PlusOpinie

Opinie: ‘Vrijgevochten zijn we zeker, maar sletterig?’

Het zouden de ‘hoerige’ jaren 20 worden als we de media mogen geloven. Linda Duits dempt de verwachtingen over een orgastische zomer vol losbandigheid.

Losbandigheid wordt in Nederland afgekeurd, en niet alleen door strikt religieuzen.  Beeld Getty Images | Bewerking Lynne Brouwer
Losbandigheid wordt in Nederland afgekeurd, en niet alleen door strikt religieuzen.Beeld Getty Images | Bewerking Lynne Brouwer

2020 was een waar gruweljaar, een annus horribilis. In de moeilijke maanden troostte menig single, jongere of anderszins liefhebber van de nacht zich met vooruit-verheugen. ‘Zodra we gevaccineerd zijn, mogen we weer’. Een summer of love is dan een prettig perspectief, een periode vol feesten en flirten. Want is dat niet wat er altijd gebeurt na een pandemie? Na de Spaanse Griep kregen we de roerige jaren 20, nu willen we ons klaarmaken voor de hoerige jaren 20. Tongen met vreemden, zin in!

Zulke voorspellingen – beloftes zijn het bijna – vinden gretig aftrek in de media. Zo houden we de moed erin en sex sells, nietwaar? Er zijn inderdaad redenen om te denken dat de zomer zwoel en sletterig wordt. Dat was de vorige namelijk ook een beetje.

Schaamte

De eerste lockdown leidde onvermijdelijk tot minder seks, blijkt uit onderzoek van kenniscentrum Rutgers en Soa Aids Nederland. Over de hele linie seksten Nederlanders minder vaak, dus ook mensen die samenwoonden met een partner of een latrelatie hadden. Alleenstaanden stonden het meest droog: 27 procent van de mannelijke singles en 16 procent van de vrouwelijke had seks. In het oude normaal, dus voor die eerste lockdown, waren die percentages respectievelijk 39 en 32 procent.

Interessant wordt het als we kijken naar cijfers over de zomer en de tweede lockdown in de herfst. Voor die periodes zijn specifiek jongeren bevraagd, de groep met de meeste vrijgezellen. Deze studies laten zien dat single jongeren minder seksten tijdens de lockdowns, maar dat dit in de periode daartussen bijtrok. Dit is een goede voorspeller voor een aankomende zinderende zomer, een toptijd voor singles.

Het is wellicht ook slecht nieuws voor stelletjes. Jongeren met een relatie hadden namelijk minder seks in de zomer. Een aankomende golf van verbroken verkeringen is niet ondenkbaar, zeker niet bij het aanzien van de wellustige vrijheid van anderen.

Maar tegen deze prognoses is ook van alles in te brengen. We denken wel graag dat we in een vrijgevochten land wonen, maar we zijn helemaal niet sletterig. ‘Hoer’ is nog steeds het meest gebruikte scheldwoord voor meisjes, een term die wordt ingezet om hun gedrag te disciplineren.

Losbandigheid wordt alom afgekeurd, en echt niet alleen door strikt religieuzen. Toen homo’s streden voor toegang tot Prep, een middel dat hiv voorkomt, verweten andere homo’s hen gesubsidieerd te willen sletten. Sekspositiviteit zie je zelden. Voorlichters en beleidsmakers benaderen seks vrijwel uitsluitend als de wortel van ellende, gevaar en ziekte, in plaats van als bron van plezier, geluk en gezondheid.

Mede daardoor zijn we bijzonder slecht in vertellen wat we geil vinden. Sterker: veel mensen weten dat niet eens, omdat ze zich schamen voor hun verlangens of alleen bezig zijn met het plezieren van hun partner. Wie over consent begint, stuit op een muur. Seks zou ‘vanzelf’ moeten gaan, het idee van bespreken waar je wel en niet voor in bent, wordt dan gezien als ‘onromantisch’ en ‘economisch’.

Het is dan ook niet raar dat mensen die opgroeien in deze maatschappij huiverig zijn voor de daad. In 2017 was het groot nieuws dat de leeftijd waarop jongeren ‘het’ voor het eerst doen spectaculair was gestegen: de mediaan ligt nu op 18,0 jaar, terwijl vijf jaar daarvoor de helft van de jongeren met 17,0 al eens seks had gehad. Decennialang was die ontmaagdingsleeftijd stabiel gebleven, nu was er een fikse ­stijging.

Digitale belemmering

Laat je niet voor de gek houden door sociale media. Daar is sexy zeker de norm, maar sexy is niet hetzelfde als seksueel. De mode is bloot: aan de Amstel liggen de meisjes in strings. Ook voor jongens zijn er sterke schoonheidsidealen, en het zijn niet alleen homo’s die afgetraind willen zijn. Maar jezelf tentoonstellen is iets heel anders dan contact maken. Dat perfecte lijf is er primair voor de blik van de ander, het eigen plezier is ondergeschikt.

Jongeren van nu hechten sterk aan liefde en relaties (dat leren ze van hun ouders) en zijn sowieso braver – ze roken en drinken minder bijvoorbeeld. Bovendien voltrekt een aanzienlijk deel van hun leven zich digitaal. Maar om te kunnen vozen is fysieke nabijheid een voorwaarde, en die ontbreekt. Jongeren zelf vinden ook dat digitalisering seks belemmert, zo blijkt uit ander Rutgersonderzoek. Online zijn er minder ongemakkelijke stiltes en een blauwtje lopen via de app doet minder pijn.

Keuzepaniek

Corona en de bijbehorende communicatie via schermen heeft daar niet bij geholpen. De afstand waarmee jongeren al eerder moeite hadden, is alleen maar groter geworden. Dat baart zorgen, niet zozeer omdat het erg is dat jongeren later aan seks beginnen, wel omdat ze moeite hebben met fysieke afspraken.

Platformen als Tinder, Badoo en Grindr zijn de primaire ontmoetingsplaatsen geworden voor mensen die liefde of seks zoeken. De catalogus van potentiële partners lijkt eindeloos, maar zorgt ook voor keuzepaniek. Bovendien neemt het ogenschijnlijk gemak van zo’n datingapp niet weg dat je elkaar uiteindelijk toch offline moet zien.

Zolang jongeren die drempel niet durven te nemen, leren te nemen, ligt er geen annus mirabilis voor hen in het verschiet. Geen schunnige zomer, geen decadent decennium. De clubs en kroegen zijn misschien weer open, maar die zijn allang niet meer het jachtterrein dat dertigplussers zich herinneren. De gedroomde broeierige zomer is vooral wensdenken. Het is projectie op een generatie die helemaal niet zo seksueel is. Nu we weer mogen, zijn er ook mensen bang dat ze moeten.

Linda Duits is sociaal wetenschapper en gespecialiseerd in populaire cultuur, in het bijzonder op het gebied van gender en seksualiteit. Beeld
Linda Duits is sociaal wetenschapper en gespecialiseerd in populaire cultuur, in het bijzonder op het gebied van gender en seksualiteit.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden