Opinie

Opinie: ‘Zorg dat vergunninghouders geen tweederangsburgers meer zijn’

Ondanks het generaal pardon van 2007 hebben vele vergunninghouders nog geen Nederlands paspoort. Elles Besselsen roept op tot herziening van het beleid.

Ankie Broekers-Knol, staatssecretaris van Justitie en Veiligheid tijdens het wekelijks vragenuur in de Tweede Kamer. Beeld ANP
Ankie Broekers-Knol, staatssecretaris van Justitie en Veiligheid tijdens het wekelijks vragenuur in de Tweede Kamer.Beeld ANP

Jean is geboren en getogen Amsterdammer. In 2007 kreeg hij met zijn moeder een speciale verblijfsvergunning, dankzij het generaal pardon van dat jaar. Hij is nu 20 jaar, heeft een Nederlands schooldiploma, studeert in Nederland, voelt zich Nederlander maar staat al zijn hele leven geregistreerd met ‘nationaliteit onbekend’ omdat zijn moeder geen paspoort van haar vaderland heeft.

In 2007 kregen vluchtelingen die vóór 2001 asiel hadden aangevraagd maar niet hadden gekregen, een verblijfsvergunning op grond van de Regeling Afwikkeling Nalatenschap Oude Vreemdelingenwet (Ranov). Ook hun in Nederland geboren kinderen kregen zo’n Ranov-vergunning. De meesten hadden geen paspoort of geboorteakte en hoefden die niet te hebben.

Eisen aangescherpt

Hen werd beloofd dat zij na vijf jaar Nederlander konden worden, zoals elke migrant met verblijfsvergunning en inburgeringsdiploma. Maar in 2009 werden de eisen in de naturalisatieprocedure aangescherpt. Alle migranten, ook zij die eerder geen papieren hoefden te tonen, moesten een geldig paspoort en geboorteakte laten zien om Nederlander te worden.

Ranov-vergunninghouders hebben die papieren vaak niet en doen een beroep op ‘bewijsnood’. Dit slaagt vrijwel nooit. Velen zijn bang om contact op te nemen met de autoriteiten van het land dat ze zijn ontvlucht of die autoriteiten werken niet mee. Ze krijgen geen paspoort als ze geen buitenlandse geboorteakte hebben. En die hebben ze niet omdat hun geboorte niet is aangegeven, omdat de geboorteregistratie er niet meer is, omdat zij niet terug durven of kunnen naar hun land van herkomst, dat land hen niet erkent of gewoon omdat ze in Nederland zijn geboren.

Staatloos

Ruim 10.000 Ranov-vergunninghouders zijn daarom feitelijk staatloos: zij krijgen geen paspoort van hun land van herkomst en kunnen zonder dat paspoort geen Nederlands paspoort krijgen.

Ranov-vergunninghouders zijn na twintig jaar nog steeds geen volwaardig lid van onze samenleving. Zonder paspoort kunnen zij geen politieke invloed uitoefenen, hebben zij geen stem en kunnen niet gekozen worden, zijn ze uitgesloten van bepaalde beroepen als politieagent en rechter, is het afsluiten van een hypotheek of lening een probleem, kunnen ze niet mee op buitenlandse studiereis, kunnen ze geen buitenlandse stages lopen en hebben ze geen consulaire bescherming. Zij voelen zich tweederangsburgers.

Niet voor niets staat dit onderwerp steeds weer op de politieke agenda. Recent heeft de Kamer de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid meermaals opgeroepen het beleid aan te passen zodat Ranov-vergunninghouders Nederlander kunnen worden. Al twintig jaar zijn deze mensen bekend in Nederland onder dezelfde identiteit. Ze studeren, werken, krijgen kinderen en betalen belasting in Nederland. Maar als zij Nederlander willen worden, wordt ineens getwijfeld aan die identiteit.

Onderscheid

Per 1 juni 2021 is het beleid eindelijk gewijzigd. Zij die minderjarig waren toen ze een Ranov-vergunning kregen, mogen Nederlander worden zonder een paspoort te hoeven tonen. Dat is fantastisch nieuws voor Jean, maar niet voor zijn moeder en jongere zussen. Zijn moeder was minderjarig toen zij als vluchteling in Nederland kwam, maar volwassen toen zij de Ranov-vergunning kreeg. En zijn zussen zijn na de pardonregeling in Nederland geboren.

Dit willekeurige onderscheid is niet uit te leggen. Het is onbegrijpelijk dat de in Amsterdam geboren en getogen zussen van Jean geen Nederlander kunnen worden. Het is een democratische rechtsstaat onwaardig deze mensen uit te sluiten van het Nederlanderschap en alle daarbij horende rechten en mogelijkheden.

Graag sluit ik af met een oproep. Beste Ankie Broekers-Knol, u kunt ervoor zorgen dat deze mensen geen tweederangsburgers meer zijn. Ik roep u met klem op dat te doen door terug te keren naar het beleid van voor 2009 of een generaal paspoortpardon in te stellen voor álle Ranov-vergunninghouders en hun kinderen zodat zij eindelijk volwaardig lid van onze samenleving kunnen zijn.

Elles Besselsen is advocaat migratie- en nationaliteitsrecht bij Everaert Advocaten in Amsterdam. Beeld -
Elles Besselsen is advocaat migratie- en nationaliteitsrecht bij Everaert Advocaten in Amsterdam.Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden