Opinie

Opinie: ‘Wordt Biden de zesde Amerikaanse president die oorlog voert tegen Irak?’

Het is dertig jaar geleden dat de Golfoorlog uitbrak. Iedere Amerikaanse president heeft sindsdien Irak gebombardeerd, met Nederlandse steun. Stopt het bij Joe Biden? vraagt Jip van Dort zich af.

 Krijgsgevangen gemaakte Iraakse militairen worden afgevoerd tijdens de Golfoorlog van 1991. Beeld AP
Krijgsgevangen gemaakte Iraakse militairen worden afgevoerd tijdens de Golfoorlog van 1991.Beeld AP

Gisteren dertig jaar geleden, op 17 januari 1991, openden de Verenigde Staten de aanval op Irak. Deze Golfoorlog bleek het begin van een patroon. Elke Amerikaanse regering heeft sindsdien – met steun van Nederland – het land gebombardeerd. Dat dit steeds met de mooiste woorden is gelegitimeerd, kan niet verhullen dat de Iraakse bevolking vooral slachtoffer is geworden van dit interventionisme. Tijd voor een balans.

Plannen voor militaire bemoeienis in het Midden-Oosten lagen in 1991 al geruime tijd klaar. Ze vloeiden logisch voort uit de in 1980 door de Amerikaanse president Jimmy Carter geproclameerde doctrine. Desnoods met geweld zou de VS zijn belangen in de Perzische Golf veiligstellen, aldus de president.

Saddam Hoessein

Al snel na de brutale Iraakse inval in Koeweit in augustus 1990, waarmee president Saddam Hoessein controle kreeg over 20 procent van de wereldolievoorraad, bleek in Washington een sterke voorkeur voor militaire beslechting van dit conflict. President George H. W. Bush bouwde een legermacht op van meer dan een half miljoen manschappen en duizenden gevechtsvliegtuigen in de regio.

Om de geesten in het Westen klaar te maken voor een nieuwe oorlog werd een propagandacampagne opgezet. Die bleek bijzonder effectief. Binnen no time veranderde Saddam Hoessein – in de jaren tachtig nog een bondgenoot van het Westen – in niemand minder dan de nieuwe Hitler.

Dit ‘Saddam = Hitler-frame’ werd ingekleurd met allerlei verhalen over gruweldaden die in het bezette Koeweit werden gepleegd. Alhoewel er genoeg materiaal voorhanden was, werden misdaden af en toe, om een en ander nog wat aan te zetten, regelrecht uit de duim gezogen. Berucht is het verhaal dat Iraakse militairen in ziekenhuizen honderden baby’s uit couveuses hadden gehaald om ze te laten sterven.

Dit werd, met tranen in de ogen, de wereld in gebracht door een meisje, Nayirah, dat in het Amerikaanse Congres als ooggetuige werd opgevoerd. Later zou blijken dat zij de dochter was van de ambassadeur van Koeweit. Na inspectie bleef van haar verhaal niets over, maar toen had het zijn nut al gehad. In veel westerse landen werd de oorlog tegen Irak in ruime mate gesteund.

Luchtaanval Hawija

Terwijl de gruweldaden van de tegenstander breeduit werden geëtaleerd, was er maar weinig aandacht voor het omvangrijkere leed dat het eigen handelen veroorzaakte. De Golfoorlog resulteerde in honderdduizenden doden, onder wie tienduizenden burgers. Een VN-onderzoek beschreef de situatie in Irak na veertig dagen oorlog als ‘bijna apocalyptisch’.

In de jaren negentig heeft president Bill Clinton herhaaldelijk Irak gebombardeerd, maar verwoestender in die jaren waren de westerse sancties. Die leidden tot nog eens honderdduizenden doden, onder wie veel kinderen.

In maart 2003, wederom voorafgegaan door leugens en bedrog, ditmaal over massavernietigingswapens en banden tussen Irak en al-Qaida, volgde nieuw onheil voor de Irakezen. Ondanks de belofte van president George W. Bush, de zoon van, dat de bevolking zou worden ontzien, waren naar schatting meer dan een miljoen Iraakse doden en vele miljoenen vluchtelingen in de jaren daarna het gevolg. Het land werd bovendien een failed state.

Deze agressieoorlog heeft in belangrijke mate bijgedragen aan het ontstaan van Islamitische Staat (IS), die in 2014 een omvangrijk gebied veroverde. President Barack Obama, die deze causaliteit erkent, gaf in de zomer van 2014 opdracht voor de volgende oorlog, die later in alle hevigheid werd voortgezet door president Donald Trump.

Alhoewel de luchtoorlog tegen IS is verkocht als de meest precieze in de geschiedenis, zijn tijdens de herovering hele steden in puin gelegd. Meer dan tienduizend burgers hebben het leven gelaten, onder wie de zeventig in Hawija als gevolg van een Nederlandse luchtaanval. En weer moesten miljoenen vluchten.

Over een paar dagen wordt, als het goed is, Joe Biden geïnaugureerd. Wordt hij de zesde Amerikaanse president die oorlog voert tegen Irak? Het is voor de Irakezen zeer te hopen dat eindelijk ingezien wordt dat permanente oorlog, althans daar waar de westerse bommen inslaan, vooral heel veel ellende brengt.

Jip van Dort werkt aan de Universiteit Utrecht aan een proefschrift over oorlogspropaganda in het Nederlandse politieke debat in het tijdvak na de Koude Oorlog. Beeld
Jip van Dort werkt aan de Universiteit Utrecht aan een proefschrift over oorlogspropaganda in het Nederlandse politieke debat in het tijdvak na de Koude Oorlog.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden