Opinie

‘Opvallend dat Halsema spookjongeren niet noemt in haar plannen’

Het plan Jongeren Schuldenvrije Start slaat ‘spookjongeren’ over omdat zij niet ingeschreven staan op een adres. Onterecht, betoogt duoraadslid voor Denk Amsterdam Sheher Khan. 

Jongeren met schulden raken makkelijk dieper in de problemen als de gemeente hen niet weet te bereiken.Beeld Getty Images/fStop

Binnenkort begint de proef met Jongeren Schuldenvrije Start. Met dit programma beoogt het college meer jongeren te helpen om hun schulden sneller af te lossen en tegelijkertijd aan hun toekomst te bouwen. Een prima plan, maar het schiet tekort als niet ook spookjongeren – jongeren die niet staan ingeschreven op een adres – mee kunnen doen.

De groep jongeren met schulden kent een grote diversiteit, maar ongetwijfeld zijn de spookjongeren extra kwetsbaar. Zij hebben namelijk veel vaker te kampen met schulden en daarbij zijn deze schulden hoger dan gemiddeld, blijkt uit recent onderzoek in stadsdeel Nieuw-West. Van de Amsterdamse jongeren tussen de 18 en 34 jaar geeft 34 procent aan schulden te hebben; geschat wordt dat dit 80 tot 85 procent van de spookjongeren treft, en bij 45 procent van hen zijn de schulden problematisch.

Bij de gemiddelde Amsterdamse jongere met schulden gaat het om 3000 euro. Bij een spookjongere is het gemiddelde 5000 euro (veelal variërend van 1000 tot 18.000 euro, met uitschieters tot wel 80.000 euro). Spookjongeren zitten dus dieper in de schulden en dat leidt tot uitzichtloosheid. Deze grotere kwetsbaarheid onderstreept het belang om spookjongeren een plek te geven in de plannen van het college.

Stapeling van problemen

Schuldenvrije Start werkt zo: eerst worden de jongeren met schulden benaderd. Dit gebeurt via het Jongeren Punt. Iedereen krijgt een persoonlijk begeleidingsplan. Daarna neemt de gemeente de schulden van deze jongeren over. Vervolgens wordt gekeken hoe de schuld aan de gemeente kan worden afbetaald en hoe de doelen van het begeleidingsplan kunnen worden gerealiseerd.

Dit alles begint bij het signaleren en benaderen van jongeren met schulden. En dat is het probleem met spookjongeren: zij zijn per definitie niet in beeld bij de gemeente, omdat zij niet staan ingeschreven. Daarmee is de kans bijzonder klein dat spookjongeren bereikt zullen worden, terwijl zij juist groot belang hebben bij aanpak van hun schulden.

De problemen van spookjongeren gaan verder dan alleen schulden. Zij stapelen de moeilijkheden op elkaar: huisvestingsnood, armoede, werkloosheid, geen zorgverzekering. Deze kwetsbare jongeren hebben vaak geen perspectief en deze precaire toestand maakt hen een makkelijk prooi voor criminelen.

Als ze geen hulp zien, bieden criminaliteit en radicalisering een andere kans om uit hun ellendige situatie te geraken. In 2016 is geconstateerd dat spookjongeren uit Nieuw-West het criminele pad op zijn gedreven en sommigen zijn zelfs afgereisd naar het oorlogsgebied in Syrië. Des te opvallender dus dat spookjongeren in de veiligheidsplannen van burgemeester Halsema niet één keer zijn genoemd.

De kwetsbare situatie van de spookjongeren kan ontwrichtende gevolgen hebben voor onze maatschappij. Daarom moeten we alles in werking te stellen om deze groep te helpen. Wat zoden aan de dijk zou zetten, zijn maatregelen om spookjongeren beter op te sporen, informeren, te begeleiden en om hun ouders zoveel mogelijk te betrekken bij de hulpverlening.

Bankslapers

In de begeleiding moeten de volgende punten centraal staan: de regels rondom de kosten­delersnorm (de bijstandsuitkering per persoon wordt verlaagd naarmate er meer personen van 21 jaar of ouder in huis wonen) moeten nadrukkelijker worden toegelicht bij de aanvraag van zo’n uitkering, en er moet worden gekeken hoe deze regels bijdragen aan het ontstaan van spookjongeren. Spookjongeren moeten worden opgespoord bij nachtopvangcentra, en bijstandsontvangers van wie een redelijk vermoeden bestaat dat een spookjongere nog inwoont, hoewel deze niet officieel ingeschreven staat (ook wel bankslapers genoemd), moeten worden aangeschreven.

Verder moet perspectief worden geboden door de kostendelersnorm tijdelijk niet toe te passen als dat helpt om spookjongeren weer een dak boven het hoofd te bieden, met als voorwaarde dat zij direct hun vooruitzichten verbeteren door aan de slag te gaan met werk en/of een opleiding.

Het stadsbestuur moet ondubbelzinnig kenbaar maken dat wij er ook voor hen zijn. Daarom stel ik voor minimaal 10 procent van de beschikbare plaatsen in Schuldenvrije Start te reserveren voor spookjongeren. Laten wij ze een helpende hand bieden uit de schulden en gedwongen anonimiteit.

Sheher Khan is hoofd fractiebureau en duoraadslid voor Denk Amsterdam. Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden