Opinie

Opinie: ‘Zet mensen die zijn opgenomen in een psychiatrisch kliniek niet uit huis’

Psychiatrische patiënten raken tijdens een psychose soms hun woning kwijt. Artsen in de psychiatrie Taco de Wit, Josine van Mill en Berend Heij pleiten voor actie om dit te voorkomen, in ieders belang.

Volgens Taco de Wit, Josine van Mill en Berend Heij is het onbegrijpelijk dat psychiatrische patiënten tijdens hun ziekteperiode hun huis uit kunnen worden gezet. Beeld Getty Images/iStockphoto
Volgens Taco de Wit, Josine van Mill en Berend Heij is het onbegrijpelijk dat psychiatrische patiënten tijdens hun ziekteperiode hun huis uit kunnen worden gezet.Beeld Getty Images/iStockphoto

Een veilige woonplek is één van de belangrijkste voorwaarden voor een stabiel leven. Het is daarom onbegrijpelijk dat mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (zoals schizofrenie) tijdens een actieve ziekte-episode uit hun huis kunnen worden gezet.

Bij patiënten van de gesloten klinieken van onze instelling in Amsterdam zien wij dit echter regelmatig gebeuren. Zo werd een transgender vrouw die in een manische episode haar buurman had bedreigd en aangevallen, nog tijdens opname uit haar huis gezet. Dit terwijl al in het verleden was gebleken dat zij snel en heftig psychotisch wordt wanneer zij op straat zwerft. Ook werd een jongeman tijdens zijn eerste manische episode bijna uit huis gezet, doordat de woningcorporatie een uithuiszettingsprocedure was gestart zonder dat met de GGD of de GGZ te overleggen. Gelukkig kon hij zijn huis toch behouden, doordat de rechter de uithuiszetting ongeldig verklaarde.

Het is begrijpelijk dat voortdurende overlast onder normale omstandigheden uiteindelijk kan leiden tot uithuiszetting, maar dat deze procedure gestart wordt tijdens een psychiatrische ziekte-episode, waarin de patiënt het contact met de realiteit verliest en niet meer (geheel) verantwoordelijk kan worden gehouden voor zijn acties, vinden wij onacceptabel.

Overbelasting

Patiënten zijn in een psychiatrische ziekte-­episode extra kwetsbaar. Dakloosheid leidt tot meer middelengebruik, verminderde therapietrouw, heropnames, traumatisering, overbelasting van hulpdiensten en opnameklinieken en een toename van overlast op straat. Om uithuiszettingen te voorkomen zijn er grootstedelijke afspraken gemaakt waarin woningcorporaties bij aanhoudende overlast samenwerken met de GGD en de GGZ. Wij hebben echter een aantal keer gezien dat een uithuiszettingsprocedure is gestart, zonder dat er voldoende was overlegd en naar alternatieven gezocht.

Dit is natuurlijk niet alleen de corporaties aan te rekenen: het is immers een politieke keuze geweest dat psychiatrische patiënten in de wijken wonen, en niet meer in grote verblijfs­instellingen. Voor een deel van de patiënten heeft dit goed uitgepakt, maar een ander deel veroorzaakt ernstige overlast. Het is maar de vraag of woningcorporaties voldoende zijn toegerust om te bemiddelen in complexe gevallen waarbij zulke ernstige psychiatrische problematiek speelt.

Daarnaast bevinden corporaties zich vaak in een spagaat: ze zijn immers niet alleen verantwoordelijk zijn voor de huurder die overlast veroorzaakt, maar moeten ook opkomen voor de belangen van de omwonenden.

Wachtlijsten

In onze kliniek zitten momenteel patiënten die uit hun huis zijn gezet tijdens een psychose. Als zij in de kliniek gestabiliseerd zijn, is het voor ons geen optie om deze mensen op straat zetten, omdat een terugval dan vrijwel onvermijdelijk is. Doordat ze langer blijven, slibben psychiatrische klinieken dicht en komt er nog meer druk op de toch al schaarse bedden te staan.

Voor veel van deze patiënten zou beschermd wonen een uitkomst zijn, maar de wachtlijsten in Amsterdam zijn erg lang. Het kan tot enkele jaren duren voor er plek is. Woningcorporaties, GGD, beschermd wonen, maatschappelijke opvang en GGZ moeten elkaar beter opzoeken om het gesprek hierover aan te gaan.

Het kabinet heeft recentelijk 200 miljoen euro beschikbaar gesteld zodat er in 2021 een flinke slag geslagen kan worden bij het terugdringen van dakloosheid. De gemeente Amsterdam heeft bijna 47 miljoen euro van dit bedrag tot haar beschikking gekregen. Het moet toch mogelijk zijn om met een deel van dit bedrag ervoor te zorgen dat kwetsbare patiënten tijdens een psychiatrische opname niet dakloos worden? Per slot van rekening is dit niet alleen in het belang van de individuele patiënt, maar ook in het belang van de stad en haar inwoners.

Josine van Mill (psychiater) en Berend Heij (psychiater) werken bij GGZ InGeest. Taco de Wit (arts-assistent) was tot kortgeleden hun collega en werkt nu op de intensive care van het Rode Kruis Ziekenhuis te Beverwijk. Zij schrijven op persoonlijke titel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden