Opinie

Opinie: ‘Vreedzame activisten de mond snoeren valt op geen enkele wijze goed te praten’

De demonstranten die afgelopen zaterdag demonstreerden tegen de extreemrechtse groep die witte suprematie verheerlijken, hadden niet gearresteerd moeten worden. Dat bepleiten verschillende Amsterdammers en het collectief Mokum tegen Fascisme.

Het Parool
‘Vreedzame tegendemonstraties ontbinden moet niet kunnen’ Beeld Getty Images
‘Vreedzame tegendemonstraties ontbinden moet niet kunnen’Beeld Getty Images

Geachte burgemeester, beste Femke Halsema,

Afgelopen zaterdag bevond een groep mede-Amsterdammers zich urenlang in een cel. Hun misdaad? Vreedzaam demonstreren tegen een bekende extreemrechtse groep die op Afrikadag – met goedkeuring en bescherming van de gemeente - zijn haatdragende ideologie mocht uitdragen.

De beelden spreken voor zich. Pal op de stoep van het Tropenmuseum, hartje Amsterdam, worden symbolen en leuzen gepresenteerd die witte suprematie verheerlijken, inclusief twee prinsenvlaggen – vlaggen die de NSB gebruikte voor en tijdens WOII en die nu bekende symbolen zijn van extreemrechts en neonazi’s. Deelnemers aan de Afrikadag worden bij aankomst lastiggevallen en geïntimideerd, onder toeziend oog van de politie.

Veel politie op de been

Op een afstand staat een handjevol tegendemonstranten die twee spandoeken ophouden en oproepen tegen het normaliseren van fascisme in onze stad. Veel politie is op de been. Al snel blijkt echter dat de politie zich uitsluitend richt tegen de vreedzame groep tegendemonstranten en hen op een intimiderende manier omsingelt. In een tijdsbestek van enkele minuten arriveren er meerdere politiebusjes en is zelfs de mobiele eenheid ter plaatse. Politie te paard en te voet overtreft de tegendemonstranten vier tegen een.

Als gedreigd wordt met ontbinding en arrestaties – op last van de burgemeester – besluiten de demonstranten hun actie te beëindigen en vertrekken. Vervolgens worden ze gevolgd door een groep mannen die undercovers blijken te zijn en verderop door een overmacht aan mobiele eenheid ingesloten, gearresteerd en afgevoerd naar het cellencomplex Zuidoost. De rechts-extremistische groep krijgt alle ruimte om de demonstratie – met volledige politiebescherming – voort te zetten. Sterker nog: de politie informeert de extreemrechtse groep vooraf over de tegendemonstratie en de bescherming waarop ze kunnen rekenen.

Inclusiviteit

Mevrouw de burgemeester, beste Femke Halsema, wat gaat hier mis? Wat gaat hier mis in deze stad die pretendeert op te komen voor diversiteit en inclusiviteit, die veiligheid wil bieden aan alle burgers, juist ook aan de kwetsbare? Wat gaat hier mis in een stad die een toonbeeld wil zijn van tolerantie, prat gaat op haar diversiteitsbeleid en initiatieven om samen leven te bevorderen? Wat gaat hier mis in een stad die excuses aanbiedt voor misstanden uit het verleden, maar daaruit geen enkele conclusie trekt voor haar handelen in het heden?

Zaterdag was een schoolvoorbeeld van een aaneenschakeling van dubieuze beslissingen (van locoburgemeester en politie) die aantonen hoe onze hoofdstad worstelt met een volledig misplaatst idee over hoe je racisme en haat in de stad tegengaat. Het begint met de beslissing om extreemrechtse groeperingen een centraal podium te geven in de stad, waarbij ruimte wordt gegeven voor direct intimiderend vertoon van haat en racisme.

Vervolgens komt het besluit om de vreedzame tegendemonstratie te ontbinden. Daarna het besluit om de al ontbonden demonstratie te achtervolgen, omsingelen, en demonstranten te arresteren en af te voeren. Een arrestatie die wordt verricht door undercovers, niet door herkenbare politie. En ten slotte het besluit om de demonstranten urenlang als criminelen (vingerafdrukken, foto’s, fouillering) vast te houden. Al deze beslissingen hadden op een andere manier genomen kunnen worden, ook binnen het kader van wet- en ordehandhaving.

Mensen met moed

Geachte burgemeester, beste Femke Halsema. De Amsterdammers die de driehoek zaterdag heeft laten arresteren vormen de diversiteit van de stad. Ze zijn Joods, lhbtq, afstammelingen van verzetsmensen, burgers die zich zorgen maken over toenemende haat in de stad. Het zijn dezelfde mensen die u uitnodigt om te spreken op tolerantieconferenties, officiële coalities tegen racisme, ambtswoningdialogen en het vrijwillig testen van toolkits tegen discriminatie. Het zijn mensen die de moed hebben hierover met u in gesprek te gaan, de moed hebben hierover de straat op te gaan, de moed zich herkenbaar uit te spreken. Van hen zijn criminelen gemaakt.

In een situatie als deze zijn er veel reacties denkbaar die binnen de letter van de wet vallen. Rechtmatigheid is niet automatisch rechtvaardigheid, en zelfs de rechtmatigheid van het handelen op zaterdag is niet boven twijfel verheven. De keuze om de tegendemonstranten te verwijderen en hen vervolgens urenlang vast te zetten werkt op directe en indirecte wijze extreemrechtse elementen in onze samenleving in de hand.

Vreedzame activisten die het aandurven om te protesteren tegen intolerantie en witte suprematie de mond snoeren terwijl haatdragende toespraken en flyers worden toegeworpen aan voorbijgangers, valt op geen enkele wijze goed te praten. De keuzes van de driehoek moedigen juist die elementen aan die de intolerantie in Amsterdam aanwakkeren. Waar waren het College en de Raad om zich aan te sluiten bij de tegendemonstratie? Uiteindelijk zal het leiderschap van Amsterdam worden beoordeeld op zijn daden, niet op zijn verontschuldigingen.

Jelle Zijlstra, Lievnath Faber, Eva de Haan, Tori Ehgerman, Sjerp van Wouden, Charley Spaan, Yonathan Listik Busquila, Frédérique Olthuis, Sanne Maassen van den Brink, Jesse Vaeen, S. Schaafsma, V. Fernhout, W. van der Meer, R. Scheppers en het collectief Mokum Tegen Fascisme.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden