog opliep.

Opnieuw bleek hoe lastig het voor het Kremlin is om het Russische internet te temmen. Dat is goed nieuws voor met name de volgers van ­YouTube, want daar gaat het vooral om. Op YouTube bekijken tientallen miljoenen Russen de befaamde video’s van Navalny en andere oppositiefiguren. Daar worden livebeelden getoond van demonstraties en kunnen oppositiepolitici, maar ook gewone burgers, vrijuit schelden op Poetin.

Internettsaar Lipov heeft de moed nog niet opgegeven. Hij dreigt nu Twitter over een maand helemaal uit de lucht te halen.

Dat wordt nog heel spannend.

Derk Sauer is uitgever van The Moscow Times en columnist bij Het Parool. Hij is ook ­oprichter van de Russische krant Vedomosti en oud-uitgever van RBK Gazeta.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden