Opinie

Opinie: ‘Van de brieven die ik mijn patiënten moet schrijven knapt niemand op’

Door een nieuwe wet uit 2020 moeten psychiaters nog vaker hun beslissingen schriftelijk motiveren. Josine van Mill ziet dat ze zo nog minder tijd overhoudt voor haar patiënten.

Gedwongen behandeling kent vele varianten en bij elk besluit heeft de patiënt recht op een brief met uitleg. Beeld anp
Gedwongen behandeling kent vele varianten en bij elk besluit heeft de patiënt recht op een brief met uitleg.Beeld anp

De Wet Verplichte GGZ die op 1 januari 2020 in werking is getreden gaat over ‘gedwongen psychiatrische zorg’. Het doel van deze WVGGZ is onder andere patiënten meer inspraak te geven in eventuele verplichte psychiatrische zorg. We moeten als psychiaters bij elke wijziging in de gedwongen behandeling een uitvoerige brief aan de patiënt schrijven. Sommige opgenomen patiënten krijgen wel tien brieven. In deze brieven geeft de psychiater concrete uitleg over de noodzaak van gedwongen zorg op dat moment. De brief wijst de patiënt op zijn recht om bij de klachtencommissie hierover te klagen. Een doorgeslagen bureaucratisch beleid, merk ik.

Erg verward

Ik werk inmiddels zes jaar als psychiater op een gesloten opnameafdeling in Amsterdam waar het grootste deel van de patiënten gedwongen wordt opgenomen. Meestal betreft het patiënten die om wat voor reden dan ook erg verward zijn. Soms gaat het om een psychose waarbij patiënten de realiteit niet meer goed in kunnen schatten en erg achterdochtig zijn naar hun omgeving. Zij denken bijvoorbeeld vergiftigd te worden of in de gaten gehouden te worden via camera’s of afluisterapparatuur. Behandeling hiervoor vereist vaak medicatie – en dat is regelmatig gedwongen. En dus krijgen ze een brief.

Bij anderen moeten we hun telefoon afnemen. Ze plaatsen bijvoorbeeld zo veel bestellingen dat er schulden dreigen. We hebben ook wel meegemaakt dat iemand in verwarde toestand een te duur huis probeerde te kopen of impulsief wilde gaan scheiden.

Voor elke actie in de behandeling is een nieuwe brief nodig. Ik heb ook meegemaakt dat een patiënt direct agressief werd toen hij mijn brief ontving. De patiënt dacht ten onrechte dat wij hem op wilden sluiten.

Als psychiaters voorkomen we natuurlijk zo veel mogelijk gedwongen zorg. Bij preventie is het belangrijk om echt contact aan te gaan met patiënten. Om naar hun verhaal te luisteren, maar ook naar dat van de familie.

Sommige patiënten laten zich bijvoorbeeld niet overreden door een psychiater om medicatie in te nemen, maar wel door een bekende verpleegkundige die ze al jaren kennen. Andere patiënten luisteren weer helemaal niet naar hulpverleners, maar hechten veel waarde aan het oordeel van een oom met veel gezag binnen de familie.

Als we dit weten, lukt het vaak om gedwongen zorg te voorkomen. Maar dit kost tijd en is voor iedere patiënt weer anders. En de tijd die het mij kost om de brieven te schrijven of te corrigeren, kan ik nu niet besteden aan de patiënt zelf.

Werkzaam alternatief nodig

Ik weet zeker dat patiënten niet sneller opknappen van veel brieven van mij. Sommigen kunnen niet eens lezen of schrijven en geen enkele patiënt heeft ooit gezegd blij te zijn met een brief. En ik weet ook zeker dat zij eerder opknappen als zij zich echt gehoord voelen en wij als psychiaters meer tijd voor ze hebben.

De verwachting is dat eind 2021 de eerste fase van de evaluatie van de WVGGZ wordt afgerond, maar mij duurt dit nog te lang. De praktische uitvoerbaarheid van deze wet had vooraf beter getoetst moeten worden en dan zeker bij de mensen zoals ik die hier elke dag mee werken. Een werkzamer alternatief is dringend nodig zodat we onze tijd kunnen gebruiken om gedwongen zorg zoveel mogelijk te voorkomen.

Daar zijn patiënten pas echt bij gebaat.

Josine van Mill is psychiater, werkzaam bij GGZ InGeest. Zij schrijft op persoonlijke titel. Beeld
Josine van Mill is psychiater, werkzaam bij GGZ InGeest. Zij schrijft op persoonlijke titel.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden