Opinie

Opinie: ‘Zo zonde, herzie bezuinigen op broedplaatsen’

De gemeente Amsterdam gaat vanaf volgend jaar flink bezuinigen op broedplaatsen. Verschrikkelijk zonde, vindt Karien van Assendelft. Ze stelt een nieuw model voor.

Ouderen gaan in Amsterdam-Noord bij De Modestraat (broedplaats) op de foto. Sweet 70 is een initiatief van Nienke Algra. Beeld Dingena Mol
Ouderen gaan in Amsterdam-Noord bij De Modestraat (broedplaats) op de foto. Sweet 70 is een initiatief van Nienke Algra.Beeld Dingena Mol

Het was 2004 en ik huurde mijn eerste atelier. Aan de Polderweg in Oost, toen nog geen Vinex-winkelcentrum maar een morsige plek met genoeg romantische ontberingen om echt goeie kunst te maken: industrieel pand, verwarming noch branduitgang, gaten in de vloeren en, zoals me jaren later met verontschuldigende glimlach door een ambtenaar werd verteld, volgestouwd met asbest.

Toen de stadsdeelwethouder hier lucht van kreeg, mochten we tijdelijk in een gemeentepand. We bouwden een kunstenaarsgroep en een moestuin en exposeerden aan het Krugerplein. Waar prompt onze apparatuur werd gestolen. “Ja,” zei de politie schouderophalend, “Transvaal hè?” Langzaamaan lukte het om contact met de buurt op te bouwen. We wilden niet meer weg uit deze krachtwijk. En na een jaar inspreken, rekenen en onderhandelen met steun van Bureau Broedplaatsen, sloten we een convenant met de gemeente en een broedplaatsontwikkelaar.

Urban Resort werd de eigenaar, wij van Tugela85 de huurder, in nauwe samenwerking met het stadsdeel. Onlangs vierde broedplaats Tugela85 haar 10-jarig bestaan. We hebben een culturele en maatschappelijke buurtprogrammering, en jong lokaal talent speelt voorstellingen voor duizend mensen. Op het Krugerplein, maar ook in de Stadsschouwburg, met in het publiek familie en de groenteboer uit de Transvaal.

Eigen signatuur

In de afgelopen jaren ontsproten meer van zulke broedplaatsen. Met eigen signatuur: De Kazerne in Reigersbos, waar jong talent de regie neemt. De Hoop in Zaandam, met makers die tot hun pensioen samenlevingsafspraken hebben. Platform Zina in Broedplaats De Vlugt, dat samenwerkt met vrouwen uit Slotervaart. A-Lab in Noord, kruisbestuivend tussen cul­turele start-ups en ondernemers. Mediamatic, internationale inspirator voor innovatieve duurzaamheidsoplossingen. De Modestraat, waar de Sweet 70-ouderen het Buikslotermeerplein opvrolijken. Old School in Zuid, met mbo-kunstopleidingen binnen de muren. Leegstandsoplossers Lola, samen met oude en nieuwe buurtgenoten. En in deze broedplaatsen is ook altijd plek voor verstilde schilders wier werk opduikt in musea.

Duizenden Amsterdammers werken, ontwikkelen en ontmoeten elkaar in broedplaatsen. Kunstenaars zijn allang niet meer geïsoleerd met kunst en cultuur bezig. Ze gaan duurzame verbindingen aan met wijk, stadsdeel, stede­lijke ontwikkeling, welzijn en economie, in het ritme van de stad. Het Amsterdamse broedplaatsenbeleid gaat zijn 20-jarige jubileum in en is internationaal een voorbeeld. Deze week nog, op een Europees congres.

Alles pais en vree zou je denken. Er is alleen een grote maar: Amsterdam bezuinigt volgend jaar 1 miljoen euro en reserveert vanaf 2023 geen geld meer voor broedplaatsen.

Oei. Wat moeten we vertellen op dat congres? Dat, zoals Stichting Kunstaccommodatie Rotterdam berekende, elke euro besteding aan ateliergebouwen, €24 aan andere bestedingen uitlokt. En dat €1 investeren in broedplaatsen de overheid €11 oplevert. En dat onze stad desondanks de komende vijf jaar het aantal broedplaatsen terugschroeft van 60 naar 27, waarbij 2300 mensen hun werkplek verliezen.

Koploper

Nee. We hebben een ander verhaal te vertellen: over de broedplaats van de toekomst. Amsterdam als koploper. Met kunstenaars die hun talenten breed laten uitwaaieren, met initiatiefnemers van de lange adem en met beslissers met lef, gestut door cijfers.

Dit is een oproep. Amsterdammers, stap binnen bij een broedplaats en leer er dansen, Javaans koken, budgetteren. Laat je kind er (vaak gratis) muziek- en theaterles volgen of stage lopen. De broedplaats van de toekomst hoort bij je buurt.

Stadsbestuur en raad, laat de cijfers even bezinken. En schrijf vervolgens in jullie nieuwe partijprogramma’s: we herzien de bezuiniging van 2022. We houden voor de volgende collegeperiode het aantal vierkante meters voor betaalbare broedplaatsen in stand. We turen niet door de opgerolde nota van het eigen domein, maar kijken elkaar aan. En vervolgens zetten we voor nieuwe broedplaatsen ook vanuit vastgoed, economie, welzijn en onderwijs structureel budget en faciliteiten in.

We gebruiken maatschappelijk vastgoed voor gemengde functies: ateliers, podia, biebs, buurthuizen, scholen. We zien dat broedplaatsen van de toekomst bijdragen aan banenmotoren, ontwikkelbuurten en duurzaamheid. We laten broedplaatsontwikkelaars meebeslissen in gebiedsontwikkeling. We steunen een innovatievastgoedfonds en stimuleren samenwerking met bedrijven.

We behouden kunstenaars voor de stad met betaalbare werkruimten. Want we beseffen dat Amsterdam zonder broedplaatsen een grauwe plek wordt waarvan de politie schouderophalend zegt: “Ja, Amsterdam hè?”

Karien van Assendelft, Taalkunstenaar en lid van Broedplaatsenoverleg van de Metropoolregio Amsterdam . Beeld -
Karien van Assendelft, Taalkunstenaar en lid van Broedplaatsenoverleg van de Metropoolregio Amsterdam .Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden