Opinie

Opinie: ‘Volle ic’s zijn teken aan de wand dat suikertaks er nu moet komen’

De nieuwe kabinets­formatie geeft ruimte om het Nationaal Preventieakkoord te herzien. Het is hoog tijd dat de suikertaks er eindelijk komt, schrijft David Olmer.

De suikerlobby is ook in Nederland buitengewoon machtig. Beeld Getty Images/EyeEm
De suikerlobby is ook in Nederland buitengewoon machtig.Beeld Getty Images/EyeEm

Momenteel heeft drie op de vier coronapatiënten op de ic overgewicht. De ophoping van vet rondom de organen zorgt er namelijk voor dat mensen met overgewicht gevoeliger zijn voor infectieziektes.

Bijna de helft van de Nederlanders is te dik en dit aantal is stijgend. Het RIVM heeft berekend dat mede hierdoor de zorgkosten over twintig jaar waarschijnlijk verdubbeld zullen zijn. De Raad voor Volksgezondheid en Samenleving stelde onlangs in een nieuw rapport dat het tijd is voor een radicale breuk met het huidige gezondheidsbeleid. Nieuw zijn deze gegevens niet, maar zoals met meer onderwerpen leidt de halfslachtige aanpak van de overheid ertoe dat de problemen van nu worden afgewenteld op toekomstige generaties.

Babyboomers

Om de coronacrisis het hoofd te bieden is ­effectief de leefstijl van mijn medestudenten en mij verboden. Je begeven in grote groepen en ’s avonds er op uitgaan zijn er niet meer bij. Hiermee wil ik de impact van corona op het leven van anderen niet bagatelliseren, maar voor de zoveelste keer is duidelijk geworden dat de politiek voorrang geeft aan de belangen van babyboomers. Zoals dat ook gebeurt met de huizenmarkt, pensioenen en het milieu.

Hadden we dertig jaar eerder ingezet op preventie, dan was de druk op de ic waarschijnlijk een stuk lager geweest. In het Nationaal Preventieakkoord is afgesproken dat wordt ingezet op de aanpak van overgewicht. Een van de mogelijkheden was om vanaf een bepaald suikerpercentage in producten een accijns te heffen. Echter lobbyde de suikerindustrie de maatregel van tafel. Een nieuw regeerakkoord biedt de mogelijkheid om nu wel door te pakken en een suikertaks in te voeren.

Halfzachte afspraken

De suikertaks is bij het sluiten van het Nationaal Preventieakkoord in 2018 vakkundig weggewerkt. Al in 2016 bleek uit gelekte stukken dat Coca-Cola een uitgekiende strategie heeft om te voorkomen dat een dergelijke suikertaks ooit werkelijkheid wordt. De suikerlobby ziet dit als een van de grootste bedreigingen voor het voortbestaan van het bedrijf. Geholpen door de VVD en werkgeversclub VNO-NCW hebben zij bij het sluiten van het akkoord hard ingezet op het blokkeren van de suikertaks.

Wat blijft, zijn halfzachte afspraken die niet kunnen worden afgedwongen waardoor de belangen van jongere generaties weer niet zijn behartigd.

In het Verenigd Koninkrijk is jarenlang geprobeerd om door middel van vergelijkbare afspraken de industrie te bewegen naar lagere hoeveelheden suiker in haar producten. Toen dit niet werkte, heeft men toch een suikertaks ingevoerd. De eerste resultaten zijn positief te noemen. Om een suikertaks te ontduiken, heeft de industrie de receptuur van haar producten veranderd en is er een significante daling in de suikerinname van Britten te zien.

Zelfbeschikking

Artsen pleiten al jaren voor de invoer van een suikertaks om de suikerinname van Nederlanders drastisch te verlagen. Iedereen die nu spontaan begint te roepen dat men de vrijheid heeft om zijn leven naar eigen inzicht in te richten, gaat voorbij aan dat individuele vrijheid daar stopt waar de maatschappelijke kosten

te hoog oplopen. Daarnaast vergeten de pleitbezorgers van de zelfbeschikking de karrenvracht aan reclame die Nederlanders dagelijks verleidt. Ingepalmd door allerhande promoties en de overvloed aan mogelijkheden om ongezonde troep te kopen, is het voor de Nederlander knap lastig om écht uit vrije wil te handelen. Naar goed kapitalistisch gebruik worden zo de winsten geprivatiseerd en zijn de zorgkosten voor de maatschappij. Bij zulke belangen kan een beetje paternalisme geen kwaad.

Belastingdruk verlagen

Het aantal mensen met overgewicht op de ic is een teken aan de wand dat er moet worden ingegrepen. De nieuwe kabinetsformatie geeft de ruimte om het Nationaal Preventieakkoord te herzien. Laten we leren van de coronacrisis en het langetermijnbelang eindelijk vooropstellen door dit wettelijk vast te leggen. Op ­termijn zou preventief beleid door middel van een suikertaks verminderde zorgkosten en een verlaging van de belastingdruk kunnen betekenen, en daar kan zelfs de meest doorgewinterde VVD’er niet tegen zijn.

David Olmer is masterstudent fiscaal recht en volgt daarnaast de dubbelstudie economie en recht aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Beeld
David Olmer is masterstudent fiscaal recht en volgt daarnaast de dubbelstudie economie en recht aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden