Opinie

'Partij voor de Dieren eet van twee walletjes'

De claim van de Partij voor de Dieren dat de partij vanwege zetelwinst in het college zou moeten komen, is volgens schrijver John Jansen van Galen onterecht.

Lijsttrekker Johnas van Lammeren van de Partij voor de Dieren, in maart verkozen tot beste raadslid van het land. Beeld anp

Overal in het land heerst onvrede bij partijen die bij de raadsverkiezingen zetels wonnen, of zelfs de grootste werden, en toch niet in het college van burgemeesters en wethouders vertegenwoordigd zullen zijn: schande! Hier wordt de stem van de kiezer veronachtzaamd!

Ook in Amsterdam claimt de Partij van de Dieren, bij monde van haar aanvoerder Johnas van Lammeren, dat zij betrokken moet worden bij de coalitievorming, omdat ze immers bij de verkiezingen won. Het is volgens hem van de gekke dat de grote winnaar, GroenLinks, nu een college probeert te vormen, met drie verliezers: D66, PvdA en SP.

Een teken van zwakte
Uit ingezonden brieven blijkt dat veel kiezers dit eveneens niet in de haak vinden. Het zou een teken van zwakte bij voorbaat van het nieuwe stadsbestuur zijn. Maar afgezien van het feit dat er niet voldoende winnaars zijn om alleen met hen een college te vormen, is de uitslag van verkiezingen niet maatgevend voor de coalitievorming die erop volgt.

Het waren geen college­verkiezingen, maar raadsverkiezingen, waarna een nieuwe meerderheid, bestaande uit winnaars en verliezers, een college samenstelt.

Meepraten? Graag. Dat kan op Facebook via deze link.

De stelling van Van Lammeren komt neer op: the winner takes it all, wat behalve een fameus lied van Abba ook het uitgangspunt is bij verkiezingen in veel andere landen: Amerika, Engeland, Frankrijk. Te onzent gaat het er bij verkiezingen echter om de politieke wensen van de bevolking in kaart te brengen en te weerspiegelen.

Het afspiegelende karakter
Daardoor komen in onze volksvertegenwoordiging ook kleine stromingen tot hun recht, zoals de staatkundig gereformeerden en ja, ook de Partij voor de Dieren. Het is precies de reden waarom ik op de PvdD stemde: dat geluid moet in de gemeenteraad gehoord blijven worden. Daaraan dankt Van Lammerens zetelwinst.

Maar dan kan hij niet achteraf beweren dat zetel­winst de maatstaf moet zijn voor deelname aan het stadsbestuur. Als dat zo was, hadden wij met elkaar wel voor een ander stelsel gekozen, dat duidelijke winnaars of een duidelijke winnaar oplevert.

De PvdD heeft haar opmars te danken aan het afspiegelende karakter van onze representatieve democratie. Als ze dan vervolgens haar zetel­winst dwingend wilt vertalen in wethouderszetels, is dat (collega Lex Oomkes wees er al op in Trouw) een zuiver voorbeeld van 'van twee ­walletjes eten'.

John Jansen van Galen, schrijver en journalist. Beeld anp

Bestaande systemen
Ondertussen blijft de vraag of we vast moeten houden aan dat stelsel, waarbij elk beginsel en elk belang een plaats, hoe bescheiden ook, kan verwerven in de volksvertegenwoordiging.

D66 is ruim een halve eeuw geleden opgericht om daar een eind aan te maken en het bestaande systeem met zijn eindeloze slappe compromissen te vervangen door een districten- en logischerwijs een tweepartijenstelsel. Maar D66 hoor je er niet meer over.

En dat is maar goed ook. Want weliswaar leidt de geldende evenredige vertegenwoordiging tot een soms zorgwekkende versplintering in ons parlement en de gemeenteraden, maar wat zou er gebeurd zijn als al die stromingen niet in de vergaderzalen van de democratie aan bod hadden kunnen komen?

Sociale vrede
Zouden SGP en ChristenUnie zo geleidelijk en betrekkelijk soepel zijn ingegroeid in het democratische stelsel? Eerstgenoemde partij heeft nu zelfs een vrouwelijke lijsttrekker en in Vlissingen vermoedelijk een vrouwelijke wethouder!

Zou de woede van velen over de golf van immigranten uit arme landen niet veel explosiever zijn geweest als niet Geert Wilders dankzij ons electorale systeem de kans had gekregen die woede telkenmale in 's lands vergaderzaal te vertolken?

Met andere woorden: het huidige kiesstelsel dient de sociale vrede en het is niet verstandig van een aanvoerder van de Partij voor de Dieren om de basis ervan (goed uitgedrukt in de term evenredige vertegenwoordiging) op losse schroeven te zetten.

Verder lezen

De Partij voor de Dieren had na de verkiezingen van 21 maart alle reden om te juichen. De partij van beste raadslid van Nederland Johnas van Lammeren ging van één naar drie zetels in Amsterdam en wil 'een donkergroen anker zijn'.

Zie ook: Dit is de nieuwe gemeenteraad van Amsterdam en like op Facebook Amsterdam Kiest om niets te missen over de vorming van ons nieuwe stadsbestuur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden