Opinie

Opinie: ‘Vaders moeten minder gaan werken (en minder zeuren bovendien)’

Nog altijd zorgen moeders meer voor de kinderen dan vaders. De manier om dat te veranderen is voor vaders om op te houden met zeuren, stelt Andreas Jonkers.

In coronatijd brachten vaders veel meer tijd door met hun kinderen. Beeld Getty Images/iStockphoto
In coronatijd brachten vaders veel meer tijd door met hun kinderen.Beeld Getty Images/iStockphoto

Jonge vaders mogen graag klagen hoe zwaar ze het hebben. Zeker de progressieve, hogeropgeleide, grootstedelijke vaders voelen zich niet serieus genomen en ongelijk behandeld. Voorbeelden te over, merkte ik de afgelopen maanden bij de zandbak, in de speeltuin of op al die andere plekken waar ik nooit kwam voordat ik een kind kreeg.

“Bij het consultatiebureau kijkt de wijkverpleegkundige alleen mijn vriendin aan,” hoorde ik dan, “terwijl het toch ook over míjn kind gaat.” “De opvang appt altijd alleen mijn vrouw als ons kind verhoging heeft en moet worden opgehaald.” En: “Hoe vaak krijgen wij jonge vaders niet de vraag welke dag onze papadag is – het is toch elke dag papadag?”

Ondertussen gaat het amper over de grote ongelijkheid die achter dit kleine leed schuilgaat, viel me op. Recent publiceerde ik het boek En toen vonden ze mijn vader, waarvoor ik onderzoek deed naar aan- en afwezige vaders. Ik schrok ervan hoe afwezig de aanwezige vaders eigenlijk zijn. Niet alleen in progressieve kringen, in héél Nederland.

Verlof opnemen

Zeker, de verdeling is gelijker geworden de afgelopen decennia. Mannen zorgen iets meer dan hun vaders, en al helemaal meer dan hun grootvaders. Maar nog altijd zorgen moeders drie keer zoveel voor hun kinderen als vaders en nemen ze twee keer zo vaak verlof op als vaders, zo meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek. Nadat ze een kind hebben gekregen, verdienen vrouwen gemiddeld 39 procent minder dan andere vrouwen, aldus het Centraal Planbureau.

Al jaren concludeert het CBS dat moeders veel meer tijd in hun kinderen steken dan vaders. Minder bekend is de verklaring die vier op de tien mannen hiervoor geven: ze denken dat vrouwen het beter kunnen, voor hun kinderen zorgen.

Nu zal dit in de praktijk bij veel gezinnen ook zo zijn. Als je ergens meer tijd in steekt, word je er vanzelf beter in. Dat wil niet zeggen dat moeders van nature betere ouders zijn. Die ongelijkheid is zo gegroeid.

Coronacrisis

Veel vaders en moeders vinden wel dat de ­verdeling van werken en zorgen gelijker moet. De coronacrisis bood daar een gouden kans voor. Vaders en moeders werkten meer thuis en kinderen gingen minder naar school. Er ­ontstond meer druk op gezinnen om de taken gelijker te verdelen.

De emancipatie leek eindelijk daar te zijn: mannen staken in het voorjaar van 2020 meer tijd in hun kinderen en minder tijd in hun werk. In de zomer gaf zelfs 31 procent van de vaders aan meer tijd aan de kinderen te besteden.

Nu de coronacrisis zijn einde nadert, is de verdeling echter weer als vanouds, bleek uit de survey Covid Gender (In)equality Netherlands. Moeders werken weer minder en nemen weer de meeste zorgtaken op zich, terwijl vaders die ene papadag bij de zandbak klagen dat ze niet serieus worden genomen.

Scandinavië

Dat vaders zo zeuren is nog tot daar aan toe, maar in plaats van simpelweg minder te gaan werken en meer te gaan zorgen, wordt naar onhaalbare oplossingen verwezen.

“De overheid moet hier iets aan doen,” wordt dan gezegd. “Die weigert nog steeds werkelijk progressieve verlofregelingen in te stellen.” Altijd worden dan de Scandinavische landen erbijgesleept, waar vaders en moeders meerdere maanden mogen verdelen. Minder bekend is dat vooral moeders daar het verlof opnemen, vaders sneller weer aan het werk gaan en de vrouwen ook daar uiteindelijk meer zorgtaken hebben dan mannen.

Anders krijgt de werkgever wel de schuld in deze discussie. Bazen laten aanstaande vaders amper minder werken, geven moeders minder snel een vast contract als er een kind aankomt en minder snel salarisverhoging als het kind er is. “Misschien dat iemand in de culturele sector nog wel een dagje minder krijgt,” wordt dan gezegd, “maar hoe zit dat als je in de bouw werkt?”

Patriarchale cultuur

Al snel is het de hele cultuur die dit probleem in stand houdt. En niet zomaar een cultuur, maar een patriarchale, want nog altijd maken mannen te weinig ruimte voor vrouwen, nog altijd verdienen ze meer, nog altijd steken ze minder tijd in hun kinderen.

Het punt is: als het in Nederland over ongelijkheid tussen mannen en vrouwen gaat, ­hebben we het over de politiek die maar niet progressief genoeg is, de bedrijven die mannen niet de ruimte geven, de vrouwen die beter voor de kinderen zouden kunnen zorgen.

Maar waar zijn de mannen? De verdeling moet gelijker, voor de ontwikkelingsmogelijkheden van de vrouwen en voor de gelijkwaardige opvoeding van de kinderen. En als de verdeling gelijker moet, dan zullen wij mannen minder moeten gaan werken en meer voor onze kinderen moeten gaan zorgen. We moeten onszelf dwingen, pas dan zal er werkelijk iets veranderen in de politiek, bij bedrijven en aan de cultuur die dit in stand houdt.

En niet alleen op Vaderdag, maar het hele jaar door.

Andreas Jonkers is auteur van En toen vonden ze mijn vader – vader worden als je er nooit een hebt gehad (De Bezige Bij) en uitgever bij De Correspondent.

Andreas Jonkers Beeld Marc Driessen
Andreas JonkersBeeld Marc Driessen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden