Opinie

‘Oudere generaties moeten juist nu solidair zijn met jongeren’

Erken dat jongeren van nu kampen met een onzekere toekomst, schrijft Keklik Yücel, zelf een vijftiger. Oudere generaties moeten daar iets aan veranderen.

Van jongeren wordt veel gevraagd, help ze om hun isolement drageljk te maken.Beeld ANP

Studentenverenigingen, illegale feesten, te druk in de kroegen – als we nieuws horen over jongeren en corona, dan lijkt het wel alsof hun problemen alleen maar gaan om het ‘even niet meer kunnen houden van feestjes’.

Toch kampen jongeren met echte problemen. Het is heel makkelijk om het af te doen als een ‘luxeprobleem’ dat (jongere) consumenten niet meer naar de kroeg mogen. Maar dat er geen consumenten naar de kroeg gaan, betekent dat in de horeca duizenden banen verloren gaan en dat is een ramp. Veel studenten en andere jongeren zijn van deze banen afhankelijk en krijgen grote moeite om in hun levensonderhoud te voorzien. Tegelijkertijd hebben jongeren het nu veel moeilijker om een stageplek te vinden. Ze lopen studievertraging op, hun banen zijn weg maar de studieleningen lopen gewoon door.

Heb je in deze tijd ondanks alles toch een diploma behaald? Probeer dan maar eens een baan te vinden. De jeugdwerkloosheid is al verdubbeld. Jongeren van nu komen terecht in een overvolle arbeidsmarkt met weinig banen en nog minder zekerheden. In hun toekomst zien ze de bui al hangen: ze zullen hun studieschuld niet kunnen aflossen. Het wordt nog moeilijker dan het de afgelopen jaren al was om ooit een woning te kunnen huren of kopen.

Tel hierbij op dat veel jongeren zich grote zorgen maken om de gezondheid van hun ouders en grootouders, en het beeld van de lakse, feestvierende jongere vervaagt. Sinds de oorlog is de situatie voor jongeren niet zo onzeker geweest als nu. Geen wonder dat dit uitzichtloos voelt en dat jongeren steun zoeken bij elkaar. Maar dat kan juist niet vanwege de coronamaatregelen, terwijl sociale contacten en vriendschappen juist voor jongeren van levensbelang zijn. Veel jongeren leven geïsoleerd, thuis, zonder vrienden te zien of alleen op een kamer in een nieuwe studentenstad, waar ze nu amper nieuwe relaties kunnen opbouwen.

Solidariteit van twee kanten

Het is niet verwend, het is puur menselijk dat veel jongeren zich gespannen en somber voelen tijdens deze periode. En toch doen ze in overgrote meerderheid echt hun best zich aan de regels te houden. Uit solidariteit en liefde voor hun (groot)ouders en andere mensen.

Mogen ze dan ook voelen dat die solidariteit van twee kanten komt? Laten wij ze dat als samenleving wel genoeg merken?

Jongeren worden nu extra hard getroffen door een opeenstapeling van problemen die voor een groot deel al aanwezig waren in onze maatschappij. Deze crisis heeft die problemen alleen nog scherper gemaakt. De verschraling van de publieke sector, het marktdenken, de doorgeslagen flexibilisering van de arbeidsmarkt, de overspannen woningmarkt, de klimaatcrisis; kortom, steeds kiezen voor harde euro’s boven eerlijke en duurzame kansen en zekerheden voor mensen. De coronacrisis legt alle problemen haarscherp bloot, met daarbovenop een toegenomen eenzaamheid en verdere onzekerheid voor de toekomst.

Dan hebben we het nog niet eens gehad over de leerachterstand die verder oploopt bij jongere kinderen. Allemaal zeggen we in de politiek dat ons Nederlandse onderwijs moet zorgen dat alle kinderen kansen krijgen, of hun ouders nu rijk of arm zijn. Maar als we dat echt menen, moeten we veel harder aan de bak.

Waar het met echte kansengelijkheid voor de crisis al niet goed ging, is het gelijktrekken van kansen nu nog urgenter. We mogen niet accepteren dat kinderen achterblijven omdat hun ouders hen minder goed kunnen helpen dan hun klasgenootjes, omdat er te weinig computers in huis zijn om digitaal les te volgen of omdat ze geen rustige plek thuis hebben om de les te volgen. Leerachterstanden, maar ook de brede ontwikkeling met sport, spel en muziek die veel kansarme kinderen moeten ontberen, kunnen ze bijna niet inhalen als wij nu met de armen over elkaar blijven zitten.

Geen nulurencontracten

De verkiezingen in maart moeten gaan over de samenleving die we willen doorgeven aan onze jongeren. Aan de jongeren van wie we nu zo veel vragen. Ik geef de nieuwe coalitie graag een paar schoten voor de boeg.

Maak van onze scholen dé emancipatiemotor van de komende eeuw. Draag zorg voor brede (voor)scholen van 2 tot 18 jaar, waar alle kinderen vanaf 2 jaar naartoe kunnen en spelenderwijs met elkaar leren omgaan en zich kunnen ontwikkelen. Waar kinderen en jongeren tot 18 jaar onderwijs, sport en cultuur vinden. Geef ieder kind die kansen. Geef iedere jongere kwalitatief goed onderwijs, een stage én baangarantie in plaats van schulden en nulurencontracten. Zorg dat iedere jongere uitzicht heeft op een betaalbare starterswoning. Zorg voor bibliotheken met brede voorzieningen in elke stad, dorp of wijk – een ‘kerk voor iedereen’, maar dan een emancipatiekerk van kennis, cultuur en verbeelding voor jongeren van alle levensovertuigingen. Versterk onze publieke sector en stut onze verworvenheden. Maak de arbeidsmarkt duurzamer en inclusiever.

We vragen veel solidariteit van onze jonge generaties en dat is ook nodig. Maar wij hebben als oudere generaties de humane en morele plicht om jongeren ook een heden en een toekomst met perspectief te bieden.

De kansen op vooruitgang en vrijheid die wij van onze ouders kregen, horen wij te beschermen en te versterken voor de jongeren. Anders zijn wij het, niet de jongeren, die ons verwend gedragen. En hebben wij – anders dan de vele wegbereiders voor en na ons – het ook nog eens goed verprutst. Onze generatie kan en moet beter.

Keklik Yücel, bestuurskundige in de publieke sector, eigenaar Democratie Doen en voormalig PvdA-Kamerlid.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden