De bomen op de Herengracht die dreigen te gaan worden gekapt.

Opinie

Opinie: ‘Wat doen we met al die vrijgekomen parkeerplekken?’

De bomen op de Herengracht die dreigen te gaan worden gekapt.Beeld Marc Driessen

Wat moet Amsterdam doen met de ruimte die vrijkomt doordat parkeerplekken verdwijnen? Rutger Noorlander pleit ervoor om er in ieder geval geen groenperkjes van te maken.

Is het u ook opgevallen? De Amsterdamse binnenstad wordt steeds meer autoluwer. Fantastisch! Dit is een kans om de binnenstad weer terug te veroveren op de auto en het ruimtelijke gevoel van de Amsterdamse grachten en kades te herwaarderen. Maar wat doen we met deze ‘nieuwe’ ruimte?

Amsterdammers zijn uit de startblokken geschoten met nieuwe plannen en ideeën voor de ‘lege’ parkeerplekken op kades. Groenperken op de historische kades, bijvoorbeeld. Maar oei, laten we onze monumentale grachten en kades niet opnieuw aantasten, maar juist het ruimtelijke, historische karakter van onze grachten waarderen. Dit is namelijk het eeuwenoude karakter van de Amsterdamse grachten waar we zo van houden.

Groenperk

Kent u het schilderij Gezicht op de Gouden Bocht in de Herengracht van Gerrit Adriaensz. Berckheyde? Hij schilderde de Herengracht bewust zonder bomen, om het ruimtelijke gevoel aan de grachten en het vernieuwende stedenbouwkundige plan van de grachtengordel te vatten. Wonderlijk, dat midden in een wereldstad als Amsterdam zo veel ruimte is.

In de vorige eeuw zijn deze kades geheel opgevuld met parkeerplaatsen. Oke, de auto’s op de kades zijn geen mooi idee geweest, omdat ze de constructie en invulling van onze kades aanzienlijk hebben aangetast. Er verdwijnen nu steeds meer parkeerplaatsen aan de grachten. Daarom is het nu een goed moment om een betere invulling te geven aan de kades.

Op luchtfoto’s en bezien vanaf een toren of een ander hoog gebouw vallen de vele bomen in de binnenstad meteen op. Het is prachtig hoe de monumentale bomen onze Amsterdamse grachten vergroenen. De grachtengordel (Unesco-werelderfgoed), de binnenstad (rijksbeschermd stadsgezicht), kades en monumentale bomen vormen één geheel. Deze stevige groenstructuur tekent onze grachtengordel.

Nu is het moment om deze unieke groenstructuur, als onderdeel van onze geliefde binnenstad, te beschermen en te bewaren. De lege parkeerplekken op kades worden echter aangegrepen om allerlei nieuwe elementen toe te voegen aan de stad en de groenstructuur.

De lege kade hoeft helemaal niet te worden opengebroken en een nieuwe functie te krijgen als ‘parkje’, groenperk, moestuintje of parkeerplaats. Groenperken op kades aan historische grachten voegen vrijwel niets toe aan de aanwezige groenstructuur. Het maakt onze stad niet groener, leefbaarder of klimaatbestendiger. Dat doen de grote bomen namelijk aanzienlijk beter.

Bomenrij

Toch is groen zeer belangrijk voor de stad. Dat realiseert iedereen zich. Maar het is goed om te bedenken dat de kansen voor een groenere, klimaatbestendige binnenstad juist liggen in het behoud van de grote, monumentale bomenrij en het creëren van meer groen en minder bestrating in de binnentuinen. Groenperken en ander snippergroen doen juist afbreuk aan de kwaliteit van de openbare ruimte aan de karakteristieke Amsterdamse grachten waar we zo graag over zingen. Het vertrouwde beeld van de grachten hoeft niet nogmaals te worden aangetast. Deze fouten willen we niet nog een keer begaan, helemaal niet wanneer er betere oplossingen zijn voor onze hedendaagse problemen.

Elke andere invulling van de kades en grachten zal het historische straatbeeld aantasten, en tast daarmee het karakter aan van onze Amsterdamse grachten. Dat is zonde, want daarmee tasten we hetgeen aan waar we zo van houden. Alles wat is aangetast, krijgen we niet meer terug. Wat we wel met deze vrijgekomen parkeerplekken kunnen doen, is genieten van de ruimte in de Amsterdamse binnenstad, een bankje voor de buurtbewoners neerzetten of plantenbakken plaatsen die de kade niet aantasten. Of een van de vele andere manieren waarop we de historische kades en grachten weer terugwinnen op de auto en kunnen waarderen zoals ze bedoeld zijn, en zoals ze eeuwen worden gebruikt.

Rutger Noorlander is sociaal geograaf, werkzaam als zelfstandige in de erfgoedsector en lid van Bond Heemschut commissie Amsterdam. Beeld -
Rutger Noorlander is sociaal geograaf, werkzaam als zelfstandige in de erfgoedsector en lid van Bond Heemschut commissie Amsterdam.Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden