Opinie

'Overheid meet met twee maten bij kwestie Haga Lyceum'

Volgens hoogleraar Tom Zwart is het de over­heid zelf die de democratische rechtsorde niet respecteert, in de kwestie met het Cornelius Haga Lyceum.

Burgemeester Halsema en wethouder Onderwijs Moorman tijdens het spoeddebat over het Cornelius Haga Lyceum. Beeld anp

Vorige week brak er een rel uit rond het Cornelius Haga Lyceum, een middelbare school op islamitische grondslag. De aanleiding was het signaal dat de AIVD in januari gaf dat enkele 'richtinggevende personen' binnen de school in salafistische en radicale kringen zouden verkeren.

Volgens de AIVD wordt de leerlingen als gevolg van deze dubieuze contacten antidemocratische opvattingen en een actieve afkeer van de Nederlandse samenleving aangeleerd.

Burgemeester Halsema vindt daarom dat het bestuur van de school moet opstappen. Die oproep vindt steun bij veel woordvoerders in de Tweede Kamer, waarvan er sommigen zelfs ­aandringen op sluiting. VVD-woordvoerder Rudmer Heerema wil de docenten van de school zelfs een 'beroepsverbod' opleggen, ­zodat ze nooit meer elders aan de slag kunnen.

Bestuurlijk stalken
De vraag is of deze reactie van bestuurders en politici wel gerechtvaardigd is. De Onderwijs­inspectie heeft eind vorig jaar een rapport over de school opgesteld waarin het onderwijs juist positief is beoordeeld en minister van Justitie Grapperhaus moest donderdag tijdens een Kamerdebat bekennen dat er geen straf­bare feiten zijn gepleegd. Als de kwaliteit van het onderwijs in orde is en er niet wederrechtelijk is gehandeld, bestaat er in onze democra­tische rechtsorde geen grond voor overheids­ingrijpen.

Desondanks verdedigde minister Grapperhaus dat het signaal van de AIVD vorige week naar buiten werd gebracht. Door dat midden in de inschrijvingsperiode voor middelbare scholen te doen, wilde men ouders ervan weerhouden hun kinderen bij het Cornelius Haga Lyceum in te schrijven. Het toedienen van reputatieschade is echter niet de enige manier waarop men het de school moeilijk wil maken. Zo verscherpt de inspectie onder ­politieke druk het toezicht op de school. Door een wijd net uit te gooien, hoopt men iets belastends te kunnen vinden. Bovendien wordt de ­financiële administratie van de school nu uitgevlooid.

Steen des aanstoots
Voor dit bestuurlijk stalken van de school bestaat geen enkele juridische basis, maar voor de overheid is dit inmiddels vaste prik. Men heeft in een eerder stadium namelijk alles gedaan om de oprichting van de school te voorkomen en de opstartfase te bemoeilijken. Elke keer is men door de rechter teruggefloten. 'De randen opzoeken', noemde PvdA-leider Lodewijk ­Asscher dat eerder deze week in de Volkskrant, maar hier wordt de grens van het juridisch toelaatbare overschreden.

De steen des aanstoots lijkt te zijn dat de school een 'salafistische' signatuur heeft. Die stroming wordt geassocieerd met afwijzing van de moderne samenleving en een antidemocratische opstelling. Deskundigen hebben er echter al keer op keer op gewezen dat die beschrijving geen recht doet aan de wens van veel 'salafisten' om actief aan onze moderne samenleving deel te nemen.

Nashvilleverklaring
Bovendien waren nogal wat protestante scholen bereid om de Nashville­verklaring te tekenen, die homoseksualiteit ­afwijst, en streven veel reformatorische scholen een theocratische staatsvorm na. Dat heeft echter niet geleid tot een oproep om deze scholen te sluiten of het bestuur naar huis te sturen. Terecht, want dit wordt beschermd door de vrijheid van onderwijs in artikel 23 van de grondwet. Er wordt dus met twee maten gemeten.

Overheidsinstellingen die de democratische rechtsorde willen beschermen tegen veronderstelde ondermijning daarvan door een school, moeten die democratische rechtsorde natuurlijk wel zelf respecteren. Op dit punt hebben de autoriteiten helaas forse steken laten vallen.

Beeld .

Tom Zwart
Hoogleraar crosscultureel recht aan de Universiteit Utrecht

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden