Lezersbrieven

'Overheid moet strijd tegen segregatie leiden'

VVD-raadslid Werner Toonk hekelde in deze krant de 'linkse dogma's' in het debat over segregatie in het Amsterdamse onderwijs. Dat leidt tot felle reacties.

Beeld Floor Rieder

Wereld op zijn kop

Nota bene op 5 mei, de dag waarop we de ­vrijheid vieren, vroeg de VVD zich in deze krant af wat er mis is met segregatie in het onderwijs. Gemengde scholen leiden maar tot ­'onnodig gedoe', aldus de liberalen. Dat is mijn wereld op zijn kop. Voor echte vrijheid moeten we ons juist inzetten voor méér in plaats van minder gemengde scholen.

Vrijheid begint bij in harmonie kunnen samenleven. Elkaar ontmoeten en je leren verplaatsen in de ander. Amsterdam biedt die rijkdom volop. Onze stad is misschien wel de meest diverse, meest gemengde van de wereld.

Toch zien we die diversiteit vaak niet terug op onze schoolpleinen en in onze schoolklassen. On­uitstaanbaar. Want hoe moeten onze kinderen leren samenleven als ze elkaar niet eens in de klas tegenkomen?

Vier van de tien basisscholen is vooral 'wit' of vooral 'zwart'. Het aantal gemengde scholen in het voortgezet onderwijs is afgenomen tot nog maar acht scholen, een achtste van het totale schoolaanbod. Onderzoek van OIS laat zien dat Amsterdamse buurten veel gemengder zijn dan de scholen die er staan.

Dat roept bij mij de vraag op welk signaal we kinderen geven als ze wel samen in Amsterdam wonen, maar niet samen naar school gaan? Wat betekent dat voor de manier waarop ze later ­samenleven in een wereld van steeds meer filterbubbels en polarisatie?

Daar komt bij dat ­segregatie kinderen gevangen houdt in achterstand. Desondanks vraagt VVD-raadslid Werner Toonk zich in deze krant af waarom we ons druk moeten maken over segregatie. Want: 'We leven in een vrij land', 'hebben geen overheid nodig om bij te sturen' en 'verschillen kunnen leiden tot onnodig gedoe in de klas'.

Kortom, onder het mom van individuele keuzevrijheid praat hij segregatie goed. Maar biedt een gesegregeerde stad wel echte keuzevrijheid? De meeste Amsterdamse ouders die ik spreek, zouden het liefst willen dat hun kinderen naar een gemengde school gaan.

Zij voelen zich juist beperkt in de keuze, omdat die scholen er veel te weinig zijn. Door segregatie te bestrijden, vergroot je de vrijheid. De vrijheid om te kiezen voor een gemengde school. De vrijheid om je te onttrekken aan achterstand. En de vrijheid om met en van elkaar te leren.

We kunnen niet van ouders vragen een collectief probleem als onderwijssegregatie individueel op te lossen. Zo'n oplossing kost collectieve inspanning en inzet. Wat echter niet helpt zijn wegkijken, goedpraten en het ouders zelf maar laten uitzoeken.

Marjolein Moorman, fractievoorzitter PvdA

Vrijblijvende borrelpraat

Segregatie in Amsterdam staat de ontwikkeling en groei van individuele personen en de maatschappij in de weg. Segregatie speelt niet alleen in het onderwijs en kan niet alleen daar worden opgelost. Maar daar ligt zeker een grote kans.

Immers, van jongs af aan samenwerken in de klas helpt het tegengaan van vooroordelen en miskenning. Het betekent dat er in binnen goed onderwijs en in al die klassen aandacht is voor overeenkomsten en verschillen, voor democratie, waarden en de rechten van de mens.

En dat dit in allerlei schoolactiviteiten en actualiteiten terugkomt, inclusief het betrekken van ouders, de buurt, cultuur, sport et cetera.

Dit vraagstuk tegemoet treden met opmerkingen over ouders die per groep op het schoolplein samenklonteren, zoals Werner Toonk in deze krant deed, is een politicus onwaardig. Dat lijkt echt te veel op vrijblijvende borrelpraat.

Er is een begrijpelijke tendens dat gelijkgekleurde ouders elkaar opzoeken op dezelfde school. Op lange termijn heeft dat echter ongewenste gevolgen. Witte scholen worden steeds groter, zwarte scholen worden steeds kleiner en moeten sluiten.

De spreiding van onderwijs gaat verloren. De overheid moet de juiste beslissingen nemen om deze ongewenste segregatie tegen te gaan. Daarnaast mijn advies aan ouders om met je jonge kind naar een goede witte, grijze of zwarte buurtschool te gaan.

Zet je daar in om je eigen leefomgeving en die van je kinderen beter te maken.
Alex Bakker, initiatiefgroep focusscholen ­Amsterdam

Naïeve bewierroking

Dat het onderwijs in Amsterdam gesegregeerd is, is een feit. De vraag is: wat vinden we daarvan? VVD-raadslid Toonk schreef dat het allemaal wel prima was zo, GroenLinks vindt dat een gevaarlijke gedachte.

Etnische onderwijssegregatie is een van de grootste ­problemen in Amsterdam. De overheid moet daarom nadrukkelijk de leiding nemen om ­deze segregatie tegen te gaan. Vrijheid van schoolkeuze is een ontzettend belangrijk gegeven, maar kent grenzen.

De grens ligt daar waar deze vrijheden schadelijke gevolgen hebben voor onze samenleving. En bij onderwijssegregatie zijn die schadelijke gevolgen er. Zo signaleerden diverse hoogleraren en onderwijsinstellingen twee jaar geleden in Trouw de trend van brede schoolgemeenschappen die hun zwarte vmbo-afdelingen afstoten om meer in trek te komen bij witte groepen.

Een ander voorbeeld zijn enkele ­Amsterdamse scholen in Centrum en Zuid die geen gemeenschappelijk onderwijsbeleid willen voeren om zo de vrije toegang te beperken van VVE-kinderen ('Voor- en Vroegschoolse Educatie', vaak multiculturele kinderen).

Hoe wordt de vrijheid van deze scholieren beschermd? Wat mij betreft door een overheid die ingrijpt. Rechtsgelijkheid garanderen is namelijk een van de meest fundamentele taken van de overheid. En die rechtsgelijkheid staat inderdaad soms op gespannen voet met onze ­vrijheid.

De VVD kiest voor een naïeve bewier­roking van het principe van vrije schoolkeuze. Ze gaat voorbij aan het feit dat segregatie en verzuiling het gevolg zijn van die vrijheid van schoolkeuze.

De vraag van Toonk is verder een open deur: worden kinderen op een eenzijdig samengestelde school niet goed voorbereid op een kleurrijke maatschappij? Nee!

Het is niet zonder reden dat we in de wet hebben verankerd dat scholen een inspannings­verplichting hebben om kinderen die opgroeien in een diverse samenleving kennis te laten maken met verschillende achtergronden en culturen van leeftijdsgenoten.

Etnisch gescheiden scholen bereiden kinderen niet goed voor op een leven in een moderne multiculturele ­samenleving. Ze zijn een voedingsbodem voor onwetendheid, onverschilligheid en onverdraagzaamheid jegens andere culturen.

Juist voor de jongste inwoners van onze stad is interetnisch contact van groot belang: het is een fundamentele investering in de samenhang en hechting voor de toekomstige Amsterdamse ­samenleving.
Simion Blom, raadslid GroenLinks

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden