Opinie

Opinie ‘Tijd is rijp voor nieuwe manier van voedsel beprijzen’

Terugdringen van de vleesconsumptie is niet alleen gezond, maar heeft ook voordelen voor het milieu. De landbouw hoeft er niet eens erg onder te lijden, stellen vier politici van D66, VVD en CDA.

Remko ZuidemaMarleen van der MeulenAdriaan Bakker en Jeroom Remmers
Van de Nederlanders is 62 procent bereid om fors meer te betalen voor een stuk vlees als dit geld ten goede komt aan verduurzaming van de landbouw, het goedkoper maken van groente en fruit en het subsidiëren van gezond voedsel. Beeld ANP
Van de Nederlanders is 62 procent bereid om fors meer te betalen voor een stuk vlees als dit geld ten goede komt aan verduurzaming van de landbouw, het goedkoper maken van groente en fruit en het subsidiëren van gezond voedsel.Beeld ANP

Op dit moment vinden achter gesloten deuren de coalitiebesprekingen plaats. De onderhandelaars kunnen tot een vernieuwende aanpak komen voor beprijzing van voedsel, wat leidt tot preventie (lagere zorgkosten) en veel minder broeikasgasemissies. Voorstellen liggen al klaar in verkiezingsprogramma’s en plannen vanuit de achterban van VVD, D66, CDA en ChristenUnie, met draagvlak in de samenleving.

Op 20 april 2021 heeft Wopke Hoekstra namens de regering een brief naar de Tweede Kamer gestuurd met een voorstel voor een ‘reële beprijzing van vlees’ en een subsidie of BTW-verlaging op groente en fruit. Dit plan is doorgerekend door het Planbureau voor de Leefomgeving en toonde zeer positieve effecten voor volksgezondheid, lagere zorgkosten en twee megaton minder broeikasgasemissies.

Bij deze ‘eerlijke’ vleesprijs worden de maatschappelijke kosten die met de productie en consumptie van vlees samenhangen in de kiloprijs van vlees meegenomen: de externe kosten voor broeikasgassen, stikstof, fijnstof en biodiversiteitsverlies. Dit gebeurt met de bedoeling de heffingsopbrengsten ook daadwerkelijk te investeren in verduurzaming van het product.

Lagere BTW op groente

Met de opbrengsten worden boeren dus ook in staat gesteld de landbouw (verder) te verduurzamen. Volgens de berekeningen gaat het om een prijsstijging van twintig cent per 100 gram kip en 57 cent per 100 gram rundvlees en bewerkt vlees. Tegelijk zou het BTW-tarief op groente en fruit verlaagd worden of zou hiervoor een subsidie moeten komen. Voor de allerlaagste inkomens zou een compensatie via een andere weg wenselijk zijn.

Bovenstaande elementen komen terug in de verkiezingsprogramma’s van D66 en de partij van landbouwminister Carola Schouten (ChristenUnie), die naar verluidt hier een warm voorstander van is. De voorstellen kunnen op een breed draagvlak rekenen, blijkt uit opiniepeilingen: 62 procent van de bevolking steunt ze. Honderden organisaties, waaronder 75 zorgorganisaties, drie topsectoren en diverse landbouw- en bedrijven organisaties (onder andere Glastuinbouw Nederland) deden een oproep voor een heffing op vlees en frisdank, een BTW- verlaging op groenten en fruit en een subsidie voor gezonde lunches.

De duurzaamheidsnetwerken van VVD, CDA en D66 schreven onlangs een voorstel voor een groen regeerakkoord. Een ‘eerlijke’ vleesprijs sluit naadloos aan bij een aantal punten uit dit akkoord: ‘Financier de overgang naar duurzame landbouw door het opzetten van een transitiefonds. (…) Ongezond voedsel, zoals suiker en sterk bewerkt voedsel, wordt duurder. We prijzen de kosten van negatieve milieueffecten mee in de prijs van voedsel. Dit stimuleert innovatie en de vervuiler betaalt. (…) Voor de consument maken we gezond voedsel, zoals groente en fruit, goedkoper.’

Heffing op vlees

Uit de doorrekening van het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie door het Centraal Planbureau bleek dat er een uitstekend voorstel ligt voor een eerlijke vleesprijs. De VVD- en CDA-duurzaamheidsnetwerken schreven brieven aan de verkiezingscommissies en pleitten voor het verhogen van de vleesprijs, met een heffingsopbrengst voor het verduurzamen van de veehouderij en voor een lagere BTW op groenten en fruit.

Liberaal Groen schreef 9 juni 2020 aan de VVD-verkiezingscommissie: ‘De meeste liberalen waarderen een goed stuk vlees, maar de prijs is te laag. Volgens een rapport van CE Delft is een reële prijs voor vlees en zuivel nodig (duurzaamheidsbijdrage vlees).’

Kortom: er is geen enkele reden om geen historische stap te zetten met een ‘eerlijke’ vleesprijs in het regeerakkoord en gezond voedsel goedkoper te maken. Dat soort maatregelen zijn hard nodig. De VN Klimaattop in Glasgow heeft dat weer extra laten zien! Mark Rutte wilde ‘actie, actie, actie’. Wij ook.

Remko Zuidema (voorzitter thema-afdeling D66 Duurzaam, coördinator Duurzaamheidsoverleg Politieke Partijen Groen Regeer akkoord), Marleen van der Meulen (voorzitter D66 werkgroep landbouw, oprichter Duurzaamheidsoverleg Politieke Partijen werkgroep landbouw), Adriaan Bakker (bestuurslid Young Professionals VVD) en Jeroom Remmers (voorzitter werkgroep eerlijke voedselprijzen, Duurzaamheidsnetwerk CDA)

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden