Opinie

Opinie: ‘Voortdurend geweld tegen vrouwen is schaduwpandemie’

Oranje licht op meerdere gebouwen in Amsterdam vraagt ’s nachts aandacht voor geweld tegen vrouwen. Dat is hard nodig, stelt Nenita La Rose, want ook Nederland heeft te kampen met een antifeministische golf.

Nenita La Rose
Eye en de A’DAM Toren zijn nog tot 10 december oranje verlicht om te wijzen op geweld tegen vrouwen. Ook de Heineken Experience doet mee. Beeld Jean-Pierre Jans
Eye en de A’DAM Toren zijn nog tot 10 december oranje verlicht om te wijzen op geweld tegen vrouwen. Ook de Heineken Experience doet mee.Beeld Jean-Pierre Jans

Bijna elke week wordt in ons land een vrouw vermoord, gewoon omdat zij vrouw is. Omdat zij vanuit haar vrouw-zijn iets zou hebben gedaan wat een man in haar omgeving onaanvaardbaar vindt. Vrouwenmoord, ofwel femicide, is een schandvlek die wij als maatschappij moeten uitwissen.

Geweld tegen vrouwen is een wereldwijd probleem; het grijpt als een besmettelijke ziekte om zich heen. De ene daad van geweld lijkt wel de volgende dader te inspireren, te rechtvaardigen en te legitimeren. Wereldwijd krijgt één op de drie vrouwen te maken met geweld. In Nederland is dat zelfs 45 procent van de vrouwen en meisjes. In Amsterdam is geweld in de privésfeer de meest voorkomende vorm van geweld. Het kan dodelijk zijn.

Kennisinstituut Atria geeft aan dat Nederland op de derde plaats staat van landen in Europa waar femicide het meest voorkomt. Aan zo’n moord gaat vaak een patroon van structureel geweld vooraf met dwangmatige controle, stalking en fysiek geweld.

Helaas leiden meldingen van geweld vaak niet tot vervolging en veroordeling. De politie neemt meldingen van vrouwen vaak niet voldoende serieus, met alle gevolgen van dien. Keer op keer hebben wij de verdrietige gevolgen hiervan indringend in de media voorbij zien komen, zoals de moord op de 16-jarige Humeyra uit Rotterdam in 2018 of recentelijk de in Den Bosch op straat doodgestoken 34-jarige Utrechtse vrouw.

5000 meldingen

Het laatste halfjaar waren er in Amsterdam ruim 5000 meldingen bij Veilig Thuisorganisaties van een geweldsincident in de privésfeer. Onze wereld worstelt met dit geweld, dat zelfs nog toeneemt door zelfisolatie waar de pandemie met het covidvirus ons toe dwingt.

Maar is dit geweld tegen vrouwen niet zelf een schaduwpandemie die sinds mensenheugenis rondwaart? Een aandoening waar geen afdoende vaccin tegen gevonden wordt?

Het onderzoek ‘Kunnen huiselijk geweld en kindermishandeling echt stoppen?’ van de Vereniging Nederlandse Gemeenten concludeert: het is een kwestie van lange adem. Op praten over huiselijk geweld rust een groot taboe. Het gebeurt achter de voordeur, maar de desastreuze effecten raken ons allemaal.

De gemeenschap draagt de gevolgen van gewonde, geestelijk verminkte of zelfs van het leven beroofde vrouwen. De gemeenschap krijgt de zorg over ontredderde kinderen die naar school gaan en niet normaal kunnen functioneren. Terecht wordt daarom bij de aanpak veel energie gestoken in vroegtijdige signalering, adequate ketenbenadering en professionele gedragstherapie. Het Amsterdamse gemeentebestuur doet er alles aan om dit in beleid te gieten.

Maar wat als deze vorm van geweld zo diepgeworteld is dat dergelijke aanpak tekortschiet? De urgentie is zo hoog dat wetenschappers op zoek gingen naar de evolutionaire wortels van geweld tegen vrouwen. Die zouden gevonden zijn bij een geïsoleerd Boliviaans volk van jagers en verzamelaars, waar opmerkelijk veel geweld tegen vrouwen voorkomt.

Evolutionair gezien zou gelden: hoe meer nakomelingen, hoe beter. En om evolutionair succesvol te zijn moet de man zekerheid hebben dat de vrouw zijn nakomelingen baart. Je kunt immers zien wie het kind baart, maar niet wie het heeft verwekt.

Conservatief vrouwbeeld

Wat is de relevantie hiervan voor onze Westerse wereld? Wij zien het fenomeen van her en der opkomend nationalisme en de parallelle opkomst van een conservatief vrouwbeeld.

Het is verontrustend dat op het Europese continent landen zich willen terugtrekken uit het verdrag van Istanboel over de taak van regeringen bij het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld. Ook dichterbij huis is een antifeministische golf waarneembaar die liefst alle vooruitgang naar gelijkheid tussen genders terug zou willen draaien.

Zo’n samenleving willen wij niet zijn. De aanpak van geweld tegen vrouwen draait niet alleen om het doorbreken van taboes. Het is een strijd voor vooruitgang in de samenleving en voor behoud van de stappen die reeds zijn gemaakt.

Sinds 25 november is de wereldwijde VN campagne ‘Orange the World’ gaande. Op de Internationale Dag tegen Geweld tegen Vrouwen begonnen 16 dagen activisme tegen dit geweld, met acties om slachtoffers een hart onder de riem te steken. Ook in Amsterdam zijn er activiteiten, omdat het juist nu zo belangrijk is om de stilte te doorbreken en aandacht te vragen voor het geweld dat vrouwen in Nederland op dagelijkse basis meemaken.

Nenita La Rose is gemeenteraadslid voor de PvdA in Amsterdam en voorzitter van de Nederlandse Vrouwen Raad. Beeld
Nenita La Rose is gemeenteraadslid voor de PvdA in Amsterdam en voorzitter van de Nederlandse Vrouwen Raad.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden