Opinie

‘Pinda* maakt Indische verhalen juist toegankelijk’

Ricci Scheldwacht, hoofdredacteur van de eenmalige glossy Pinda*, reageert op een opiniestuk in deze krant waarin werd gesteld dat de titel van zijn blad echt niet kan.

Tal van Indische Nederlanders werkten mee aan Pinda*.

Toneelstukken waarin de makers op zoek gaan naar hun identiteit. Jonge ontwerpers die hun eigen batikmode maken. Topkoks die een twist geven aan de recepten van hun oma. Ze zijn in Nederland geboren en van Indische komaf. Allemaal hebben ze een invalshoek gevonden om zich te verhouden tot het verleden van hun ouders, grootouders en de generaties daarvoor.

Dat geldt ook voor de mensen achter het Dekolonisatie Netwerk voormalig Nederlands-Indië (Het Hoogste Woord, dinsdag). Voormalig, waarmee ze benadrukken dat Nederlands-Indië niet meer bestaat .

Toch werkt dat verleden nog altijd door in de levens van veel Indische Nederlanders. Oud en jong. In Pinda* vertelt actrice Francesca Pichel (34) dat mensen er geen genoegen mee nemen als ze zegt dat ze uit Amsterdam komt, maar willen weten waar ze écht vandaan komt. Als ze vertelt dat ze Indisch is, snappen ze het helemaal niet meer. “Het doet pijn dat ik het woord ‘Indisch’ anno 2019 nog altijd moet uitleggen.”

Zulke gesprekken zijn voor veel Indische Nederlanders herkenbaar. Ze zijn nog altijd de grootste groep nieuwkomers van na de Tweede Wereldoorlog, maar ze zijn nagenoeg onzichtbaar opgegaan in de samenleving.

En die keer dat de media wel over hen berichten, worden ze vaak foutief aangeduid als Nederlandse Indiërs of Indonesische Nederlanders. Dat is pijnlijk, omdat ze na de onafhankelijkheid van Indonesië hun geboortegrond moesten verlaten door toedoen van de Indonesiërs, die daarvoor overigens alle gelijk van de wereld hadden. Eenmaal in hun nieuwe vaderland werden Indische Nederlanders niet als Nederlander gezien. Erger: ze werden voor pinda uitgescholden. Ook die kanten van het verhaal verdienen de aandacht. Maar het Indische verhaal kent niet alleen zwarte bladzijden.

Hart onder de riem

Het Indische verhaal op een toegankelijke manier vertellen om daarmee een zo groot mogelijk publiek bereiken. Dat was in een notendop het idee achter de eenmalige glossy Pinda*. Een titel die inderdaad geënt is op Linda.. Een blad als kennismaking voor mensen die niet vertrouwd zijn met het Indische verhaal. Maar evengoed als een hart onder de riem voor Indische lezers.

Je kunt er heel Indisch uitzien en er weinig mee hebben. Je kunt er helemaal niet Indisch uitzien en je toch zo voelen. Het kan allebei. Mag je wel of niet pinda zeggen? Is pinda een scheldwoord of een geuzennaam?

Het woord pinda heeft niet meer dezelfde lading als in de jaren vijftig toen de eerste grote groep Indische nieuwkomers naar Nederland kwam. Ook veel mensen die voor pinda zijn uitgescholden, gebruiken het woord nu als geuzennaam of koosnaampje. Taal leeft en verandert. Woorden kunnen meerduidig zijn.

Ricci Scheldwacht. Hoofdredacteur eenmalige glossy Pinda*, journalist. Beeld Suzanne Liem

Dat neemt niet weg dat bij het Indische verhaal elk woord op een weegschaal moet worden gelegd. Veel Indische Nederlanders gruwen van woorden als nieuwkomer, migrant of vluchteling. Zij migreerden niet, maar repatrieerden. Dat beide werkelijkheden naast elkaar kunnen bestaan, is te lezen in Pinda*.

De titel wegzetten als een grap, waarmee de pijn wordt weggelachen, is een verkeerde voorstelling van zaken door de auteurs van ‘Geuzennaam of niet – dit kan niet’ (Het Hoogste Woord, dinsdag). Pinda* dringt niemand wat op. Pinda* laat zien, informeert, verklaart en leidt de lezer als een gids van Indisch Nederland naar de vele verborgen Indische schatten die Nederland rijk is.

Belanda’s

Daarbij wordt de pijn die in Indische kring leeft niet genegeerd. Maar pijn – en ook angst, woede en wrok – kan een leven verlammen. Die pijn van oudere generaties betreft het gevoel niet gezien of begrepen te worden. Jongere generaties zouden zich dat moeten aantrekken. En die pijn, angst en woede niet aanwakkeren, maar verzachten. Dát is empathie.

Door bijvoorbeeld het Indische verhaal, dat veel duistere kanten kent, inzichtelijk te maken en te verlichten. Door te laten zien dat de werkelijkheid niet zwart-wit is. Als Pinda* iets laat zien, is het dat er een snaar is geraakt. En niet alleen bij mensen die aanstoot nemen aan de titel. Het waardevolst zijn de reacties van Indische lezers die het blad hebben gelezen en zich erin herkennen. En nu maar afwachten of Belanda’s er ook iets van opsteken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden